EMEP’li Bayhan Gayrettepe Katliamını yeniden Meclise taşıdı: 'Kaza değil, önlenebilir bir iş cinayetidir'

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Yardımcısı İskender Bayhan, 2 Nisan 2024 tarihinde Beşiktaş Gayrettepe'deki Masquerade adlı gece kulübünde meydana gelen, biri 17 yaşındaki çocuk işçi olmak üzere 29 işçinin yaşamını yitirdiği iş cinayetini Meclis gündemine taşıdı.

Devam eden yargılama sürecini, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile İçişleri Bakanına ayrı ayrı soran Bayhan, “Aradan geçen 27 aya rağmen, iş cinayetinin tüm yönleriyle aydınlatılmaması ve kamu görevlilerinin sorumluluğunun soruşturulmaması, Türkiye'de iş cinayetlerinde sürdürülen cezasızlık politikasını bir kez daha gözler önüne sermektedir” dedi.

Yangının, kaçak tadilatların yapıldığı, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmadığı, yangın söndürme sistemlerinin çalışmadığı, acil çıkışların kapalı tutulduğu ve yanıcı maddelerin denetimsiz şekilde depolandığı bir ortamda meydana geldiğini hatırlatan Bayhan, “Bilirkişi raporları da yaklaşık yirmi yıl boyunca yangın güvenliği açısından denetim yapılmadığını ortaya koymaktadır” diye tepki gösterdi.

“2010'daki ihbar neden görmezden gelindi?”

Yargılama dosyasına giren belgelerin, olayın yalnızca 2024 yılında yaşanan bir ihmal olmadığını gösterdiğine dikkat çeken Bayhan, “Dosyada bulunan 20 Ekim 2010 tarihli yazılı şikâyet dilekçesinde, işletmede kaçak tadilat yapıldığı, yangın çıkışlarının yetersiz olduğu, güvenlik önlemlerinin alınmadığı ve gerekli denetimlerin yapılmadığı açık biçimde ilgili kamu kurumlarına bildirilmiştir. Bu ihbara rağmen işletme yaklaşık 14 yıl boyunca faaliyetini sürdürmüş, gerekli denetimler gerçekleştirilmemiş ve sonunda 29 işçinin yaşamını yitirdiği önlenebilir bir iş cinayeti yaşanmıştır” hatırlatması yaptı.

İçişleri Bakanlığının daha önce TBMM'ye gönderdiği yanıtta, Mülkiye Müfettişlerinin hazırladığı rapor doğrultusunda çeşitli ruhsat ve yangın raporlarında imzası bulunan kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verildiğini hatırlatan Bayhan, “Ancak kamu görevlileri hakkındaki soruşturmaların hangi aşamada olduğu, kaç kişi hakkında iddianame düzenlendiği ve 2010 yılındaki ihbarın neden işleme alınmadığı hâlâ açıklığa kavuşturulmamıştır” dedi.

“Kamu görevlilerinin sorumluluğu ortaya çıkarılmalı”

Bayhan, yangına ilişkin bilirkişi raporlarında yıllarca süren denetimsizlik tespit edilmesine rağmen kamu görevlilerine kusur yüklenmemesine, ailelerin ve avukatların yeni bilirkişi heyeti ile keşif taleplerinin reddedilmesine ve kamu görevlilerine ilişkin soruşturmaların sınırlı yürütülmesine tepki göstererek, durumun ciddi soru işaretleri yarattığını vurguladı.

Bayhan, “Sadece işletme sahipleri ve yöneticilerinin değil, ruhsat süreçlerinden denetimlere kadar görevlerini yerine getirmeyen bütün kamu görevlilerinin sorumluluğu eksiksiz biçimde araştırılmalıdır” dedi.

"Olası kast tartışması ciddiyetle ele alınmalı”

Ailelerin “olası kast” tartışmasına dikkat çeken Bayhan, “Dosyada yer alan bulgular; işçilerin hiçbir güvenlik önlemi olmadan çalıştırılması, yangın söndürme sistemlerinin çalışmaması, kaçış yollarının kapalı tutulması ve yıllardır süren denetimsizlik zinciri birlikte değerlendirildiğinde, aileler ve avukatlar sanıkların yalnızca "bilinçli taksir" değil, "olası kastla öldürme" suçundan yargılanması gerektiğini ifade etmektedir. Bu talebin hangi hukuki gerekçelerle reddedildiği kamuoyuna açıklanmalıdır” çağrısı yaptı.

Her iki bakanlığa toplam 20 soru

Bayhan, yazılı soru önergesinde şu konulara değindi:

• “Kamu görevlileri hakkında yürütülen soruşturmalar hangi aşamada?
• 2010 yılında yapılan ihbar neden gereği gibi değerlendirilmedi?
• Bilirkişi raporlarına ilişkin herhangi bir inceleme yürütüldü mü?
• Çocuk işçi ve kayıt dışı çalıştırılan işçiler yönünden ayrı soruşturma yapıldı mı?
• Son on yıldaki toplu işçi ölümlerinde ‘olası kast’ ve ‘bilinçli taksir’ hükümlerinin nasıl uygulandı?
• Benzer iş cinayetlerinin önlenmesi amacıyla hangi yasal ve idari çalışmalar yürütüldü?”

Gayrettepe'de yaşananların, birkaç kişinin ihmaliyle açıklanabilecek münferit bir olay olmadığının altını çizen Bayhan, “Yıllarca süren denetimsizlik, yapılan ihbarların dikkate alınmaması, ruhsat süreçlerindeki usulsüzlükler ve işçi sağlığı ile iş güvenliği yükümlülüklerinin sistematik biçimde ihlal edilmesi, bu katliamın kamusal sorumluluk boyutunu açıkça ortaya koymaktadır” dedi.

Bayhan 29 işçinin yaşamını yitirdiği bu davada gece kulübün sahipleri ile birlikte görevini yerine getirmeyen bütün kamu görevlilerinin de etkin biçimde soruşturulması ve yargı önüne çıkarılmasının önemini vurguladı.