Mahkeme eliyle grevleri sonlandırılan Yolbulan işçileri işten atıldı

Hatay - Yolbulan grevi 15 Eylül günü mahkeme kararıyla sonlandırılmıştı. Yolbulan patronu mahkeme kararının ardından işçileri işe almak yerine işten attı. 818 gündür grevde olan 44 işçi grevin sona ermesinin ardından işe başlamak istedi. Ancak 2 yılı aşkın süredir uzlaşmaya yanaşmayan, işçilerle masaya oturmayan patron işçileri işten attı.

Yolbulan Metal Fabrikasında çalışan 210 işçi 20 Haziran 2024'de patronun düşük ücret zammına karşı greve çıkmıştı. İlk olarak yüzde 15 daha sonra yüzde 20 zam öneren patron bir daha görüşmelere gelmemiş, uzlaşmaya yanaşmamıştı. Sendika kanununda olan “İşçilerin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrılması halinde” grev sonlanır maddesinden kalkarak patron mahkemeye başvurdu. 15 Eylül günü görülen duruşmada mahkeme Yolbulan grevini sonlandırdı.

Mahkeme kararıyla grevi sonlandırılan Özçelik-İş üyesi Yolbulan işçileri, işe başlamak veya geriye dönük alacaklarının tek seferde ödenmesini talep etmek üzere fabrika önüne gitti. Ancak patron, "üretim düşüşü ve planlama aksaklıklarını" gerekçe göstererek grevci işçileri işten çıkardı. Patronun bir hafta içinde geriye dönük alacaklara ilişkin yapacağı teklifin reddedilmesi durumunda süreç arabulucuya, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesine taşınacak.

‘Grevi kırmak için her yola başvurdu’

İşten atılan işçilerle süreci konuştuk. 818 gün boyunca fabrika önündeki grev çadırına giden bir işçi “Yaz kış demeden işimize ekmeğimize sahip çıkmışız. Bu süre içinde patron bütün hileleri yapmış; fabrikadan mal çıkarmaya çalışmış, başka yerde depo kurmuş, siparişler almış, fason üretimi başka fabrikalarda yaptırmış, grevi kırmak için her yola başvurmuş. İşçilerin bir kısmının grevi bırakıp işe başlamasını sağlamış. Sonra da grevdeki işçi sayısı azaldı deyip mahkemeye başvurmuş. Mahkeme de grevi sonlandırmış. Bu da yetmedi, hepimizi işten attı. Patron bu kararı ile “Vay siz nasıl benim karşımda durursunuz, nasıl greve gidersiniz” diye işçiyi cezalandırıyor. Bu bütün işçilere bir gözdağı anlamına geliyor” dedi.

‘Sendika üst yönetimi çok zayıf kaldı’

Grevin uzun sürmesinin ardından işten ayrılıp başka bir yerde çalışan Ali isimli işçinin değerlendirmesine göre Yolbulan grevinin 818 gün sürmesinde yalnızca patronun tutumu değil, sendikanın grevi büyütecek ve patron üzerinde baskı oluşturacak bir mücadeleyi örgütlememesi de etkili oldu. Özçelik İş İskenderun Şubesinin üzerine düşeni yapmaya çalıştığını ancak Özçelik İş Genel Merkezinin göstermelik olarak greve sahip çıktığını söyleyen Ali, “Sendika üst yönetimi çok zayıf kaldı. İşçinin gazını aldılar, işi şova dönüştürdüler. Ankara’ya gittik, orada da şova dönüştürdüler. Bu süreçte sendika genel başkanı merkez yöneticilerinin yaptıkları konusunda şubeyi uyardım; ‘Başkanım, bu yapılanlar bizim için yapılmıyor’ dedim. Daha kapsamlı sonuç alıcı eylemler bekledik.”

