TTB’den 17 Ağustos’un 27. Yılında Açıklama: 'Unutmamak, yalnızca acıyı hatırlamak değildir, değiştirmek için mücadele etmektir'

Türk Tabipleri Birliği (TTB), Meclis Araştırma Komisyonu’nun 2010 tarihli raporuna göre 18 bin 373 kişinin yaşamını yitirdiği, 48 bin 901 kişinin yaralandığı ve 5 bin 840 kişinin kayıp kabul edildiği 17 Ağustos 1999 Gölcük Depremi’nin 27. yıl dönümünde yazılı bir açıklama yayımladı.

On binlerce konut ve iş yerinin yıkıldığı, yaklaşık 16 milyon insanın doğrudan ya da dolaylı etkilendiği 17 Ağustos Depremi’nde hayatını kaybedenleri özlem ve saygıyla andıklarını belirten TTB; yakınlarını yitiren, bedensel olarak iyileşmiş olsa da yaşamı boyunca derin izler taşıyan insanları unutmadıklarını bildirdi. Ülke tarihinin kayıtlara geçen en büyük ikinci depremi olan bu felaketin yalnızca hafızalarda yerini korumadığını, her depremde yeniden gündeme geldiğini vurgulayan TTB, o günden bugüne birçok şey değişmiş olsa da Türkiye’de depremlerin getirdiği yıkımın değişmediğini kaydetti.

17 Ağustos Depremi’nin, sonraki büyük depremler gibi çoğu zaman "afet" ya da "asrın felaketi" olarak anıldığını hatırlatan TTB, depremlerin yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketiyle gerçekleşen doğal olaylar olduğunu, bu olayları afete dönüştüren asıl nedenlerin ise toplumsal, siyasal ve yönetsel süreçler olduğunu vurguladı. 

"Deprem coğrafyasında yaşıyoruz ve depremde kentler yıkılmamalı"

Türkiye’nin bir deprem ülkesi olmasının; şehir planlamasından yapı üretimine, eğitimden sağlık hizmetlerine, ulaşımdan altyapıya kadar her alanın deprem bilinciyle düzenlenmesini zorunlu kıldığı belirtilen açıklamada, benzer deprem riskleri taşıyan ülkelerde can ve mal kaybını azaltan uygulamalar mümkünken, Türkiye'de yanlış planlamalar, hatalı uygulamalar ve yıkılan binalar nedeniyle on binlerce insanın tekrar tekrar kaybedilmesinin kabul edilemez olduğu vurgulandı. Açıklamada, "Bizim afetlere yönelik bütün derdimiz aslında çok basit. Deprem coğrafyasında yaşıyoruz ve depremde kentler yıkılmamalı. Bunun bir alt bileşeni olarak sağlık hizmeti veren kurum ve kuruluşlar da yıkılmamalı" denildi.

6 Şubat depremlerinde yalnızca konutların değil, hastaneler ve aile sağlığı merkezleri başta olmak üzere kamusal hizmet binalarının da çöktüğü hatırlatıldı. Sağlık hizmetlerinin uzun süre çadır ve konteynerlere sıkıştığı; koruyucu sağlık, aşılama, gebe-bebek ve kronik hastalık takiplerinin ciddi biçimde aksadığı kaydedildi. Deprem sonrası iyileşme döneminde de toplum ve doğa yararı yerine rantın gözetildiği, altyapısı eksik yerleşim alanları inşa edilerek yeni halk sağlığı sorunları üretildiği vurgulandı.

"Alınmayan önlemler görünür kılınmalı"

TTB arşivinde yer alan 17 Ağustos değerlendirmesine atıf yapılan açıklamada; sorunun depremin büyüklüğünden ziyade "devlet", "yönetim" ve "organizasyon" boyutunda aranması gerektiği tespiti anımsatıldı. Bugün unutmamanın; bilinen riskleri, alınmayan önlemleri, yıkılan hastaneleri, afetzede sağlık emekçilerini ve süren barınma-sağlık sorunlarını görünür kılmak olduğu belirtildi.

Hafızanın yalnızca anma değil; hesap sorma, kamusal sorumluluğu hatırlatma ve değiştirme iradesi olduğunu vurgulayan Türk Tabipleri Birliği, açıklamasını şu çağrıyla tamamladı:

"Türk Tabipleri Birliği olarak, 17 Ağustos Depremi’nin 27. yılında ülkemizi yönetenleri ve sorumlu kurumları; afetlerle ilgili yasaları, yönetmelikleri, planları ve yeniden inşa süreçlerini toplumla birlikte yapmaya ve bunların istisnasız uygulanmasını sağlamaya çağırıyoruz. Üniversitelerin, meslek örgütlerinin, sendikaların, gönüllü kuruluşların ve bizzat toplumun eşit söz sahibi olmadığı hiçbir afet yönetimi gerçek anlamda kamusal, bilimsel ve demokratik olamaz. Bir sonraki depremi de aynı acılarla konuşmamak için afet hafızasını mağduriyetin değil, kamusal sorumluluğun ve toplumsal mücadelenin zemini haline getirmek zorundayız."