Birleşik Kamu-İş: Gıda fiyatları eylülde yüzde 2,7 arttı, yıllık artış yüzde 52,3’e ulaştı

 

Ankara — Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın 64 temel gıda maddesinden oluşan sepet üzerinden yaptığı araştırmaya göre, gıda fiyatları eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,7 arttı. Gıda fiyatlarındaki artış yılın ilk dokuz ayında yüzde 41,5’e, son bir yıllık dönemde yüzde 52,3’e ulaştı. Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatlarının yüzde 2 bin 243 arttığı belirtilen araştırmada, beş yıl önce 100 liraya alınan gıda sepetinin bugün 2 bin 343 liraya mal olduğu kaydedildi.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR, halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan ve fiyatları Türkiye’nin büyük bölümünde yaygın şubeleri bulunan zincir marketlerden derlenen gıda sepeti üzerinden hazırladığı Eylül 2026 gıda fiyatları endeksi sonuçlarını açıkladı.

Araştırmaya göre, yaz aylarında nispeten yavaşlayan gıda fiyatlarındaki artış eylülde yeniden hızlandı. Haziranda yüzde 1,9, temmuzda yüzde 1,6 ve ağustosta yüzde 0,5 olan aylık artış, eylülde yüzde 2,7 olarak gerçekleşti. KAMUAR, gıda fiyatlarının 76 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre arttığını bildirdi.

"Açlık riski büyüyor"

Araştırmada, yüksek enflasyon sürecinin gıda fiyatlarında 76 aydır devam eden artış trendi nedeniyle işsizler, emekliler, ücretliler ve dar gelirlilerin açlık ve yoksulluk riskinin büyümeye devam ettiği belirtildi. KAMUAR’ın araştırmasında, Eylül 2021’den Eylül 2026’ya kadar geçen beş yıllık dönemde gıda fiyatlarının toplam yüzde 2 bin 243 oranında arttığı ifade edildi. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepetinin bu yıl eylül ayında 2 bin 343 liraya mal olduğu kaydedildi.

Aynı dönemde kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerindeki artışın yüzde bin 292’de kaldığı belirtilen araştırmada, Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücretinin Temmuz 2026’da yapılan zamla birlikte bin 392 liraya çıktığı ifade edildi. Gıda fiyatlarının artmaya devam ettiği, maaş ve ücretlerin ise yıl sonuna kadar değişmeyeceği belirtilerek, ücretlilerin alım gücünün gıda fiyatlarına karşı reel olarak yüzde 40,6 oranında eridiği kaydedildi. Araştırmada, bir kamu çalışanının 2021 yılında bir maaşıyla aldığı gıda sepetinin bugün en fazla yüzde 59,4’ünü alabildiği belirtildi.

Aylık fiyat artışı

Eylülde gıda harcama gruplarının tamamında fiyat artışı yaşandı. Ekmek, pirinç, un ve bulgur fiyatları bir önceki aya göre yüzde 0,3 artarken, et ve balık grubunda yüzde 3,4 artış gerçekleşti. Süt, süt ürünleri ve yumurta grubunda fiyatlar yüzde 1,1, margarin ve sıvı yağ fiyatları ise yüzde 2,6 yükseldi.

Meyve fiyatları yüzde 4,6, taze sebze fiyatları yüzde 4,9 arttı. Bakliyat fiyatlarında yüzde 9,1 oranında artış yaşanırken, salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan grupta fiyatlar yüzde 3,1 yükseldi. Araştırmada, vatandaşların mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 temel gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için eylülde bir önceki aya göre yüzde 2,7 daha fazla para ödemek zorunda kaldığı belirtildi.

Dokuz aylık artış

Ocak-eylül döneminde ekmek, un, bulgur ve makarna fiyatları yüzde 35,5, et ve balık fiyatları yüzde 34,5, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 29,6 arttı. Aynı dönemde yağ fiyatları yüzde 15,7, meyve fiyatları yüzde 54,1, sebze fiyatları yüzde 100,1 yükseldi. Bakliyat fiyatlarında yüzde 55,2, diğer gıda fiyatlarında ise yüzde 23,1 artış kaydedildi. Gıda fiyatlarında yılın ilk dokuz aylık dönemindeki toplam artış ise yüzde 40,5 olarak da hesaplandı.

Yıllık artış yüzde 52,3

Gıda fiyatlarında eylül ayı sonu itibarıyla son bir yıllık artış yüzde 52,3 olarak gerçekleşti. Son bir yıllık dönemde ekmek, un, bulgur ve makarna fiyatları yüzde 45,6, et ve balık fiyatları yüzde 49,2, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 28,4, yağ fiyatları yüzde 25,9 arttı. Meyve fiyatlarında yıllık artış yüzde 56,4, sebze fiyatlarında yüzde 137,6 oldu. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 55,2, diğer gıda fiyatları ise yüzde 29,4 arttı.

12 aylık ortalamalarda artış yüzde 55,5

Ekim 2025-Eylül 2026 dönemini kapsayan son 12 aylık dönemin ortalama gıda fiyatları, Ekim 2024-Eylül 2025 dönemindeki ortalama gıda fiyatlarına göre yüzde 55,5 yükseldi. On iki aylık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur ve makarna fiyatlarında yüzde 39, et ve balık fiyatlarında yüzde 60,1, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 35,5 olarak gerçekleşti. Yağ fiyatları yüzde 33,1, meyve fiyatları yüzde 84,6, sebze fiyatları yüzde 101,2 arttı. Bakliyatta ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık ortalamaya göre yüzde 33,6, diğer gıda fiyatları ise yüzde 34,3 yükseldi.

(ANKA)