Alevilerden 'Yavuz Sultan Selim - İdris-i Bitlisi ittifakı' tepkisi

Abdullah Öcalan ile DEM Parti İmralı heyeti ve PKK yöneticileri arasında, bu yılın şubat, temmuz ve ağustos aylarında gerçekleştiği belirtilen görüşmelere ait olduğu öne sürülerek yayınlanan ve bir süre sonra DEM Parti ve Öcalan tarafından yalanlanan görüşme notlarında yer alan "Yavuz Sultan Selim - İdris-i Bitlisi ittifakı" önerisine Alevilerden tepki geldi.

Söz konusu tutanaklarda Öcalan'a atfen "Şimdi devlet bize terörist gözüyle baksa da yarın en az MHP kadar bu devletin sağlam bir ayağı olacağız. 3 ay tartışalım, göreceksin devlet kapısı ardına kadar açılacak. Çünkü en stratejik bir halkı devletin müttefiki haline getiriyoruz. Yavuz, İdris-i Bitlisi'ye beyaz bir kağıt verir, ne istersen yaz der. Sonuç Ortadoğu kapısını aralar" ifadeleri yer almıştı.

Aralarında tarihçi, yazar, araştırmacı ve sanatçıların yer aldığı 53 Alevi yurttaş, söz konusu ifadelere karşı "Alevi Aydınlar Bildirgesi" yayımladı. Açıklamada, “Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi referanslı arkaik ve kanlı ittifakı reddediyoruz. Kürt sorunundan kaynaklı şiddet ortamından uzaklaşmak istenirken, ülkemizde ve Suriye’deki Alevileri kaygılandıracak hiçbir dil ve söylemi kabul etmiyoruz” denildi.

Açıklamada, Kürt sorunundan kaynaklanan yaklaşık 40 yıllık çatışma ve şiddet döneminin sona erdirilmesine ilişkin taraflar arasındaki uzlaşmanın silahlardan arındırılmış bir süreci başlatmasının sevindirici olduğu belirtildi.

Demokrasiyi güçlendirecek yasal adımların atılmasının en samimi temennileri olduğunu kaydeden Alevi aydınlar, "TBMM'de barış ve kardeşlikten söz edilirken, tarihin kanlı bir sürecini referans gösteren İmralı merkezli açıklamalar ise barışık bir toplum inşasına dair güven ve inandırıcılıktan uzaktır" dedi.

Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi ittifakı sırasında on binlerce Alevinin katledildiği ve Alevilere yönelik uzun süreli saldırıların başladığı belirtilen açıklamada, Abdullah Öcalan'ın bu tarihsel ilişkiyi referans göstermesine tepki gösterilerek, bunun "insan hakları, evrensel değerler ve barış adına kabul edilemez" olduğu ifade edildi.

"Demokrasiyi güçlendirecek yasal adımların atılması temennimizdir"

Alevi Aydınlar Bildirgesinin tamamı şöyle:

"Kürt sorunundan kaynaklı son kırk yıllık çatışma ve şiddet döneminin sona ermesine ilişkin taraflar arasındaki uzlaşmanın, silahlardan arınmış bir süreci başlatması elbette sevindiricidir.

Barışı yaşamın temel şiarı haline getirmiş bir inancın mensupları olarak, bu durum en çok bizi sevindirir.

TBMM'de yasal boyuttaki çalışmaları dikkatle izliyoruz. Demokrasiyi güçlendirecek yasal adımların atılması en samimi temennimizdir."

"Bu ilişkinin referans gösterilmesi kabul edilemez"

"TBMM'de barış ve kardeşlikten söz edilirken, tarihin kanlı bir sürecini referans gösteren İmralı merkezli açıklamalar ise barışık bir toplum inşasına dair güven ve inandırıcılıktan uzaktır.

Bu açıklamalara karşı sürecin paydaşları ve uzlaşı bileşenlerinden herhangi bir tepki verilmemesi, barış ve kardeşlik isteyenleri kaygılandırmaktadır.

