Burhaniye’de 'Ortadoğu ve Türkiye’de Barışın Geleceği' paneli

Balıkesir – Burhaniye Emek ve Demokrasi bileşenleri, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla “Ortadoğu ve Türkiye’de Barışın Geleceği” başlıklı panel düzenledi. Reha Yurdakul Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen panele çok sayıda yurttaş katıldı. Panelde Emek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Selma Gürkan ile tarihçi-yazar Erdoğan Aydın konuşmacı olarak yer aldı.

İki bölüm halinde gerçekleştirilen panelin ikinci bölümünde konuşmacılar, salondan gelen soruları yanıtladı.

Gürkan: Barış mücadelesi demokrasi mücadelesinden ayrı düşünülemez

Panelde ilk sözü alan Selma Gürkan, uzun süredir savaş ve barış konularının tartışıldığını belirterek Ortadoğu’daki gelişmelerin emperyalist güçlerin müdahaleleri ve savaş politikalarından bağımsız ele alınamayacağını söyledi.

NATO’nun yalnızca bir “savunma örgütü” olmadığını ifade eden Gürkan, NATO’nun kuruluşundan itibaren ülkelerin siyasal yaşamlarına müdahale eden, darbeler ve siyasi operasyonlarla anılan bir örgüt olduğunu belirtti. Türkiye’de 12 Eylül darbesi, siyasi cinayetler ve katliamlar başta olmak üzere yaşanan gelişmelerin bu tarihsel çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

2026 NATO Zirvesi’nin Türkiye’de gerçekleştirilmesine de değinen Gürkan, zirvede alınan kararların savaş ve silahlanma harcamalarının artırılmasını öngördüğünü belirterek, “Savunma” adı altında ayrılan kaynakların işçi ve emekçilerin bütçelerinden kesilerek savaş politikalarına aktarılacağını ifade etti.

Ortadoğu’nun yeniden dizayn edilmesinin arkasında enerji kaynakları, yeraltı ve yerüstü zenginlikleri ile pazarların paylaşımının bulunduğunu söyleyen Gürkan, emperyalist güçlerin ekonomik egemenliğin yanı sıra bölgesel siyasi egemenliklerini de güçlendirmeye çalıştığını belirtti.

Türkiye’ye de bu süreçte çeşitli roller biçildiğini ifade eden Gürkan, iktidarın NATO, emperyalist güçler ve bölgesel gelişmelerle kurduğu ilişkilerin bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Gürkan, Orta Vadeli Program ve 12. Kalkınma Planı’nın da yalnızca ekonomik programlar olmadığını, Türkiye’nin doğal kaynaklarının ve emeğinin uluslararası sermayeye açılmasını öngören politikaların yanı sıra baskı ve yasakları da içerdiğini dile getirdi.

Savaşın bedelini işçi sınıfı ve emekçilerin yoksulluk, işsizlik ve güvencesizlikle; kadınların ve gençlerin ise farklı biçimlerde ödediğini belirten Gürkan, barış mücadelesinin demokrasi ve emek mücadelesinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

“Kürt sorununun demokratik çözümü temel demokrasi sorunlarından biridir”

Türkiye’de yürütülen Kürt sorununa ilişkin sürece de değinen Gürkan, Kürt sorununun eşit haklara dayalı demokratik çözümünün Türkiye’nin temel demokrasi sorunlarından biri olduğunu söyledi.

İktidarın bu sorunu kendi politikaları doğrultusunda çözebileceğine güvenmediklerini belirten Gürkan, ortaya çıkan olanakların demokrasi mücadelesini ilerletmek için değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Gürkan, barış mücadelesinin aynı zamanda demokrasi, laiklik, kadınların eşitliği, gençlerin geleceği ve işçi sınıfının hakları için mücadele anlamına geldiğini belirterek, “Bu gidişatı durdurabilecek güç işçi sınıfının, emekçilerin ve halkların ortak mücadelesidir” mesajı verdi.

Erdoğan Aydın: “Canavarlar zamanını değiştirmek zorundayız”

Tarihçi-yazar Erdoğan Aydın ise konuşmasına Gramsci’nin “Eski dünya öldü, yeni dünya kurulamıyor; şimdi canavarlar zamanı” sözünü hatırlatarak başladı.

Ortadoğu’da Filistin, Kürtler ve Aleviler başta olmak üzere halkların eşitlik ve özgürlük sorunlarının devam ettiğini belirten Aydın, emperyalist müdahaleler ve savaş politikalarının bölgede yeni acılar yaratmaya devam ettiğini söyledi.

NATO’nun yeni stratejik yönelimlerinin savaş bütçelerinin artırılmasını ve güvenlik politikalarının güçlendirilmesini beraberinde getirdiğini belirten Aydın, bunun sosyal harcamaların kısılması ve halkların daha fazla yoksullaşması anlamına geleceğini ifade etti.

Aydın, dünyada ve Türkiye’de sağ popülist, otoriter, faşizan ve dinci politikaların güç kazandığına dikkat çekerek, demokratik güçlerin mevcut yöntemlerini de sorgulaması gerektiğini söyledi.

“Barış ve demokrasi mücadelesini birbirinden ayırmamalıyız”

Türkiye’de Kürt sorununun yıllardır güvenlik politikalarının temel gerekçelerinden biri olarak kullanıldığını belirten Aydın, gerçek bir barışın halkların, hakların, özgürlüklerin ve eşit yurttaşlığın güvence altına alınmasıyla mümkün olabileceğini söyledi.