Bir defa yol kesmeyle kaldı

Genel Merkez’in bir ziyareti ile ilgili şube yöneticilerine “Bizim için gelmediler, İsdemir sözleşmesi vardı, onun için geldiler” dediğini aktaran Ali, eleştirilerinin özellikle Özçelik-İş Genel Başkanı Yunus Değirmenci ve üst yönetimine yönelik olduğunu belirtti. Grev sırasında D-400 yolunun kısa süreliğine trafiğe kapatılmasını da değerlendiren Ali, “Eylemlerin devamı gelsin, süreç sadece yol kesmeyle kalmasın istedik. Sadece gelip grev çadırında beklemeyelim, gerekirse önünde daha büyük eylemler yapalım dedik ama bir şey değişmedi.”

“Grevin yenilmesi için bütün patronlar birleşti”

İş akdi fesh edilen bir işçi de patronun hiçbir şekilde sözleşmeye yanaşmadığını, bu yüzden grevin uzadığını söyledi. Patronların örgütsüz bir bölge oluşturmak istediğini; ucuz işçiliği, sendikasız, esnek çalışmayı yaygınlaştırmaya çalıştığını vurgulayan işçi, “Kömürden, enerjiden, ham maddeden kısamıyorlar, tek kıstıkları şey işçinin ücreti ve hakları oluyor. Patronların bütün amacı daha az işçi ile daha çok üretim, yani daha çok kâr ve sömürüdür. Grevin yenilmesi için hepsi birleşti. Bizim eksiğimiz, bölgedeki 18-20 bin işçi olarak birleşmemek oldu. Onu başarabilseydik bütün patronlar dize gelirdi.” Sürecin uzamasında bazı işçilerin fabrikaya dönmesinin önemli bir etkisi olduğunu belirten işçi, “Grev kırıldı. Süreç bu yüzden bu noktaya geldi” diye konuştu.

Patron anlaşmaya yanaşmadığı için uzadı

İşten atıldığı ve alacakları için daha görüşmelerini sürdürdüğü gerekçesiyşe isminin yazılmasını istemeyen başka bir grevci işçi, sendikanın farklı kentlerde eylemler yaptığını ancak bunların patron üzerinde yeterli baskıyı oluşturmadığını belirtti. Grev boyunca çok sayıda milletvekili, belediye başkanı ve farklı kesimlerden temsilcilerin fabrika önüne geldiğini belirten işçi, “’Arayı bulalım, gidelim imzayı atalım, orta yolu bulalım’ dediler ama patron hiçbir şekilde uzlaşmaya yaklaşmadı” ifadelerini kullandı.

‘İSDEMİR ve MMK’da daha güçlü dayanışma olabilirdi’

Sendikanın örgütlü olduğu İSDEMİR ve MMK Metalürji gibi büyük fabrikalarda Yolbulan grevine yönelik daha güçlü bir dayanışma gösterilebileceğini belirten işçi, bu konuda yeterli bir çalışma yapılmadığını söyledi. Gelecek hafta arabulucuya gideceklerini belirten işçi “Ne kadar para verecekler, onu konuşacağız. O olmazsa mahkemeye gideceğiz” dedi.

‘Mücadele edilmezse kazanılmaz’

2024 yılı haziranında Yolbulan ile aynı anda greve çıkan Befesa işyeri temsilcisi Ümit Ateş 61 günlük grevlerinin ardından Birleşik Metal-İş çatısı altında ücret ve sosyal haklarını yükselttiklerini belirtti. Daha önce Özçelik-İş’ten ayrılarak DİSK/Birleşik Metal-İş’e geçtiklerini ve iki dönemdir başarılı toplu sözleşmelere imza attıklarını hatırlatan Ateş, Yolbulan grevinin olumsuz sonuçlanmasını ve işçi kıyımıyla bitmesini Özçelik-İş’in beceriksizliğine ve dayanışma eylemleri organize edememesine bağladı. Bu sonucun patronların elini güçlendirdiğini ve işçilere korku saldığını vurgulayan Ateş, mücadele edilmeden kazanım elde edilemeyeceğinin altını çizdi.