Yeni Partili Yaman: 'Ailelerin güvende olması isteniyorsa kadın cinayetleri ve istismar sorunları çözülmeli'

Yeni Parti Ankara Milletvekili Aylin Yaman, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında 2027-2029 yılları için açıklanan Orta Vadeli Program’ın, sosyal güvenlik alanında hiçbir yenilik içermediğini savunarak, "Ailelerin gerçekten güvende olmaları isteniyorsa öncelikle kadın cinayetleri, çocuk, yaşlı ve engelli istismarı, yoksulluk, işsizlik, barınma krizi gibi gerçek güvenlik sorunlarını çözmemiz gerektiğini özellikle vurgulamak isterim" dedi. Yaman, iktidarın 'Ailem Güvende' operasyonlarına da tepki gösterdi.

Yaman, yeni açıklanan OVP’nin bir önceki 2026-2028 yılları için olan programın sosyal güvenlik mali sürdürülebilirlik yaklaşımının tamamen aynısının sunulduğunu söyledi. Yaman, Sosyal güvenlik sistemi adına hiçbir reform ve hiçbir yeni düzenlemeyi içermeyen programın, emekli aylıklarının yeterliliği, en düşük emekli aylığı, engelli emekliliği, prim gün sayısı adaleti ve sosyal güvenliğin hak temelli boyutu hakkında da yeni bir politika sunmadığını belirtti.

"Bakım sigortası hazırlığı yıllardır tamamlanamadı"

İlk kez 2024 yılında, 2024-2028 yıllarını kapsayan 12. Kalkınma Planı’nda, "yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanı için bakım sigortası kurulacaktır" hükmünün açıkça yer aldığını, aynı hedefin, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2025 ve 2026 performans programlarında da tekrarlandığını hatırlatan Yaman, ancak hedefin hangi tarihte, hangi finansman modeliyle ve kimleri kapsayarak uygulanacağının hiçbir zaman açıklanmadığını belirtti.

Aile Bakanlığı bünyesinde bu konularda çok sayıda çalıştay yapıldığını aktaran Yaman, çalışmaların hazırlık aşamasının ilerisine gitmediğini kaydetti.

"Bakım sigortası muğlak bir model olarak karşımıza çıkıyor"

Aylin Yaman, bugün uygulanan evde bakım yardımının, engelli ve yaşlılara yönelik yatılı bakım, huzurevi hizmetleri, evde sağlık hizmetleri, gündüz bakım uygulamaları gibi uygulamaların, sadece parçalı sosyal yardım hizmetleri olduğunu ifade etti. Yaman, "Oysa gerçek ihtiyaç, kişinin bakım riskini sosyal güvence altına alan hak temelli ve evrensel bir güvence modelidir" dedi.

OVP’de bakım sigortasının, ağırlıklı olarak yaşlanan nüfus ve ileri yaşlarda bakım üzerinden kurulmasının dikkati çektiğini belirten Yaman, oysa bakım ihtiyacının yalnızca yaşlılıkta ortaya çıkmadığına işaret etti. Yaman, doğuştan veya sonradan gelen engellilikler, nörogelişimsel farklılıkları bulunan kişiler ve ağır kronik hastaların da sistemin kapsamı altında olması gerektiğini kaydetti.

"1. basamak sağlık hizmetleri en çok yara alan basamaklardan biri”

Yaman, Orta Vadeli Program’da birinci basamağın nitelik ve nicelik olarak geliştirileceğinin, koruyucu, önleyici ve tedavi edici hizmetlerin bütüncül sunulacağının ve ikinci ve üçüncü basamak başvurularının azaltılacağının belirtildiğini aktararak, "Burada hedefin esas olarak hastane ve Sosyal Güvenlik Kurumu harcamalarının kontrolü olduğunu görüyoruz. Orta Vadeli Program’da 1. basamak vurgusu yapılmasına rağmen, aslen gördüğümüz hayatın içinde en çok yara alan sağlık hizmeti basamaklarından biri birinci basamak" diye konuştu.

"Aile hekimleri performans ve kira baskısıyla karşı karşıya"

Aile hekimlerinin, bilgi ekranları, güncellenmeyen veriler, bürokratik işlemler, değişen hedef muayene sayıları ve performans baskısı nedeniyle sorun yaşadığını anlatan Yaman, aile sağlığı merkezlerindeki kira artışlarının da ekonomik yük oluşturduğunu söyledi. Yaman, "Aile hekimleri, çalışmayan bilgi ekranları, zamanında güncellenmeyen veriler, artan bürokratik işlemler, hedef muayene sayılarında sürekli yapılan değişiklikler, sözleşme yenileme dönemlerinde yaşadıkları performans baskısı, puanı 70 altında kalan hekimlerde sözleşmelerin yenilenmemesi, hangi bilimsel ölçüte dayandığı bilinmeyen performans hedefleri nedeniyle hekimleri tuhaf hesaplama yöntemleriyle boğan bir süreçle karşı karşıyalar" değerlendirmesinde bulundu.

Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleştirilmesinin Orta Vadeli Program’da yer aldığını belirten Yaman, bu hizmetlerin sağlık personeli açısından yeterli kadro ve ekip gerektirdiğine dikkati çekti.

"Ailem Güvende " operasyonlarına tepki

Yaman, iktidarın "Ailem Güvende" adıyla açıkladığı LGBTİ dernekleri, hak savucunucuları ve gazetecilere yönelik operasyon kapsamında gözaltılar, derneklere erişim yasakları ve internet siteleri ile sosyal medya hesaplarına yönelik erişim kısıtlamaları getirildiğini belirtti.

Cinsel yönelimlerin suç gibi gösterildiğini savunan Yaman, hak savunucusu derneklerin yanı sıra gazeteci ve akademisyenlerin de hedef haline getirildiğini söyledi. Aylin Yaman, operasyonun LGBTİ bireylerin yanı sıra HIV ile yaşayan kişilerin hakları, sağlığı ve toplumsal farkındalık açısından da sonuçları olduğunu belirterek, CETAD gibi bilimsel derneklerin internet sitelerine erişim yasağı getirildiğini söyledi. Yaman, şöyle konuştu:

"Bir hekim olarak bilimsel temellerle tüm kırılgan grupların haklarını ve sağlığa erişimlerini savunmak benim temel görevim ve temel sorumluluğum. Ailelerin gerçekten güvende olmaları isteniyorsa öncelikle kadın cinayetleri, çocuk, yaşlı ve engelli istismarı, yoksulluk, işsizlik, barınma krizi gibi gerçek güvenlik sorunlarını çözmemiz gerektiğini özellikle vurgulamak isterim."

(ANKA)