AB, Türkiye'ye tonlarca çöp ihraç etmeye devam edecek

Avrupa Komisyonu 18 Eylül’de, Atık Sevkiyatı Tüzüğü kapsamında Mayıs 2027'den itibaren AB'den tehlikesiz atık ithal etmesine izin verilebilecek OECD dışı ülkelerin taslak listesini yayımladı.

2024'te kabul edilen Tüzük, AB'nin atık sorunlarını AB dışındaki ülkelere ihraç etmemesini sağlamak amacıyla atık ihracatına ilişkin daha sıkı kurallar getiriyor. Özellikle OECD dışı ülkelere yönelik atık ihracatına ilişkin kuralları önemli ölçüde sıkılaştırıyor. Genel ilke olarak AB, 21 Mayıs 2027'den itibaren OECD dışı ülkelere atık ihraç etmeyecek. Değerlendirmenin sonucu, taslak ülke listesiyle birlikte yayımlanan ve Komisyon'un şu anda görüş topladığı bir raporda özetleniyor.

Paydaşların, 16 Ekim'e kadar açık olacak bu taslak liste hakkındaki çevrimiçi istişareye katılmaları teşvik ediliyor. AB'den atık almasına izin verilen ülkelerin ilk listesi 2026 sonuna kadar oluşturulacak. Liste düzenli olarak ve en geç iki yılda bir güncellenecek; listede yer almayan ülkeler yeniden başvuru yapabilecek.

Türkiye, AB’nin çöp ihracatının gözde ülkesi

Komisyon ayrıca, AB'den Türkiye'ye ihraç edilen plastik atığın “sürdürülebilir” yönetimine ilişkin değerlendirme raporunu da yayımladı. Rapor, AB'nin plastik atık ihracatına yönelik daha sıkı kurallar getiren yeni Atık Sevkiyatı Tüzüğü kapsamında hazırlandı.

Komisyon'un, OECD ülkelerine yönelik plastik atık ihracatını izlemesi ve ithalatçı ülkelerin bu atığı çevreye zarar vermeyecek şekilde yönetip yönetemeyeceğini değerlendirmesi gerekiyor.

Değerlendirme, Türkiye'nin AB'den ihraç edilen plastik atık için başlıca OECD varış noktası olması nedeniyle odak haline geldi. 2025'te AB'den Türkiye'ye yapılan ihracat 510 bin tona ulaştı; AB'nin o yıl ihraç ettiği toplam plastik atık ise 1,4 milyon tondu.

Değerlendirme, Türkiye'nin plastik atık yönetimi ve ithalatına ilişkin mevzuatını güçlendirdiğini ve artırılan denetimler ile yükseltilen cezalar dahil olmak üzere uygulamayı “iyileştirmek” için adımlar attığını kabul ediyor. Bu demek oluyor ki bundan sonraki süreçte de Türkiye Avrupa’nın atıklarını alma noktasında önde ilerleyecek.

AB tonlarca çöpünü Malezya, Endonezya, Vietnam’a gönderiyor

AB, 2025'te 32 milyon ton atık ihraç etti; bu ihracatın yaklaşık yüzde 40'ı OECD dışı ülkelere gitti. AB her yıl yaklaşık 40 milyon ton plastik atık üretiyor ve bunun 1 ila 1,5 milyon tonunu ihraç ediyor. (Dış Haberler)

2025'te AB'nin plastik atık ihracatının yaklaşık yarısı OECD ülkelerine, yarısı OECD dışı ülkelere gitti. Türkiye'nin yanı sıra 2025'teki başlıca varış ülkeleri Malezya (276 bin ton), Endonezya (215 bin ton), Vietnam (137 bin ton) ve Birleşik Krallık (108 bin ton) oldu.

(Politika Servisi)