Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu: Eğitim hakkı piyasanın taleplerine feda edilemez

İzmir- Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu, 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlaması ile ilgili olarak yaptığı açıklamada, öğrenciler ve veliler açısından yıllardır biriken sorunların daha da ağırlaştığına dikkat çekti.

Açıklamada, ekonomik krizin ve hayat pahalılığının giderek derinleşmesinin, kamusal eğitime yeterli kaynak ayrılmamasının ve eğitim hizmetlerinin giderek daha fazla velilerin ekonomik gücüne bırakılmasının çocukların en temel haklarından eğitim hakkını doğrudan tehdit ettiği belirtildi.

Çarşı girişinde yapılan eylemde platform adına açıklamayı okuyan Eğitim Sen 2 Nolu Şube Başkanı Zeliha Danyeli, "bugün bir öğrencinin okula başlamasının aile bütçesine yüklediği kırtasiye, okul kıyafeti, servis, ulaşım ve beslenme giderlerinin ciddi boyutlara ulaştığını" belirterek, "Veliler çocuklarının en temel eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilmek için büyük bir ekonomik yükün altına girmektedir. Anayasal bir hak olan eğitim, ailelerin gelir düzeyine göre erişilebilen bir hizmet haline getirilemez" dedi.

"Çocukların açlığı kamunun sorumluluğundadır"

Ekonomik krizin çocuklar üzerindeki en ağır sonuçlarından birinin okul çağındaki çocukların yeterli ve sağlıklı beslenememesi olduğunu ifade eden Danyeli, "Bugün okullarımızda kahvaltı yapmadan derse gelen, beslenme çantasına yeterli yiyecek konulamayan, kantinden herhangi bir şey almaya ailesinin ekonomik gücü yetmeyen öğrenciler bulunmaktadır. Çocuğun açlığı yalnızca ailesinin sorunu olarak görülemez. Bu durum doğrudan kamunun sorumluluğundadır" dedi.

Eğitimde fırsat eşitliğinden söz edilecekse bunun ilk koşullarından birinin çocukların temel beslenme ihtiyacının karşılanması olduğunu vurgulayan Danyeli, "Bu nedenle yıllardır dile getirdiğimiz talebimizi bir kez daha yineliyoruz: Okul öncesinden başlayarak tüm öğrencilere en az bir öğün sağlıklı, dengeli ve ücretsiz yemek sağlanmalıdır" dedi.

"Okullar, çocukların gelişim ihtiyaçlarına uygun olmalıdır"

Her okulda öğrencilerin kolaylıkla ulaşabileceği, hijyen koşulları düzenli olarak denetlenen ücretsiz ve içilebilir su kaynaklarının oluşturulması gerektiğini belirten Danyeli, "Okulların güvenlik, temizlik ve fiziki koşullarına ilişkin sorunlar da devam etmektedir. Yeterli yardımcı personelin bulunmaması, okul giriş ve çıkışlarında yaşanan güvenlik sorunları, bahçelerin ve ortak kullanım alanlarının yetersizliği, eski ve bakımsız okul binaları öğrencilerimiz ve eğitim emekçileri açısından ciddi riskler oluşturmaktadır. Okullar yalnızca ders yapılan binalar değildir. Çocuklarımız günlerinin önemli bir bölümünü bu alanlarda geçirmektedir. Bu nedenle okul binaları depreme dayanıklı, hijyenik, erişilebilir, güvenli ve çocukların gelişim ihtiyaçlarına uygun olmak zorundadır" dedi.

Deprem nedeniyle yıkılan ya da kullanılamaz hale gelen okul binalarının yerine yenilerinin zamanında yapılmaması nedeniyle aynı binayı paylaşmak zorunda kalan okullarda ders saatlerinden teneffüs sürelerine, okul giriş ve çıkışlarından sosyal etkinliklere kadar çok sayıda sorun yaşandığına dikkat çeken Danyeli, "İkili eğitim uygulamaları öğrencilerin çok erken saatlerde ya da günün geç saatlerinde eğitim görmek zorunda kalmasına neden olmakta; eğitim emekçilerinin çalışma koşullarını da ağırlaştırmaktadır. Deprem gerekçe gösterilerek bu durumun yıllarca sürdürülmesi kabul edilemez. Yıkılan ve güçlendirilmesi gereken okulların yapım süreçleri hızlandırılmalı, çalışmalar kamuoyuna açık ve şeffaf biçimde yürütülmelidir" dedi.

"Çocukların eğitim hakkı piyasanın taleplerine feda edilemez"

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in açıkladığı resmi verilere göre, 2025 ve 2026 yıllarında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yaşanan iş kazalarında 37 öğrencinin hayatını kaybettiğini hatırlatan Danyeli, "İki yıllık dönemde MESEM'lerde kayıtlı öğrencilerin toplam 9 bin 950 iş kazası geçirdiği rapor edildi. MESEM’ler kapatılmalıdır. Çocuklarımızın eğitim hakkı, iş yerlerinin ihtiyaçlarına ve piyasanın taleplerine feda edilemez" dedi.

Çocukların kendi ana dillerinde eğitim alabilmesi; öğrenme süreçlerine katılmaları, kendilerini ifade etmelerinin, kültürel kimliklerini özgürce geliştirmeleri ve eğitimde eşitliğin sağlanması açısından yaşamsal önemde olduğunu vurgulayan Danyeli, "Ana dilinin yok sayıldığı, farklı dillerin ve kültürlerin baskılandığı bir eğitim sistemi demokratik, bilimsel ve kapsayıcı olamaz. Her çocuk, ana dilinde eğitim alma ve okul yaşamında kendi dilini özgürce kullanabilme hakkına sahip olmalıdır. Eğitim politikaları, tek tipleştirmeyi değil; farklı dillerin, kültürlerin ve kimliklerin eşitliğini esas almalıdır. Ana dilinde eğitim hakkının güvence altına alınması, toplumsal barışın, eşit yurttaşlığın ve birlikte yaşamın temel koşullarından biridir" dedi.

"Okulların bütün ihtiyaçları kamu bütçesinden karşılanmalıdır"

Devlet okullarının ihtiyaçlarının velilerin bağışlarına, okul aile birliklerinin olanaklarına ya da öğretmenlerin kişisel çabalarına bırakılmasının kamusal eğitim anlayışıyla bağdaşmadığını belirten Danyeli, "Okulların temizlikten güvenliğe, kırtasiyeden teknolojik donanıma, bakım ve onarımdan öğrencilerin beslenmesine kadar bütün temel ihtiyaçları kamu bütçesinden karşılanmalıdır" dedi.

Danyeli, Karşıyaka Emek ve Demokrasi Platformu olarak, öğrencilerin sağlıklı beslendiği, temiz suya ücretsiz erişebildiği, velilerin okul masrafları altında ezilmediği, eğitim emekçilerinin sağlıklı ve güvenli koşullarda çalıştığı, depreme dayanıklı ve nitelikli okul binalarında laik, bilimsel, kamusal, parasız, cinsiyet eşitlikçi ve ana dilinde eğitim hakkının güvence altına alındığı bir eğitim sistemi için mücadeleyi sürdüreceklerini vurguladı.

(Evrensel)