TÜİK, AİHM’lik oldu: Türkiye'de yargı sürecinden sonuç alınamamıştı

Emekli Danıştay Hakimi Önder Tekin, TÜİK’in son 5 yıldır gerçek enflasyon rakamlarını açıklamadığını, bunun siyasi iktidarın bir politikası olduğunu belirterek, Türkiye’de tükenen iç hukuk yolları üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) bireysel başvuru yaptı. Tekin, “Bu işi yıllarca yapan bir idare hukukçusu olarak bilirkişi incelemesiyle gerçeğin ortaya çıkacağına inanarak yola çıktım. Türkiye’de çok açık bir şekilde böyle de hukuksuz karar verileceğine inanmıyordum. Yani mümkün değildi çünkü yargının geldiği noktada dahi böyle bir karar çıkmayacaktı ama Türkiye’de maalesef o kararı alamadık. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinden tüm hak ihlalini sonlandıracak emeklilerin ve memurların yoksullaştırılmasını önleyecek bir karar çıkmasını bekliyorum” diye konuştu.

TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamlarının gerçek olmadığı, milyonlarca memur ve emeklinin yoksulluğuna neden olduğu gerekçesiyle Türkiye’de başlattığı dava sürecinden bir sonuç alamayınca AİHM’ye başvurduğunu anlatan Emekli Danıştay Hakimi Önder Tekin, neden hukuki süreci başlattığına dair anlattı:

“Son 5-6 yıldır TÜİK gerçek enflasyon rakamlarını açıklamıyor. Bu bir siyasi iktidarın politikası yani Türkiye’de gayrisafi yurt içi hasıladan memurların emeklilerin yoksulların işçilerin aldıkları paylar sürekli olarak azaltıldı. Biliyorsunuz memurların, kamu görevlilerinin ve emeklilerin aylıklarında yapılan artışlar enflasyon oranının altında kalırsa enflasyon farkı ödemesi yapılıyor 6 ayda bir. Bu kanun hükmü yani kanunla emekli aylıklarında memur aylıklarında yapılacak artışlar toplu sözleşmeyle belirlenir demekte. Toplu sözleşmeye konulan hükümlerle de eğer yapılan artışların üzerinde bir enflasyon artışı gerçekleşirse bunu da daha sonra 6 aylık dönemden sonra aylıklara artış olarak yapılıyor. Fakat gerçek enflasyon rakamları düşük olarak açıklandığı için tüketici fiyatı düzeyi dediğimiz enflasyon rakamları bu kez memurların, emeklilerin, işçilerin alım güçleri eriyor. Yani gerçek olmadığı için alım güçleri eriyor. Gerçek olsa zaten alım güçleri erimeyecek. Tabii bu bir hak kaybına yol açıyor” diye açıkladı.

‘Bilirkişi heyeti gerçek enflasyon rakamlarını ortaya çıkarır’

Ocak 2022’de, 20 milyon memur ve emekli adına hak arama mücadelesine başladığını ifade eden Emekli Danıştay Hakimi Önder Tekin, “İlk olarak 2021 yılının ikinci 6 aylık enflasyon rakamlarının TÜİK tarafından açıklanan enflasyon rakamlarının gerçeği yansıtmadığı, alım gücümü erittiği, bizleri yoksullaştırdığı için, Danıştayda dava açtım. Çünkü ben Danıştaydan emekli bir hakimim. Danıştay, kendinde görülmesi gerektiği halde davayı görevden reddetti ve ‘Ben görevli değilim, Ankara İdare Mahkemesi görevli’ dedi. Ankara İdare Mahkemesi de hiç olmayacak bir şey gördü; son derece hukuka aykırı bir gerekçeyle benim aylığıma TÜİK enflasyon rakamlarının doğrudan bir etkisinin bulunmadığı gerekçesiyle başvurumu kesin ve yürütülmesi zorunlu işlem yok diye reddetti. Kanun belirlemiş, kanun yazmış bunu ve toplu sözleşmeye konulan hükümlerle de TÜİK enflasyon rakamlarının gerçeğinin yüksek çıkması durumunda, maaş artışlarından aylıklara enflasyon farkı olarak yansıtılacağı öngörülmüş ama İdare Mahkemesi bunların tamamını görmezden geldi ve davayı usulden reddetti. İşin esasına girmedi, çünkü ben dava dilekçemde dedim ki benim alım gücüm eriyor. Bunu ne ben ne de mahkeme belirler. Çünkü onlar da uzman değiller. Bunun için bir bilirkişi heyeti oluşturulmalı ki gerçek rakamlar ortaya çıksın. Ortaya çıksın ki böylece 20 milyon memur ve emeklinin yoksullaştırılma süreci durdurulsun.”