16. yüzyılın bir diliminde Yavuz Selim ile İdris-i Bitlisi'nin işbirliği sonucu on binlerce Alevi'nin katledilmesi ve Alevilerin yüzyıllarca sürecek can, mal ve namuslarına yönelik saldırıların başlaması, bu ittifakın en ağır sonuçlarındandır. Abdullah Öcalan'ın siyasi yol haritası için bu ilişkiyi referans göstermesi; insan hakları, evrensel değerler ve barış adına kabul edilemezdir."

"Sessiz kalınması kaygıya yol açtı"

"Bu ittifak önerisi, bir yanıyla Ortadoğu coğrafyasının siyasal iklimini soluyan ülkemiz için kabulü mümkün olmayan ve Aleviler için tehlike potansiyeli taşıyan bir durumdur.

Suriye'de eski rejimin ardından gerçekleşen siyasal ittifak, Suriye'deki Alevilerin her türlü temel haklarından yoksun kalmasının ilk adımı olmuştur. Geçmişte IŞİD'le başlayan Alevi katliamlarının Şara yönetiminde de farklı boyutlarda devam etme olasılığı ciddi kaygılar doğurmuştur.

İmralı'nın -farklı tonlarda- etkisi altındaki bazı Alevi kurum ve aydınlarının, Öcalan tarafından arzulanan 21. yüzyıl Yavuz Selim–İdris-i Bitlisi ittifakı önerisine sessiz kalmaları, Alevi toplumunda şaşkınlık ve kaygıya yol açarken, Aleviler adına kurumsal temsiliyetleri de daha fazla sorgulanır hâle getirmiştir.

Bu süreçte bazı kurum ve aydınlar, Aleviliğin geleneksel tarihsel, inançsal ve kültürel hafızasını yok sayarak, yazılı kaynakları çarpıtıp bilgi kirliliği üzerinden Aleviliği yeni bir forma sokma çabası içine girmişlerdir. Kürt siyasetinin yandaş akademisyenleri -akademik etiği çiğneyerek- neredeyse İdris-i Bitlisi'yi bilge bir hümanist gibi tanımlayıp, tarihte katledilen Alevileri suçlu gösterme çabasına girmişlerdir.

Aleviler aleyhindeki bu gelişmeler planlı bir çalışmanın ürünü olarak karşımıza çıkmaktadır."

"Alevileri kaygılandıracak hiçbir söylemi kabul etmiyoruz"

"Biz, Alevilerin bağrından çıkmış Alevi aydınları olarak:

1. Yavuz Selim ve İdris-i Bitlisi referanslı arkaik ve kanlı ittifakı reddediyoruz. Kürt sorunundan kaynaklı şiddet ortamından uzaklaşmak istenirken, ülkemizde ve Suriye'deki Alevileri kaygılandıracak hiçbir dil ve söylemi kabul etmiyoruz.
2. Bu süreçte tüm Alevi kurum ve aydınlarını, sol, sosyalist ve demokrat çevreleri; demokratik yasal hakların güvenceye alınacağı barış ve kardeşlik için daha duyarlı olmaya çağırıyoruz.
3. Kürt sorununun çözümü doğrultusundaki yasal çalışmaları önemsiyoruz; ancak 16. yüzyıldan kalma arkaik ve kanlı bir referansla çözümü reddediyoruz. Evrensel değerlerle inşa edilecek demokratik ve seküler bir geleceğin, başta Türkiye olmak üzere Ortadoğu'daki tüm toplumların yararına olacağına inanıyoruz.

Barışa olan inancımızla;

Dün şiarımız barıştı, bugün de öyle, yarın da öyle olacak, diyoruz."

