DEM Partili Aslan'dan anadilinde eğitim için Meclis araştırması talebi: 'Engeller kaldırılsın ve çok dilli eğitim modelleri hayata geçirilsin'

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Kürtçenin eğitim dili olarak kullanılmasının önündeki engellerin kaldırılması ve çok dilli eğitim modellerinin hayata geçirilmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) araştırma önergesi sundu.

Anayasa’nın 98’inci, TBMM İçtüzüğü’nün ise 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılmasını teklif eden Uysal Aslan, anadilinde eğitime erişimde karşılaşılan pedagojik, idari ve hukuki sorunların bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini vurguladı.

"Seçmeli ders, anadilinde eğitim hakkının karşılığı olamaz"

Önergenin gerekçesinde, 2012-2013 eğitim-öğretim yılından bu yana ortaokullarda "Yaşayan Diller ve Lehçeler" dersi kapsamında okutulan Kurmanci ve Zazaki lehçelerine dair resmi verilere yer verildi. Milli Eğitim Bakanlığının verilerine göre Kurmanci dersini 30 bin 455, Zazaca dersini ise 4 bin 488 öğrencinin seçtiği hatırlatıldı.

Bir dersin tercih edilmesinin o sınıfın fiilen açılacağı anlamına gelmediğine dikkat çeken Uysal Aslan, öğretmen açığı, materyal eksikliği, kota sınırları ve idari engeller nedeniyle öğrencilerin taleplerinin sınıflara yansıyamadığını belirtti. Seçmeli ders formülünün anadilinde eğitim talebini karşılamaktan uzak olduğunu ifade eden milletvekili, bir dilin haftada birkaç saat ders olarak gösterilmesi ile bilginin üretilip aktarıldığı bir eğitim dili olması arasında yapısal bir fark bulunduğunu kaydetti.

Anadilde eğitim temel insan hakkı meselesi

Anadili ile okul dili arasındaki kopukluğun özellikle okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklarda öğrenme güçlüğü, aidiyet sorunu ve ifade kısıtlılığı yarattığı belirtilen metinde, anadilinde eğitimin yalnızca kültürel bir hak değil. çocuğun üstün yararı, fırsat eşitliği ve temel insan hakkı meselesi olduğu kaydedildi.

Gerekçede ayrıca Anayasa'nın 42'nci maddesinde yer alan kısıtlamalara işaret edilerek, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve eşitlik ilkesi çerçevesinde mevzuatta ihtiyaç duyulan yasal ve anayasal düzenlemelerin Meclis çatısı altında belirlenmesi istendi.

Dünyadaki çok dilli ve iki dilli eğitim modellerine atıfta bulunulan gerekçede, UNESCO araştırmalarının anadili temelli eğitimin akademik başarıyı, okuryazarlığı ve okula devam oranlarını artırdığını kanıtladığı hatırlatıldı. Üniversitelerdeki Kürt Dili ve Edebiyatı bölümlerinin akademik birikim oluşturduğuna değinilen önergede, bu potansiyelin kamusal eğitim politikasına entegre edilmesi, öğretmen yetiştirme ve müfredat planlamalarının yapılması için TBMM bünyesinde bir araştırma komisyonu kurulmasının şart olduğu vurgulandı.