‘AKP milletvekili adayı AYM’de komisyonda görevde!’

Bu da kabul edilmeyince Bölge İdare Mahkemesine giderek istinaf kanun yolu başvurusunda bulunduğunu anlatan Tekin, “Bölge İdare Mahkemesi de başvurumu gerekçesiz olarak reddetti. İdare Mahkemesi kararını hukuka uygun buldu. Bunun üzerine ben de 2023 yılında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundum. Bireysel başvurumu 1000 gün beklettiler. Yani 3 yıl. Mayıs 2026’da kara verdi. Kararı veren iki üyeden bir tanesi eski AKP il başkan yardımcısı ve milletvekili adayı. Aslında hakimler eğer bir siyasi partiden milletvekili adayı olmak isterlerse meslekten çekildikleri zaman mesleğe dönmeleri olanaklı değildir. Kanun hükmü gereğince diyor ki; tarafsızlığınızı yitirdiniz, dönemezsiniz diyor. Ama görüyoruz ki Anayasa Mahkemesi üyeliğine atananlarda sorun yok! Anayasa Mahkemesindeki biri bu sözünü ettiğimiz hakim olmak üzere iki kişilik komisyon başvurumu geçersiz olarak karar verdiler. Ben de bunun sonucunda bireysel başvuru formumu hazırladım ve AİHM’ye başvurdum” dedi.

‘Emeklilerin ve memurların yoksullaştırılmasını önleyecek bir karar bekliyorum’

AİHM’ye gitmeden Anayasa’da yazılı olan hukuk devleti ilkesi egemen olsaydı yapılması gerekenlerin belli olduğunu, sözünü ettiği gibi bilirkişi heyetiyle gerçek enflasyon rakamlarının ortaya çıkarılabileceğini belirten Tekin, “AİHM’ye başvurdum umutluyum. Esasında ben en başta da umutluydum. Yani bu işi yıllarca yapan bir insan, idare hukukçusu olarak bilirkişi incelemesiyle gerçeğin ortaya çıkacağına inanarak yola çıktım. Hâlâ da ben Türkiye’de çok açık bir şekilde böyle hukuksuz karar verileceğine inanmıyordum, yani mümkün değildi çünkü yargının geldiği noktada dahi böyle bir karar çıkmayacaktı ama Türkiye’de maalesef o kararı alamadık. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinden tüm hak ihlalini sonlandıracak emeklilerin ve memurların yoksullaştırılmasını önleyecek bir karar çıkmasını bekliyorum” dedi.

AİHM hak ihlali kararı verirse; Türkiye’de yeniden yargılama sürecinin başlayacağını da sözlerine ekleyen Tekin, “Dava yeniden görülür. Bu kez gerçek enflasyon rakamları ortaya çıkar. Memur ve emeklilerin de yıllardır alamadıkları yüz binlerce lirayı bulan hak kayıpları ortadan kalkar ve bir nebze de olsa nefes alırlar diye düşünüyorum. Tabii bundan sonra da hiçbir siyasi iktidar gerçek enflasyon rakamlarını gizlemek yoluna tevessül etmez. Bir örnek teşkil edeceğine inanıyorum” diye konuştu.