Tarımsal girdi fiyatları Temmuz'da yüzde 27.62 arttı: Petrol şoku ucuz gıdayı hayal yaptı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) 2026 yılı temmuz ayında yıllık bazda yüzde 27,62, aylık bazda ise yüzde 0,20 oranında artış gösterdi. Temmuz verilerinde aylık bazdaki en yüksek artış yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşirken; bu verilerin iki ay öncesine ait olması tarım sektörü için başta akaryakıt maliyetlerinin gelecek aylarda artışı körükleyeceğini gösteriyor. Zira temmuz ayında 72-82 dolar bandında seyreden Brent petrolün son iki ayda 100 doların üzerine tırmanması ve geçen yılın eylül ayındaki 65-67 dolarlık seviyesine göre yaklaşık yüzde 50 artış kaydetmesi, önümüzdeki dönemde tarımsal üretim maliyetleri üzerindeki enerji baskısının çok daha belirginleşeceğini gösteriyor.

Yıllık artış yüzde 27,62, aylık değişim yüzde 0,20 oldu

TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, 2026 yılı temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 0,20, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 17,15, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 27,62 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 33,39 oranında yükseldi. Ana gruplar incelendiğinde; tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık bazda yüzde 0,01 oranında sınırlı bir gerileme gösterirken yıllık bazda yüzde 28,82 arttı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise aylık yüzde 1,48, yıllık yüzde 20,53 artış kaydedildi.

Aylıkta enerji, yıllıkta gübre maliyetleri öne çıktı

Alt gruplar bazında değerlendirildiğinde, temmuz ayında üreticinin maliyet kalemlerinde farklı eğilimler gözlemlendi. Yıllık bazda en fazla artış gösteren alt grup yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu. Gübreyi yüzde 32,96 ile diğer mal ve hizmetler, yüzde 30,04 ile enerji ve yağlayıcılar, yüzde 29,92 ile tohum ve dikim materyali takip etti.

Aylık değişimlerde ise enerji grubu ilk sırada yer aldı. Temmuz ayında enerji ve yağlayıcılar yüzde 4,82 artışla aylık bazda maliyeti en çok artan girdi kalemi oldu. Buna karşılık, gübre ve toprak geliştiricilerde yüzde 3,16, hayvan yeminde yüzde 1,64 ve veteriner harcamalarında yüzde 1,05 oranında aylık düşüş gerçekleşti.

Petrol fiyatlarındaki sıçrama gelecek aylarda girdi maliyetlerini zorlayacak

Açıklanan endeks verilerinin temmuz ayına ait olması, ABD-İran savaşı nedeniyle küresel enerji piyasalarında son haftalarda yaşanan sert fiyat hareketlerinin henüz bilançolara yansımadığını ortaya koyuyor. Temmuz döneminde 72-82 dolar aralığında işlem gören Brent petrol, son iki aylık süreçte yaşanan gelişmelerle birlikte 100 dolar eşiğini aştı. 2025 yılının eylül ayında 65-67 dolar seviyelerinde seyreden petrol fiyatları dikkate alındığında, ham petrolde yıllık bazda yüzde 50'yi aşan bir artış gerçekleşmiş durumda.

Temmuz ayında henüz petrol bu seviyelere ulaşmamışken dahi aylık bazda en fazla artış gösteren kalemin yüzde 4,82 ile enerji ve yağlayıcılar olması, sonbahar ve kış aylarına ilişkin maliyet beklentilerini olumsuz etkiliyor. Akaryakıt, sulama elektriği ve taşımacılık masraflarının yanı sıra petrokimya türevi gübre ve zirai ilaç girdilerine doğrudan yansıması beklenen bu sıçrama; ağustos, eylül ve ekim ayı verilerinde tarımsal üretim maliyetlerinin yukarı yönlü değişeceği beklentisini arttırıyor. Artan maliyetler ise gıda fiyatlarına doğrudan yansıyor.