İmzacılar

Bildirgeye imza atan isimler şöyle:

1. Şerafettin Halis ( TBMM 23. Dönem Milletvekili, Şair-Yazar)
2. Müslüm Doğan ( TBMM 25. ve 26. Dönem Milletvekili, 63. Hükümet Kalkınma Bakanı, PSAKD eski Genel Başkanı, Araştırmacı-Yazar)
3. ⁠Necati Yılmaz ( TBMM 25. ve 26.dönem milletvekili, PSAKD eski Genel Başkanı)
4. Ahmet Koçak (Araştırmacı-Yazar)
5. Ali Akdemir (Ressam)
6. Ali Balkız (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı,Araştırmacı-Yazar)
7. Ali Bulut (Sarıyer İmam Hüseyin Cemevi Yönetim Kurulu Üyesi)
8. Ali Ekber Ataş (Şair-Yazar)
9. Ali Gültekin (Araştırmacı-Yazar)
10. ⁠Ali Haydar Avcı (Araştırmacı-Yazar)
11. Ali Haydar Aşkın (Araştırmacı-Yazar)
12. Ali Kaya (Tarihçi-Yazar)
13. ⁠Prof. Dr. Ayfer Karakaya-Stump (Tarihçi-Akademisyen)
14. Ayhan Aydın (Araştırmacı-Yazar)
15. ⁠Baki İşçi (Yazar)
16. ⁠Bektaş Avcı (Araştırmacı-Yazar)
17. ⁠B. Sadık Albayrak (Yazar)
18. Cafer Yıldız (Tarihçi-Yazar)
19. Av. Cihan Söylemez (Hukukçu-Yazar)
20. Doç. Dr. Daimi Cengiz (Akademisyen-Yazar, Etnomüzikolog)
21. Erol Erkılınç (Araştırmacı-Yazar)
22. Fatma Betül Günday (Araştırmacı-Yazar)
23. Av. Fevzi Gümüş (ABF ve PSAKD eski Genel Başkanı-Hukukçu)
24. ⁠Gülser Han (Şair-Yazar)
25. Hasan Dursun (Araştırmacı-Yazar)
26. Hasan Küçük (Araştırmacı-Yazar)
27. ⁠Hasan Taşkın (Sözlü Tarih Derleyicisi)
28. Haydar Ersöz (Araştırmacı-Yazar)
29. Haydar Karataş (Araştırmacı-Roman Yazarı)
30. ⁠Hulusi Yıldız ( İsviçre Basel ve Çevresi Alevi Bektaşi Kültür Birliği Başkanı)
31. Hülya Gür Güntaş (Yazar)
32. Dr. Hüseyin Çağlayan (Akademisyen-Yazar)
33. Hüseyin Elçi (Şair-Yazar)
34. İbrahim Bahadır (Araştırmacı-Yazar)
35. İsmail Pehlivan (Araştırmacı-Yazar, Gazeteci)
36. ⁠Kadir Doğan ( Araştırmacı-Yazar)
37. Kadri Karagöz (Sanatçı)
38. Kemal Cemgil (Yazar)
39. Leyla Akgül (Yayıncı-Yazar)
40. ⁠Mahmut Aslan ( Siyaset Bilimci/Yazar/Pir Sultan Abdal 2 Temmuz Vakfı YK üyesi)
41. Mehmet Ercan (Şair-Yazar)
42. ⁠Mehmet Ali Güler/ZeleMem (Sanatçı)
43. Mesut Özcan (Araştırmacı-Yazar)
44. ⁠Musa Ağacık (Gazeteci)
45. Mustafa Fırat (Tarihçi-Yazar)
46. ⁠Munzur Güven Kılıç (Araştırmacı-Yazar)
47. ⁠Mutlu Şahin ( Kafi Baba Alevi Bektaşi Derneği Başkanı)
48. Nurettin Aslan (Araştırmacı-Yazar)
49. Rıza Aydın (Araştırmacı-Yazar)
50. Sait Bakşi (Ozan-Yazar)
51. Turan Fırat (Yazar)
52. Turgut Yüksel (Almanya Sosyal Demokrat Partisi/SPD Hessen Eyaleti Milletvekili)
53. Zafer Taşkın (Gazeteci)

(Politika Servisi)