Kürt sorununun çözümünün ertelenerek yalnızca “önce demokrasi” denilmesinin doğru olmadığını ifade eden Aydın, Kürtlerin, Alevilerin, kadınların ve emekçilerin haklarının birbirinden ayrılamayacağını vurguladı.

Aydın, farklı toplumsal kesimlerin kendi sorunlarını diğerlerinin sorunlarından daha önemli görmeden ortak bir demokrasi ve barış programı oluşturması gerektiğini söyledi. “İktidar değişsin, ondan sonra konuşuruz” yaklaşımının tarihsel olarak ezilen halkların hak mücadelesinde karşılığı olmadığını belirten Aydın, mücadele ile müzakerenin birlikte yürütülebileceğini ifade etti.

Kürt hareketinin mevcut süreçte iktidarla görüşmesini de bu çerçevede değerlendiren Aydın, esas olanın iktidarın politikalarına yedeklenmemek, ancak barış ve demokrasi için ortaya çıkan olanakları da reddetmemek olduğunu söyledi.

Soru-cevap bölümünde Kürt sorunu ve anayasa tartışıldı

Panelin ikinci bölümünde konuşmacılar, katılımcıların sorularını yanıtladı. Sorular ağırlıklı olarak Kürt sorunu, Öcalan’ın tarihsel referansları, NATO, çerçeve yasa, anayasa değişikliği ve Kürt hareketinin süreçteki tutumu üzerine oldu.

Selma Gürkan, Öcalan’ın İdris-i Bitlisî ve Yavuz Sultan Selim’e yaptığı göndermeleri eleştirerek, tarihsel katliamları ve acıları hatırlatan bu tür referansların barış iklimine katkı sunmadığını söyledi. Ancak eleştirilerin ortak demokrasi mücadelesinin önüne geçirilmemesi gerektiğini belirtti.

Çerçeve yasaya verilen desteğin yasanın bütünüyle demokratik olduğu anlamına gelmediğini ifade eden Gürkan, asıl kazanımların işçi sınıfının, emekçilerin ve demokrasi güçlerinin mücadelesiyle elde edilebileceğini vurguladı.

Gürkan ayrıca NATO ve ABD ekseninin Türkiye’nin dış politikasındaki belirleyici ağırlığının sürdüğünü ifade etti. Türkiye’nin dönemsel olarak Rusya veya başka güçlerle ilişkiler geliştirmesinin temel stratejik yönelimde bir değişiklik anlamına gelmediğini söyledi.

Aydın: “Kürtlerin eşit yurttaşlığı demokrasinin sınavıdır”

Erdoğan Aydın ise soru-cevap bölümünde Yavuz Sultan Selim ve İdris-i Bitlisî’nin tarihsel olarak despotizm ve halk karşıtlığıyla ilişkilendirilen figürler olduğunu belirterek, barış ikliminin bu figürleri olumlayan bir anlayış üzerinden kurulamayacağını söyledi.

Kürt halkı ile PKK’nin özdeş olmadığını vurgulayan Aydın, ancak PKK’nin Türkiye’de Kürt hareketinin tarihsel olarak önemli aktörlerinden biri olduğunu ve devletin de bu nedenle muhatap olarak görüştüğünü ifade etti.

Aydın, Kürtlerin ana dilde eğitim ve eşit yurttaşlık hakkının, Türklerin kendi dillerini kullanma hakkı kadar temel bir hak olduğunu belirterek, demokratların farklı toplumsal kesimlerin haklarına yönelik çifte standartlardan uzak durması gerektiğini söyledi.

Kayyum uygulamalarına da değinen Aydın, Diyarbakır, Hakkâri ve diğer kentlerde seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasına karşı gösterilen tepkinin yetersiz kaldığını ifade etti. “Barış” ve “demokrasi” diyen herkesin başka halkların yaşadığı hak ihlallerine de kendi sorunu gibi yaklaşması gerektiğini vurguladı.

Alevilerin eşit yurttaşlık mücadelesinin de Kürt sorunu ve demokrasi mücadelesinden ayrı düşünülemeyeceğini belirten Aydın, Türkiye’nin geçmişte yaşadığı inkâr, asimilasyon ve baskı politikalarıyla yüzleşmesi gerektiğini söyledi.

Aydın, Kürt halkının uzun yıllar süren savaş, yoksulluk, zorunlu göç ve baskılar nedeniyle yorulduğunu belirterek, Kürtlerin neden her zaman sokakta görünmediğinin de bu tarihsel deneyim üzerinden anlaşılması gerektiğini ifade etti.

“Ortak mücadele barışın ve demokrasinin yolunu açabilir”

Panel, konuşmacıların barış ve demokrasi mücadelesinin farklı toplumsal kesimlerin ortak mücadelesiyle büyütülmesi gerektiği vurgusuyla sona erdi.

Konuşmalarda; emperyalist savaş politikalarına karşı çıkılması, Türkiye’nin demokratikleşmesi, Kürt sorununun eşit haklara dayalı demokratik çözümü, Alevilerin eşit yurttaşlık haklarının güvence altına alınması, laiklik, kadınların ve gençlerin hakları ile işçi ve emekçilerin ekonomik-demokratik taleplerinin ortak bir mücadele zemini içinde ele alınması gerektiği vurgulandı.

(Evrensel)