Heval Bozdağ’dan Bakan Memişoğlu’na 'HPV aşısı' soruları: '148 ülke ücretsiz yaparken Türkiye’nin ısrarı neden?'

Sağlık Bakanlığı'nın HPV (İnsan Papilloma Virüsü) aşısının ulusal aşı takvimine alınması sürecine ilişkin yaptığı "tartışmalar sürüyor, gerek yok diyen bilim insanları var" açıklaması Meclis gündemine taşındı. Verilen soru önergesinde, aşının koruyuculuğuna dair bilimsel verilere dikkat çekilerek, daha önce verilen vaatlerden neden geri adım atıldığı soruldu.

"Önceki bakan söz vermişti, bugün gerek yok deniyor"

Önergede, önceki Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın 2023 yılında yerli üretim ve ulusal takvime alma konusunda yaptığı açıklamalar ile mevcut yönetimin geçmişte işaret ettiği takvim hatırlatıldı. Dünyada aralarında Afganistan, Bangladeş ve Nijerya'nın da bulunduğu 148 ülkede HPV aşısının ücretsiz bağışıklama programında yer aldığı vurgulanırken; Türkiye'de Türk Tabipleri Birliği (TTB), KLİMİK Derneği, Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği ve Türk Tıbbi Onkoloji Derneği gibi uzmanlık örgütlerinin aşıyı ısrarla savunduğu ifade edildi.

"Ekonomik durumu yeten alabiliyor"

HPV'nin rahim ağzı kanserlerinin yüzde 99'undan sorumlu olduğu, Türkiye'de yılda 2 bin 300 kadının rahim ağzı kanseri tanısı aldığı ve hastalığın ağız-boğaz ile diğer genital kanserlere de yol açtığı hatırlatıldı. Aşının yüksek maliyetli olması nedeniyle toplumda eşitsizlik yarattığına dikkat çekilerek, yalnızca maddi imkanı olanların aşıya erişebildiği vurgulandı.

Bakanlığa soruldu

Soru önergesinde Sağlık Bakanı'nın yanıtlaması istemiyle şu sorular yöneltildi:

• Dünyada 148 ülke HPV aşılarını ulusal aşı programlarına almış ve ücretsiz olarak uygularken, Türkiye’nin bunu yapmamasındaki ısrarın sebebi nedir? Bu ülkeleri Türkiye’den ayıran bilimsel ölçütler nelerdir? Tüm dünya ülkeleri ile karşılaştırmalı olarak aşıyı uygulamama nedenlerinizi tarafımızla paylaşır mısınız? Böyle bir çalışmanız yoksa kıstasınız nedir? Kısacası dünya yanlış yaparken, bizim doğru yaptığımızın verilerini açıklayabilir misiniz?
• Türkiye’de görülen rahim ağzı kanseri, anogenital kanserler, ağız ve boğaz kanserleri ile siğillere neden olan HPV suşları hangileridir? Rahim ağzı kanseri ile ilişkili olan suşlar olarak hangileri tespit edilmiştir? Bu konuda sizin bir çalışmanız var mıdır? Varsa paylaşır mısınız?

Rahim ağzı kanseri, anogenital kanserler, ağız ve boğaz kanserlerini önlemek için hayati

• Dokuz valanlı HPV aşısının rahim ağzı kanseri, anogenital kanserler, ağız ve boğaz kanserleri ile siğilleri önleme açısından daha kapsamlı olduğu; 2’li ve 4’lü aşının yerini aldığı/alacağı bilimsel olarak desteklenmektedir. Türkiye’de yapılmış bazı çalışmalarda HPV suşlarının sıralaması değişse de dokuz valanlı aşının kapsamı içinde olduğu belirtilmektedir. Bakanlığınızın bu konuda bir çalışması var mıdır?
• Önceki Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve yine sizin açıklamalarınızda HPV aşısının ulusal aşı programına alınacağı ve ücretsiz olarak uygulanacağı belirtilmişti. Fahrettin Koca bilim kurulu çalışmalarından da bahsetmişti. O tarihte bu kararı almadaki nedenleriniz ve bugün bu karardan vazgeçmenizin nedenleri nelerdir? O günden bugüne HPV enfeksiyonlarında görülen suşlar da bir değişiklik mi olmuştur?
• Açıklamanızda bahsettiğiniz “bazı bilim insanları” kimlerdir? Uzmanlıkları nedir? Bu kişiler Fahrettin Koca’nın da bahsettiği bilim kurulu mudur? Bahse konu bilim kurulu kimlerden oluşmaktadır? Bu kurul bağışıklama danışma kurulu mudur? Değil ise, ziyaretinize gelen “bazı kişiler” tarafından ifade edilen sözler tarafınızca bir sağlık politikası olarak mı uygulanmaktadır?

Kişilerin osyoekonomik durumlarına ilişkin çalışma yapıldı mı?

• Bilim Kurulu tarafından veya “bazı bilim insanları” tarafından size “aşının rahim ağzı kanseri ve diğer anogenital kanser türleri ve siğiller açısından Türkiye’de kullanılmasının koruyuculuk önleyicilik açısından etkinliği için yeterli kanıt oluşmadığı” belirlemesi herhangi bir bilimsel ölçüt, kanıt vb. ileri sürülerek mi ifade edilmiştir? Bu konuda kurul kararı veya herhangi bir rapor bulunmakta mıdır? Bilim Kurulu, Bağışıklama Danışma Kurulu dışında bir kurul ise Bağışıklama Danışma Kurulu’nun bu konudaki resmi görüşü nedir?
• Rahim ağzı kanserlerinin prevelansına baktığımız zaman sosyoekonomik olarak hangi toplum kesimlerinde yaygın olduğu görülmektedir?
• Türkiye’de aşıyı yaptırabilmiş kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin sosyoekonomik ve soyokültürel durumlarına yönelik bir çalışma yapılmış mıdır?
• Açıklamanızda HPV taraması yapıldığını belirtmiştiniz. Halk sağlığı açısından tarama testlerinin HPV’ye yakalanma ve rahim ağzı kanserinin gelişimini önleme açısından aşıya üstün olduğuna dair bir çalışmanız veya bilimsel bir kanıt var mıdır?
• Toplumun (hedef nüfusun) HPV açısından ne kadarı taranmaktadır? Tarama oranları bölgesel olarak fark etmekte midir? Rahim ağzı kanserine yakalanma ve rahim ağzı kanserine bağlı ölüm sıklığı açısından bölgesel farklar var mıdır?