İşgücü girdi endeksleri açıklandı: Brüt ücretler yüzde 36 arttı, çalışanlar fakirleşti

 

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının Nisan-Haziran dönemini kapsayan ikinci çeyreğine ilişkin İşgücü Girdi Endeksleri bültenini yayımladı. Açıklanan verilere göre, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında istihdam, çalışılan saat, brüt ücret-maaş ve işgücü maliyeti kalemlerinin tamamında yukarı yönlü hareketler gözlemlendi. Ancak istatistiklere yansıyan “enflasyon üstü artışlar” gerçeğe yansımadı. Özellikle sanayide istihdamın çekilmesi ile birlikte uzayan çalışma süreleri karşısında cebe giren ücretler alım gücü bakımından geçen senenin dahi gerisine düştü.

İstihdam endeksinde inşaat sektörü öne çıktı

Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında istihdam endeksi, 2026 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,7 oranında arttı. Endeks, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 0,8 artış gösterdi. Yıllık bazda alt sektörler incelendiğinde istihdam; sanayi sektöründe yüzde 2,2 oranında düşüş yaşarken, inşaat sektöründe yüzde 5,0 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 oranında yükseldi. Çeyreklik bazda istihdam oranları ise sanayide yüzde 0,1 azalırken, inşaatta yüzde 2,1 ve ticaret-hizmette yüzde 0,9 oranında artış sağladı.

Çalışılan saat endeksi yüzde 2,7 arttı

Toplam çalışılan saat endeksi, 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 2,7, çeyreklik bazda ise yüzde 1,2 oranında yukarı yönlü bir seyir izledi. Yıllık artış oranları sanayi sektöründe yüzde 0,2, inşaat sektöründe yüzde 7,3 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 3,1 olarak gerçekleşti. Bir önceki çeyreğe göre değerlendirildiğinde ise çalışılan saat endeksinin sanayide yüzde 0,5, inşaatta yüzde 7,1 ve ticaret-hizmette yüzde 0,3 oranında arttığı rapora yansıdı.

Brüt ücret ve maaşlarda yüzde 35,8'lik artış

Çalışanların brüt kazançlarını ölçen brüt ücret-maaş endeksi, sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörleri toplamında yıllık bazda yüzde 35,8 oranında hızlı bir yükseliş sergiledi. Bu endeks bir önceki çeyreğe göre de yüzde 8,0 oranında arttı. Yıllık bazda sanayi sektöründe yüzde 33,2, inşaat sektöründe yüzde 38,3 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 37,1 artış kaydedildi. Çeyreklik artış oranları ise sanayide yüzde 6,8, inşaatta yüzde 13,4 ve ticaret-hizmette yüzde 8,1 olarak ölçüldü.

Yüzde 36 zam alıp nasıl fakirleştik?

Neredeyse Yüzde 36 olarak sunulan brüt ücret/maaş zammının, çalışanların alım gücüne yansıması incelendiğinde ise ortaya bir kayıp tablosu çıkmakta. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (Disk Ar) tarafından aylık olarak hazırlanan Ücret Kayıpları İzleme raporu Temmuz 2026 sayısında aynı yıl için ortalama giydirilmiş brüt ücret 65 bin 850 TL olarak hesaplandı.

Hesaplanan ortalama brüt ücret olan 65 bin 850 TL üzerinden yola çıkıldığında ve resmi bültendeki yıllık yüzde 35,8'lik brüt ücret artış verisi kullanıldığında 2025 yılı brüt ücreti yaklaşık 48 bin 500 TL olarak ortaya çıkıyor. Vergi ve kesintiler düşüldükten sonra 2026 Haziran ayında ele geçen net tutar 48 bin 740 TL. 2025 yılı için net ele geçen miktar ise 35 bin 750 TL olarak ortaya çıkıyor.

2026 yılı başında yüzde 25,49 oranında açıklanan yeniden değerleme oranı ücretlere yapılan zam oranlarının altında kalarak ücretlilerin daha erken üst vergi dilimlerine girmelerine neden oldu. Yeniden değerleme oranının düşük tutularak toplanan fazla gelir vergileri işçi ve emekçilerin ceplerine girecek 1000 TL’den büyük bir tutarın kamunun kasasına gitmesine neden oluyor.

Haziran 2025'teki 35 bin 750 TL net ücretin, Haziran 2026'da aynı alım gücünü koruyabilmesi için güncellenmiş değerleri ile fiilen ele geçen 48 bin 740 TL'lik net ücret karşılaştırıldığında resmi enflasyon baz alındığında kağıt üzerinde net 1511 TL'lik bir kazanç sağlanmış gibi görünüyor. Bu kazanç günlük 50 TL’ye tekabül ediyor. ODTÜ matematik Bölümünün Sahibinden.com ile ortak hazırladığı emlak endeksi verilerine göre ise 2025 haziranından 2026 haziran ayına İstanbul’da kiralık dairelerin ortalama birim metrekare fiyatı 129 TL zamlandı. Aynı zaman zarfında, ortalama kabul edilen 100 metrekarelik bir evin kirası İstanbul’da 31 bin 500 TL’den 44 bin 400 TL’ye, Ankara’da 23 bin 800 TL’den 28 bin 700 TL’ye, İzmir’de ise 27 bin 200 TL’den 32 bin 200 TL’ye yükseldi.