Irak'ta kritik süreç: 5 grup silah bırakmayı reddetti

Rûdaw’ın üç Iraklı güvenlik kaynağına dayandırdığı habere göre, Irak’ta faaliyet gösteren beş silahlı grup silah bırakmayı ve askeri yapılarını lağvetmeyi reddediyor. Gruplar arasında Ketaib Hizbullah, Seyyidü’ş Şüheda ve Nüceba Hareketi de bulunuyor.

Güvenlik kaynakları, grupların daha önce silah bırakmaya ilişkin sundukları önerileri değiştirdiğini aktardı. Buna göre gruplar başlangıçta, Haşdi Şabi Emeklilik Yasası’nın çıkarılması koşuluyla savaşçıların bireysel olarak Haşdi Şabi bünyesine alınmasına sıcak bakıyordu.

Ancak İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kani ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın Irak ziyaretlerinin ardından grupların tutumunu değiştirdiği belirtildi.

“İki yıl silahları donduralım” önerisi

Silahlarını teslim etmeyi reddeden grupların yeni önerisinin, askeri faaliyetleri iki yıl boyunca durdurmak ancak bu süre boyunca silahlı yapılarını korumak olduğu bildirildi.

Öneri, Haşdi Şabi Heyeti Başkanı Falih Feyyaz ve Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Araci’nin hükümet ile silahlı gruplar arasında yürüttüğü görüşmeler kapsamında ABD tarafına iletildi.

Ancak ABD’nin Bağdat Büyükelçiliği aracılığıyla iletilen yanıtta önerinin “hile” olduğu değerlendirilerek reddedildiği aktarıldı.

Haşdi Şabi yasası çıkmazda

Silahlı grupların geleceği tartışması, Haşdi Şabi’nin statüsüne ilişkin yasal düzenlemelerin de merkezinde yer alıyor.

Irak hükümetinin Ağustos 2023’te parlamentoya gönderdiği Haşdi Şabi Hizmet ve Emeklilik Yasa Tasarısı henüz yasalaşmadı. Tasarı, Haşdi Şabi üyelerinin idari ve mali haklarının ordu ve polis gibi diğer güvenlik güçleriyle eşitlenmesini öngörüyor.

Konuyla ilgili bir kaynak, hükümetin yasanın çıkarılmasının ardından savaşçıların Haşdi Şabi’ye entegre edilmesini kabul ettiğini ancak grupların son anda tutum değiştirmesinin süreci tıkadığını söyledi.

Hükümetin hedefi 30 Eylül

Silahların devlet kontrolünde toplanması, Irak Başbakanı Ali el-Zeydi hükümetinin öne çıkardığı başlıklardan biri.

Zeydi daha önce yaptığı açıklamalarda 30 Eylül’den itibaren devlet otoritesi dışında herhangi bir silahlı yapının bulunmaması gerektiğini belirtmişti.

Başbakan, 11 Şubat’ta Parlamento Güvenlik ve Savunma Komisyonu ile yaptığı görüşmede de silahların yalnızca devletin kontrolünde olmasını öngören yasa tasarısının anayasal prosedürlere uygun biçimde hazırlanması talimatını verdi.

Silahlı grupların askeri yapılarını koruma konusunda ısrar etmesi, Bağdat’ın devlet dışı silahlı güçlerin kontrol altına alınmasına yönelik planının önündeki en önemli engellerden biri olarak öne çıkıyor.

(Dış Haberler)