14.09.2026 18:43

Kimya kitaplarındaki 100 yıllık bilgi yanlış çıktı: İndüktif etki sanıldığı gibi değil

Uluslararası bir araştırmacı ekibi, organik kimyanın temel taşlarından indüktif etkinin ders kitaplarında 100 yıldır yanlış anlatıldığını ortaya çıkardı. Nötr moleküllerde etkinin 3-4 bağ değil, sadece tek bağ ile sınırlı olduğu kanıtlandı.

Kimya kitaplarındaki 100 yıllık bilgi yanlış çıktı: İndüktif etki sanıldığı gibi değil

Fotoğraf: Ivan S/Pexels

Mehmet Özer
[email protected]


Organik kimyada nesillerdir öğrencilere öğretilen ve moleküllerdeki elektron dağılımını açıklamak için kullanılan "indüktif etki" (indüktif polarizasyon) kavramının ders kitaplarında yanlış yer aldığı belirlendi. Cardiff Üniversitesi ile Avustralya'daki Newcastle Üniversitesi araştırmacılarının öncülük ettiği uluslararası çalışmada, kabul gören geleneksel teorinin aksine indüktif etkinin 3 ila 4 bağ boyunca zayıflayarak ilerlemediği, nötr moleküllerde yalnızca tek bir bağ ile sınırlı kaldığı tespit edildi.

Journal of Chemical Education dergisinde yayımlanan araştırma , şimdiden müfredat yetkililerinin dikkatini çekti. İngiltere'deki iki ana müfredat ve sınav kurulu, söz konusu bilimsel bulguları gerekçe göstererek kimya müfredatındaki indüktif etki anlatımını incelemeye aldıklarını duyurdu.

100 yıllık anlatım modern hesaplama araçlarıyla yıkıldı

Bir asırdır kimya kitaplarında, bir atomun elektron çekme gücünün molekül zinciri boyunca 3-4 bağa kadar ulaştığı öğretiliyordu. Araştırmayı yürüten ekip, mevcut verileri ve modern bilgisayarlı moleküler simülasyon araçlarını bir araya getirerek geleneksel modeli yeniden inceledi.

Cardiff Üniversitesi Kimya Fakültesinden Dr. Mark Elliott ve Newcastle Üniversitesinden Dr. Edwin Johnson önderliğindeki ekip önemli bulgulara ulaştı.

Buna göre, nötr moleküllerde elektronegatif atomların indüktif etkisi sanılanın aksine komşu bağın ötesine geçmiyor. Bu durum, kimyasal tepkime ve moleküler yapı açıklamalarının sil baştan düzenlenmesini gerektiriyor.

Kimya biliminin öncülerinin sınırlı deney imkanlarıyla dolaylı sonuçlara ulaştığını belirten bilim insanları, günümüzün gelişmiş hesaplamalı araçlarıyla elektron dağılımlarının ilk kez bu denli net ve doğrudan incelenebildiğini aktardı.

Araştırmada, temel düzeyde öğretilen yanlış bir bilginin öğrencilerin tüm akademik hayatına ve ileri düzey araştırmalara olumsuz yansıdığı, doğru teorik çerçevenin ilaç, ilaç kimyası ve malzeme bilimindeki yenilikleri hızlandıracağı vurgulandı.

"Daha sağlam bir temel"

Araştırmacılar, indüktif etkinin kapsama alanının doğru tanımlanmasıyla birlikte organik moleküllerin reaktivitelerini ve asitlik-bazlık dengelerini açıklayan diğer yan kavramların da daha tutarlı ve basit bir zemine oturacağını ifade etti.

Ekip, hazırladıkları yeni çerçeveyle organik kimya eğitiminin hem öğrenciler için daha anlaşılır hale geleceğini hem de araştırmacılara moleküler davranışları yorumlamada daha sağlam bir temel sunacağını kaydetti.

Evrensel'e Abone Ol

31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🚫
Reklamsız Deneyim Reklamlara takılmadan sadece habere odaklan.
ABONE OL Zaten abone misin? Giriş Yap

Dijital Evrensel uygulamamız güncellendi

İndir, Oku, Dinle...

