Haneler faturayı ödeyemiyor, bütçe şirketlere akıyor: 21 şirkete 7 ayda 6,5 milyar liralık ödeme

 

AKP hükümetleri döneminde hız kazanan özelleştirme politikaları, 2013 yılında enerji alanını da kapsadı. Bu tarihe kadar kamu tarafından yürütülen elektrik dağıtım hizmetlerinin tamamı özelleştirmeler sonucunda özel şirketlere devredildi. Kamuya ait enerji kaynaklarının önemli bir bölümü de özelleştirmelerle şirketlerin eline geçti.

BirGün'ün haberine göre, 2013 yılı itibarıyla Türkiye’de elektrik dağıtımını 21 şirket üstlendi. Özelleştirmelerin ardından yurttaşlar artan elektrik faturaları ve altyapı sorunlarıyla karşı karşıya kalırken, dağıtım şirketlerine kamu bütçesinden yapılan ödemeler sürdü.

Milyarlar şirketlere aktarıldı

Sokak ve caddelerin aydınlatılmasında kullanılan elektriğin karşılanması için şirketlere her yıl milyarlarca lira aktaran Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bütçesi, 2026 yılında da elektrik dağıtım şirketleri için kullanıldı. “Genel Aydınlatma Ödemesi” kapsamında merkezi bütçeden şirketlere Ocak-Temmuz 2026 döneminde aktarılan kaynak 6,5 milyar TL’ye yaklaştı.

Elektrik dağıtım şirketleri, sokak ve caddelerin aydınlatılması karşılığında Ocak-Temmuz 2026 döneminde kamuya 6 milyar 459 milyon 321 bin TL’lik fatura çıkardı. Şirketlere genel aydınlatma kapsamında yıllara göre yapılan ödemeler şöyle;

• 2022: 10,4 milyar TL
• 2023: 23,6 milyar TL
• 2024: 32,5 milyar TL
• 2025: 36,5 milyar TL
• 2026 (Ocak-Temmuz): 6,4 milyar TL

1,8 milyon hane desteğe muhtaç

Elektrik dağıtım şirketlerine yedi ayda milyarlarca lira aktarılırken, elektrik faturasını kendi geliriyle karşılayamayan hanelerin sayısı da 1,8 milyona ulaştı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2026 yılının ilk yarısında 1,8 milyon hane elektrik faturasını ödeyebilmek için sosyal yardıma ihtiyaç duydu.

Bütçe şirketler yerine yurttaş için kullanılabilirdi

Elektrik dağıtım şirketlerine aktarılan yaklaşık 6,5 milyar TL, farklı kamu hizmetlerinin finansmanı için de kullanılabilirdi. Aynı kaynakla yapılabilecekler şöyle sıralandı:

• Kredi Yurtlar Kurumunun (KYK) üniversite öğrencileri için belirlediği aylık 4 bin TL burs esas alındığında, 134 bin 562 öğrencinin bir yıllık bursu karşılanabilirdi.
• 2026 yılı inşaat birim maliyetleri dikkate alındığında, 24 derslikli 76 yeni devlet okulu yapılabilirdi.
• 8 bin 280 ücretli öğretmenin kadroya geçirilmesinin maliyeti ya da 5 bin 870 yeni kadrolu öğretmenin bir yıllık bütçe yükü karşılanabilirdi.
• 500 bin ilkokul öğrencisine, 180 günlük eğitim-öğretim yılının 108 günü boyunca her gün ücretsiz öğle yemeği verilebilirdi.
• Hemşire, ebe, tekniker ve benzeri statülerde çalışan 4 bin 300 kamu sağlık personelinin bir yıllık maaş ve özlük giderleri finanse edilebilirdi.
• 550’den fazla aile sağlığı merkezi (ASM) inşa edilebilirdi.
• Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal yardım kapsamındaki 38 bin ila 40 bin hanenin çatısına güneş enerjisi sistemi kurulabilirdi.

(birgun.net)