Karadenizli kadınların görünmeyen emeğini anlatıyor: 'Koca Dünya' belgeseli festival yolculuğuna başladı

 

Karadenizli kadınların modernleşme ve göçle birlikte kaybolmaya yüz tutan sözlü tarihine odaklanan “Koca Dünya” (Songs of the Mountain) belgeseli festival yolculuğuna başladı. Yönetmenliğini Burcu Yeşilbaş’ın, yapımcılığını H. Sevim Işık Bäro ile Yeşilbaş’ın üstlendiği belgesel, kadınların kültürel üretimdeki görünmeyen emeğini kayıt altına alıyor.

“Koca Dünya: Karadeniz’de Kadın Belleği ve Kültürel Direnişin Görsel Savunuculuğu” yaklaşımıyla hazırlanan belgesel, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan kadın tarihinin izini sürüyor.

Türkülerdeki kadın emeğinin izini sürüyor

Film, bugün Karadeniz müziğinin bilinen örnekleri arasında yer alan pek çok türkünün kadınlar tarafından tarlada ve ahırda çalışırken doğaçlama biçimde üretildiğine dikkat çekiyor. Daha sonra erkek sanatçılar tarafından kaydedilen ve “anonim” olarak nitelendirilen eserlerin arkasındaki kadın emeğini görünür kılmayı amaçlıyor.

Belgeselin merkezinde yerel sanatçı İlknur Yakupoğlu ve Tonyalı kadınlar bulunuyor. Film, bölgede tarihsel olarak erkeklere ait bir alan olarak görülen kemençeyi çalmakta ısrar eden Yakupoğlu’nun hikâyesi üzerinden kadınların müzik alanında karşılaştığı toplumsal kalıpları da ele alıyor.

Festivallere başvuru süreci başladı

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğünün yapım desteği ve Avrupa Birliği Sivil Düşün Programının desteğiyle hazırlanan belgesel için yurt içi ve yurt dışındaki festivallere başvuru süreci başladı.

Film ekibi, katılacakları festivaller aracılığıyla Karadenizli kadınların sözlü tarihini ve sanatsal üretimini daha geniş bir izleyici kitlesine ulaştırmayı hedefliyor.

Kadın örgütlerine gösterim çağrısı

Belgesel ekibi, kadın örgütleri ve hak savunucusu sivil toplum kuruluşlarına da ortak etkinlik ve gösterim çağrısında bulundu. Kadın örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla özel gösterimler ve gösterimlerin ardından söyleşiler düzenlenmesi planlanıyor.

Ekibin hedefleri arasında belgeselin toplumsal cinsiyet eşitliği ve kültürel hafıza alanında çalışma yürüten kurumların etkinliklerinde gösterilmesi ve filmde kayıt altına alınan sözlü tarihin daha geniş bir toplumsal hafızanın parçası haline getirilmesi de bulunuyor.

42 dakikalık belgesel

2026 yapımı “Koca Dünya” 42 dakika sürüyor. Türkçe çekilen belgeselin Türkçe ve İngilizce altyazılı versiyonları bulunuyor.

Belgeselin yönetmenliğini Burcu Yeşilbaş, yapımcılığını H. Sevim Işık Bäro ve Burcu Yeşilbaş üstlenirken, görüntü yönetmenliğini Evren Dursun yaptı. Senaryoyu Yeşilbaş ve Işık Bäro kaleme aldı. Filmin yardımcı yönetmenliğini Irmak Melek, kurgusunu Burcu Yeşilbaş ve Evren Dursun, renk düzenlemesini Oğuzhan Akkoç, ses miksajını Caner Sarı üstlendi. Belgeselin altyazı ve çevirilerini ise Aslı Takanay hazırladı.