EMEP'li İskender Bayhan Mekke Anlaşması'nı Meclis gündemine taşıdı

 

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı Meclis gündemine taşıdı. Anlaşmanın NATO’yla ilişkisini, savaş sanayisi şirketlerine açacağı yeni pazarları ve Türkiye’yi bölgesel çatışmalara sürükleme riskini Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a soran Bayhan, “Halklara ‘kaynak yok’ denilirken savaş sanayisine yeni kaynaklar ve pazarlar yaratılıyor” dedi.

Anlaşmanın iktidar tarafından 'bölgesel sahiplenme', 'barış', 'istikrar' ve 'kolektif caydırıcılık' söylemleriyle sunulduğunu hatırlatan Bayhan, ortak askerî eğitimden savunma sanayisi yatırımlarına ve karşılıklı savunma taahhütlerine uzanan iş birliğinin bölge halklarının güvenliğinden çok devletlerin ve sermaye gruplarının ekonomik ve askerî çıkarlarına hizmet ettiğini belirtti.

“NATO’yu tamamlıyorsa hangi bağımsızlıktan söz ediliyor?”

Anlaşmanın NATO Zirvesi’nin hemen ardından imzalanmasına dikkat çeken Bayhan, zirvede üye ülkelerin savaş harcamalarının artırılması, savunma sanayisi üretiminin büyütülmesi ve müttefikler arasındaki silah ticaretinin kolaylaştırılmasının gündeme geldiğini hatırlattı. Bayhan, İletişim Başkanlığının Mekke Anlaşması’nı NATO’ya alternatif değil, mevcut ittifak ilişkilerini “tamamlayıcı” bir mekanizma olarak tanımladığını belirtti. Bayhan, “NATO’yu tamamlayan bir askerî yapılanmanın emperyalist merkezlerden bağımsızlaşma olduğu nasıl ileri sürülebilir?” diyerek tepki gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmayı memnuniyetle karşılayarak taraf ülkelerin liderlerini tebrik ettiğini de hatırlatan Bayhan, iktidarın “bağımsızlık” söylemine ilişkin, “ABD’nin çıkarlarıyla çatışan bağımsız bir bölgesel güvenlik mimarisi kuruluyorsa ABD Başkanı bu anlaşmadan neden bu derece memnundur?” sorusunu yöneltti.

Savaş sanayisine yeni pazarlar mı açılıyor?

Bayhan, soru önergesinde anlaşmanın ekonomik boyutuna da dikkat çekildi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın anlaşmanın “ticaret, finans ve yatırıma” ivme kazandıracağı yönündeki açıklamasını hatırlatan Bayhan, güvenlik anlaşmasının hangi şirketlere ve sermaye gruplarına yeni ekonomik olanaklar yaratacağının açıklanmasını istedi.

Suudi Arabistan sermayesi ile Türkiye’deki savaş sanayisinin buluşturulmasına yönelik ortak yatırım planları olup olmadığını soran Bayhan, Suudi kamu fonlarının ya da sermaye gruplarının ROKETSAN, ASELSAN, TUSAŞ, BAYKAR, MKE ve diğer savaş sanayisi şirketlerinin projelerinde doğrudan veya dolaylı finansman sağlayıp sağlamayacağını da gündeme getirdi.

Bayhan, iktidarın işçi ve emekçilerin ücret taleplerine karşı “kaynak yok”, “tasarruf” ve “mali disiplin” gerekçelerini öne sürdüğünü belirterek şu soruyu yöneltti:

“İşçilere, emeklilere ve kamu emekçilerine ücret artışı söz konusu olduğunda kaynak bulamayan iktidar, savaş sanayisi şirketlerine teşvik, vergi istisnası, ucuz kredi, kamu siparişi ve yeni ihracat olanakları için ne kadar kamu kaynağı ayırmaktadır? Neden patronların silah yatırımlarına bulunan kaynak işçinin ücretine bulunmamaktadır?”

“Ticaret yolları kimin için güvenli hale getiriliyor?”

Hürmüz Boğazı, Babülmendep, Süveyş Kanalı ve Arap Denizi gibi enerji ve ticaret güzergâhlarının askerî güvenlik planlarının parçası haline getirilmesini de eleştiren Bayhan, bu güzergâhların “stratejik coğrafya” söylemiyle ele alındığını belirtti. Bayhan, “Hürmüz’ün veya Süveyş’in kimin ticareti açısından güvenli tutulacağı, bu hatların hangi şirketlerin kârlarını büyüteceği ve askerî korumanın mali ve insani yükünün hangi halklara ödetileceği gizlenmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Bayhan, Türk Silahlı Kuvvetlerinin petrol, doğal gaz, mal ve sermaye dolaşımının güvenliği amacıyla kullanılıp kullanılmayacağını ve enerji, lojistik ve ticaret şirketlerinin faaliyetlerinin askerî güvenlik maliyetinin neden emekçilerin vergileriyle karşılanması gerektiğini sordu.

Türkiye başka ülkelerin savaşlarına sürüklenebilir mi?

Anlaşmada yer aldığı belirtilen “taraflardan birine yönelik saldırının bütün taraflara yapılmış sayılması” hükmüne dikkat çeken Bayhan, Suudi Arabistan’ın Yemen ve bölgedeki diğer gerilimlerinin ya da Pakistan’ın Hindistan ve Afganistan’la yaşayabileceği çatışmaların Türkiye açısından sonuçlarının açıklığa kavuşturulmasını istedi.

“Türkiye halkının hiçbir çıkarının bulunmadığı bir savaşta asker gönderilmesini engelleyen açık hüküm nedir?” diye soran Bayhan, taraflardan birinin başka bir ülkeye saldırmasının ardından uğrayacağı misillemenin de “ortak savunma” kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin açıklanmasını talep etti.

Bayhan ayrıca İsrail’in taraf ülkelerden birine yönelik olası bir saldırısında ortak savunma hükmünün işletilip işletilmeyeceğini ve Pakistan’ın nükleer silahlara sahip olması nedeniyle anlaşmada geçen “kolektif caydırıcılık” kavramının nükleer caydırıcılığı içerip içermediğini sordu.

“Anlaşmanın gizli hükümleri var mı?”

Anlaşmanın kamuoyuna açıklanmayan ekleri, askerî protokolleri veya gizli hükümleri bulunup bulunmadığını da soran Bayhan, Türkiye’ye getirilen askerî, mali ve ekonomik yükümlülüklerin tamamının TBMM ve kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.

Bayhan, önergesinin son sorusunda iktidarın “Türkiye’nin bağımsızlaşması” söylemine işaret ederek şunları sordu:

“Bu anlaşmayla gerçekten NATO’dan ve emperyalist kapitalist sistemden kopmak mı hedeflenmektedir; yoksa Türkiye’deki büyük sermaye gruplarının NATO’nun silahlanmasından, Körfez sermayesinden, yeni silah pazarlarından ve stratejik ticaret yollarından daha büyük pay alması mı amaçlanmaktadır? Bu politikanın Türkiye işçi sınıfına sağlayacağı tek bir somut ekonomik ve sosyal kazanımı açıklayabilir misiniz?”