Tuzla’da ‘hayali emsal transferi’

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Beylikdüzü Yaşam Vadisi’nde dün akşam on binlerin katıldığı mitingde, Tuzla’da geçmiş AKP döneminden bu yana süregelen emsal transferi yolsuzluklarını sert bir dille gündeme yeniden taşıdı. Özel, “asrın soygunu” olarak nitelendirildiği ve kendi Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl’ü de ortaklıkla suçladığı konuşmasından sonra bu çarkın tüm aktörlerinin hukuk önünde hesap vereceğini söyledi.

Gazetemiz Çağdaş Tuzla’nın 24 Kasım 2024 tarihinde kamuoyuna duyurduğu Özgür Özel’in dillendirdiği bu “hayali emsal transferleri” dosyası, yaklaşık iki yıl sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığının hazırladığı resmi raporla yeni bir aşamaya ulaşmıştı. O gün yayımladığımız haber, yalnızca onlarca müteahhidin ve binlerce kentsel dönüşüm mağdurunun yaşadığı sorunu anlatmıyordu. Aynı zamanda Tuzla’da yıllar boyunca sürdürülen ve belediyenin resmi kayıtları üzerinden işleyen organize bir imar soygununu ve imar çetesini de gözler önüne seriyordu.

İBB tevdi raporu ve “görünmez şehir”

Bugün elimizde artık yalnızca gazetecilik araştırmaları değil, İBB müfettişlerinin hazırladığı resmi bir tevdi raporu var.

• Rapora göre yüzlerce parselde mükerrer emsal kullanımı tespit edildi.
• Yaklaşık 520 bin metrekare- yani 10 bine yakın daire- fazladan inşaat hakkı oluştuğu belirlendi.
• Ederinin milyar doları aştığı tahmin ediliyor.
• Dosya, Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı başta olmak üzere ilgili bakanlıklara gönderildi.

Tuzla’nın yolları, okulları, hastaneleri, yeşil alanları ve altyapısı sabit dururken, bu organize çark sayesinde ilçeye adeta “görünmez bir şehir” eklenmiştir. Bu durum kentsel bir cinayettir. Belediyenin resmi kayıtları, imar otomasyon sistemleri ve imza yetkili makamları baypas edilmeden veya bu mekanizmaların içine sızılmadan böyle bir çarkın yıllarca dönmesi teknik olarak imkansızdır.

Aynı evi değil, aynı imar hakkını defalarca satmak

İmar planlarında park, yol, okul veya başka bir sosyal donatı alanında kaldığı için üzerine yapı yapılamayan bir arsanın sahibi mağdur olmasın diye, bu arsaya ait inşaat hakkının başka bir arsada kullanılmasına izin verilir. Buna imar hakkı (emsal) transferi denir.

Hayali emsal transferinde ise satılan şey bir daire değil, belediye kayıtlarında görünen soyut bir imar hakkıdır. Bu nedenle aynı emsal hakkı, kayıtlar değiştirilmediği veya önceki işlemler sistemden düşürülmediği sürece farklı tarihlerde farklı müteahhitlere yeniden satılabilir; her satış yeni projelerde ilave dairelere ve yeni inşaat alanlarına dönüşebilir.

İBB ve Tuzla Belediyesi arasındaki ayrışma

Olağanüstü toplanan mecliste ağırlıklı olarak geçmişte yaşananların hesabı değil, İBB’nin aldığı kararlar tartışılmıştı. Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl’e göre çözüm, 1025 parseli kapsayan plan değişikliğinin onaylanmasıydı. Ancak İBB aynı kanaatte değildi. Rapor; ilgili ruhsatlar hakkında işlem yapılmasını, sorumluların araştırılmasını ve adli sürecin işletilmesini öneriyordu.

Tuzla Belediyesi, mağduriyetlerin plan değişikliğiyle yani yeni suçlar işlenerek giderilmesini savunurken; İBB, önce bu mağduriyetlere yol açan işlemlerin hukuki niteliğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini değerlendirdi.

Süreçte en dikkat çeken noktalardan biri, Tuzla Belediyesindeki CHP ve AKP’li meclis üyelerinin bu olayı sıradanlaştırma çabası oldu. Belediye Başkanı Eren Ali Bingöl’ün, ‘sorunun çözümü’ adı altında eski dönem aktörleriyle uzlaşma isteği; hayali emsal transferine adı karışan şaibeli firmaları Tuzla Belediyesinin düzenlediği “Kitap günleri” dahil olmak üzere pek çok belediye etkinliğine sponsor yapması... Sorunu, “sehven hata”, “yanlış hesaplama” diye nitelemesi ve çözüyoruz iddiasıyla İBB’ye parseller bazında, hayali emsal uygulamalarını yasallaştıracak biçimde 1025 parselde imar artışı talebinde bulunması… Partisinden istifa ederek AKP’ye geçmesi… Ve sonunda da Genel Başkanı Özgür Özel’in Bingöl’ü AKP’li eski yönetimin suç ortağı olarak nitelemesi…

Bu dosya kapanmadı, asıl şimdi açıldı

Yıllar önce Çağdaş Tuzla’da başlattığımız, tehditlere ve baskılara rağmen bir an bile geri adım atmadığımız bu fikri takip, bugün devletin resmi müfettiş raporuyla tescillenmiştir. Skandalın boyutlarının büyüklüğü nedeniyle dosya artık yalnızca yerel bir idari soruşturma olmaktan çıkmış, Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı kanalıyla yargıya ve ilgili bakanlıklara sirayet etmiştir.