BRICS zirvesi Yeni Delhi'de başladı: Gündem savaşlar, ticaret ve dolar bağımlılığı

BRICS’in 18. Liderler Zirvesi, Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de bugün başladı. Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin ev sahipliğindeki zirve 13 Eylül’e kadar sürecek.

Zirveye Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in de aralarında bulunduğu liderler katılıyor. Brezilya ise zirvede Dışişleri Bakanı Mauro Vieira tarafından temsil ediliyor.

BRICS’in mevcut üyeleri Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika, Mısır, Etiyopya, İran, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Endonezya’dan oluşuyor.

Savaşlar ve enerji gündemde

Zirvenin ana gündemlerinden birini İran-ABD savaşı ve bunun dünya ekonomisi ile enerji ticaretine etkileri oluşturuyor. Ukrayna savaşı, Batı Asya’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki ulaşım sorunlarının da liderlerin görüşmelerinde ele alınması bekleniyor.

Hindistan Başbakanı Modi, zirve öncesinde Putin ile yaptığı görüşmede Batı Asya ve Karadeniz’deki çatışmaların deniz ticaretini ve denizcilerin güvenliğini etkilediğini söyledi. Modi, çatışmaların çözümünde “diyalog ve diplomasinin” yol olduğunu belirtti.

Putin: BRICS ekonomik iş birliğini güçlendirmeli

Putin, zirve öncesinde Modi ile yaptığı görüşmede BRICS’in daha somut bir ekonomik iş birliği mekanizmasına dönüşmesi gerektiğini savundu. Rusya lideri; teknoloji, altyapı, yatırım ve ödeme sistemlerinde iş birliğinin geliştirilmesine vurgu yaptı.

Putin ile Modi ayrıca Hindistan-Rusya ticaretinin artırılması, enerji ve savunma alanlarındaki iş birliğinin sürdürülmesi konularını ele aldı.

Pezeşkiyan: Yerel para birimleri kullanılmalı

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise BRICS İş Forumu kapsamında yaptığı açıklamalarda üye ülkeler arasındaki ticarette ulusal para birimlerinin kullanımının artırılması gerektiğini savundu. İran, Batı merkezli finans mekanizmalarına bağımlılığın azaltılmasını ve BRICS ülkeleri arasında alternatif finansal araçların geliştirilmesini istiyor.

Bu başlık, ABD dolarının küresel ticaretteki ağırlığının azaltılması tartışmasını yeniden zirvenin gündemine taşıyor. Ancak BRICS ülkelerinin ortak bir para birimi oluşturması konusunda henüz alınmış bir karar bulunmuyor.

Şi-Modi görüşmesi yakından izleniyor

Zirvenin dikkat çeken başlıklarından biri de Şi Cinping ile Modi arasındaki görüşme olacak. 2020’deki sınır çatışmasının ardından gerilen Çin-Hindistan ilişkilerinde son dönemde sınırlı bir yumuşama yaşanıyor.

Şi’nin Hindistan ziyareti, 2019’dan bu yana ülkeye yaptığı ilk ziyaret olması nedeniyle de önem taşıyor. İki liderin ticaret, sınır sorunları ve ikili ilişkilerin geliştirilmesini ele alması bekleniyor.

Zirvede ayrıca küresel yönetişim kurumlarında reform, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası kuruluşlardaki temsilinin artırılması, ticaret ve yatırım, enerji güvenliği, teknoloji ve BRICS ülkeleri arasındaki ödeme sistemlerinin geliştirilmesi konuları görüşülecek.

Zirvenin yarın yayımlanması beklenen ortak bildiriyle sona ermesi planlanıyor. Ancak İran savaşı başta olmak üzere üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları, ortak bir siyasi tutum oluşturulmasını zorlaştırıyor.

(Dış Haberler)