Meta, 'çocuklara zarar' davasında uzlaşmaya gitti

ABD merkezli teknoloji tekeli Meta, çocuklara zarar verdiği ve bağımlılık yaratan ürünler tasarladığı iddiasıyla 29 ABD eyaletinin açtığı davada 10 yıla yayılacak şekilde 17 milyar dolara kadar ödeme yapmayı kabul etti. 

Mahkeme onayına bağlı anlaşma, şirketin ABD genelinde genç kullanıcılar için günlük süre sınırları, gece erişim engelleri, okul saatlerinde bildirim kısıtlamaları ve estetik ameliyat filtrelerine yasak getirmesini öngörüyor. 

Suçlamaları reddeden, Facebook ve Instagram'ın sahibi Meta, önlemlerin etkili olabilmesi için TikTok, Snap ve YouTube’un da aynı çerçeveyi benimsemesi gerektiğini belirtti. 

Piyasa değeri 1,36 trilyon doları bulan Meta’nın ABD’de günlük kullanıcı deneyiminin temel özelliklerini değiştirmeye ilk kez mecbur bırakılması anlamına gelen bu anlaşma, Kaliforniya eyaletindeki federal mahkemede geçen hafta başlayan ve haftalar sürmesi beklenen jüri yargılamasını sona erdirdi.
29 eyalet, şirkete gençleri kendine bağlayan, kasıtlı olarak bağımlılık yaratacak biçimde tasarlanmış ürünler geliştirdiği ve bunun kaygı, depresyon ve intihar gibi ruh sağlığı sorunlarına yol açtığı iddiasıyla dava açmıştı. Eyaletler ayrıca sosyal medya şirketinin, federal yasaları ve eyalet yasalarını ihlal ederek 13 yaşından küçük çocuklara ait verileri düzenli biçimde ebeveyn izni olmadan topladığını ileri sürmüştü.

Meta neleri değiştirecek?

Kaliforniya Başsavcısı Rob Bonta yaptığı açıklamada, “Bugün Meta ile sosyal medyayı çocuklarımız için daha az tehlikeli hâle getirecek ve çocuklarla ailelerinin yaşamında büyük fark yaratacak bir uzlaşmaya vardık” dedi. Bonta, Meta'nın yapmayı taahhüt ettiği değişiklikler arasında kullanım süresi sınırları, okul saatlerinde bildirimlerin durdurulması, gece saatlerinde uygulamalara erişimin engellenmesi ve estetik ameliyat filtrelerinin yasaklanmasının bulunduğunu söyledi.

Mahkeme onayına tabi olan 17 milyar dolarlık uzlaşma bedeli, 10 yıllık bir süre içinde eyaletler arasında paylaştırılacak. Örneğin Kaliforniya 1,5 milyar ila 2,1 milyar dolar arasında, Colorado ise yaklaşık 615 milyon dolar alacak.

The Guardian'ın haberine göre Meta, yargılama boyunca bütün suçlamaları reddederek eyaletlerin “akıl dışı bir ödeme” peşinde olduğunu savundu. Şirketin hukuk işlerinden sorumlu üst düzey yöneticisi CJ Mahoney, “Gençler onlarca uygulama arasında rahatça geçiş yaptığı için sektör genelinde geçerli bir çözüme ihtiyacımız var. Bu nedenle TikTok, Snap ve YouTube başta olmak üzere sektördeki diğer şirketlere bu yeni çerçeveyi derhal uygulama çağrısında bulunuyoruz” dedi.

Eski çalışanın tanıklığı: Zuckerberg zarardan haberdar ama susuyor

Dava sırasında jüri üyeleri ilk olarak eyaletlerin başlıca tanığı olan, Meta’da daha önce güvenlik mühendisi olarak çalışan Arturo Béjar’ı dinledi. Béjar, şirketin platformlarındaki çocuk güvenliği konusunda “sorma, söyleme” stratejisi izlediğini ifade etti. Béjar, Meta patronu Mark Zuckerberg’in Instagram ve Facebook’un yol açtığı zararlardan haberdar olduğunu, ancak kamuoyu önünde platformların güvenli olduğunu öne sürdüğünü söyledi. Béjar ifadesinde, “Facebook’un gençlere yönelik bağlılığı konusunda yanlış ve yanıltıcı bir izlenim yarattığını düşündüm” dedi.

Davada tanık olarak yer alması planlanan Zuckerberg, uzlaşmaya varılmasından önce ifade vermedi.

(Medya Servisi)