📰
E-Gazete Her gün basılı gazeteyi dijital olarak oku...
🔊
Sesli Yazılar Köşe yazılarımızı sesli olarak dinle...
🔑
Şifresiz Giriş İmkanı E-posta adresinle şifresiz giriş yapabilirsin.
14.09.2026 11:47 / Güncelleme: 15:11

Trafik sigortasında en düşük ve en yüksek primler belli oldu: Poliçesiz yola çıkmanın bedeli ağırlaştı

İstanbul, Ankara ve İzmir'de zorunlu trafik sigortası primleri yenilendi. Zamanında yapılmayan poliçelere gecikme zammı uygulanırken, sigortasız yakalanan araçlar doğrudan trafikten men edilecek.

Trafik sigortasında en düşük ve en yüksek primler belli oldu: Poliçesiz yola çıkmanın bedeli ağırlaştı

Fotoğraf: Musa Haef/Unsplash

14.09.2026 16:34

EMEP Dersim İl Örgütü: Okullar açıldı, eğitimin yükü emekçi ailelerin sırtında

EMEP Dersim İl Örgütü, artan okul masraflarına, Dersim’deki plansız güçlendirmelere ve üç okulun tek binaya sıkıştırılmasına tepki gösterdi. Eğitimin velinin cebine terk edilemeyeceği belirtilirken, parasız ve nitelikli eğitim çağrısı yapıldı.

EMEP Dersim İl Örgütü: Okullar açıldı, eğitimin yükü emekçi ailelerin sırtında
14.09.2026 16:40

Gökkuşağı Ailelerinden Atilla Dirim: Ailelerimiz güvende değil

LGBTİ derneklerine yönelik “Ailem Güvende” operasyonlarını değerlendiren Gökkuşağı Aileleri Derneğinden Atilla Dirim, “Çocuklarımızı toplum düşmanı gibi lanse etmeye çalışıyorlar. Hiçbir şekilde güvende değiliz” dedi.

Gökkuşağı Ailelerinden Atilla Dirim: Ailelerimiz güvende değil
14.09.2026 09:18

Gazze'deki katliamı anlatan belgesel ödül aldı, İsrail yönetimi yönetmenleri hedef gösterdi

İsrail ordusunun Gazze’deki katliamını konu alan NAZA belgeseli, Venedik Film Festivali’nde Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. İsrail Kültür Bakanı Miki Zohar, yönetmenler Yuval Abraham ve Rachel Szor’un vatandaşlıktan çıkarılması çağrısında bulundu.

Gazze'deki katliamı anlatan belgesel ödül aldı, İsrail yönetimi yönetmenleri hedef gösterdi

Fotoğraf: AA

14.09.2026 13:34 / Güncelleme: 14:37

AB fonunda aslan payı iktidar vakıflarına

LGBT derneklerine yönelik "dış fon" suçlamaları sürerken, AB fonlarından TÜGVA, TÜRGEV ve Dünya Etnospor Konfederasyonu gibi iktidara yakın yapıların büyük pay aldığını gösteriyor.

AB fonunda aslan payı iktidar vakıflarına

Fotoğraf: ANKA

14.09.2026 17:45 / Güncelleme: 18:15

Kayıp Büşra bebeğin annesi ifade değiştirdi, ‘babası öldürdü’ dedi

Sivas’ın Divriği ilçesinde 4 gün önce kaybolduğu Büşra Balıkçı'yı arama çalışmaları sürerken gözaltına alınan Anne Elif Balıkçı daha önce bebeğinin satıldığı yönündeki ifadesini değiştirerek “babası öldürdü” dedi.

Kayıp Büşra bebeğin annesi ifade değiştirdi, ‘babası öldürdü’ dedi

Fotoğraf: DHA

Evrensel'i Takip Et

Bildirimleri aç

Bildirimler

Önemli haberlerden ve gelişmelerden haberdar olmak ister misiniz?

✓ Bildirimler başarıyla açıldı!