DEM Partili Konukçu'dan ağır hasta tutuklular için soru önergesi

DEM Parti İstanbul Milletvekili Kezban Konukçu, ağır hasta mahpus İrfan Yılmaz'ın cezaevinde tutulmaya devam edilmesini TBMM gündemine taşıdı. Konukçu, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, hasta mahpusların infaz erteleme ve denetimli serbestlik süreçlerine ilişkin uygulamaları sordu.

Konukçu, önergesinin gerekçesinde Türkiye cezaevlerinde özellikle hasta mahpuslara yönelik hak ihlalleri yaşandığını belirterek, infaz sistemindeki uygulamaların yaşam hakkı açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu ifade etti.

İleri derece serebellar sendrom (ataksi) nedeniyle felçli olan, ellerini kullanamayan, yürüyemeyen ve kişisel ihtiyaçlarını tek başına karşılayamadığı belirtilen İrfan Yılmaz'ın, Adli Tıp Kurumunun "cezaevinde kalamaz" raporuna rağmen cezaevinde tutulduğunu kaydeden Konukçu, infaz erteleme talebinin ise "toplum güvenliği" gerekçesiyle reddedildiğini belirtti.

Konukçu, önergesinde ayrıca Yılmaz'ın Metris Cezaevi'ne ilk götürüldüğünde iki gün boyunca tekerlekli sandalyede tutulduğunu, özel elektrikli tekerlekli sandalyesinin cezaevine alınmadığını, Marmara 2 No'lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun ise 18 Haziran 2026 tarihli kararıyla denetimli serbestlik talebini "dilekçe vermediği" gerekçesiyle reddettiğini aktardı.

Konukçu, hasta mahpuslara ilişkin uygulamaların yalnızca İrfan Yılmaz'la sınırlı olmadığını belirterek, İHD'nin ağır hasta mahpus listesinde yer alan Mehmet Edip Taşar ile İbrahim Güngör'ün durumlarını da örnek gösterdi.

Konukçu, Adalet Bakanı Akın Gürlek'e şu soruları yöneltti:

• İleri derece serebellar sendrom hastası olan, felçli, ellerini dahi kullanamayan ve kişisel ihtiyaçlarını tek başına gideremeyen ağır hasta mahpus İrfan Yılmaz’ın, Adli Tıp Kurumu’nun "cezaevinde kalamaz" raporuna rağmen ısrarla cezaevinde tutulmasının hukuki gerekçesi nedir? Bu durum bilginiz dahilinde midir?
• Yürüyemeyen ve ellerini dahi hareket ettiremeyen bir hasta mahpusun, Sarıyer İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından "toplum güvenliği açısından tehlike teşkil ettiği" iddiasıyla infazının ertelenmemesi hangi somut, bilimsel ve hukuki kriterlere dayanmaktadır? Bu yazının somut delillere dayanıp dayanmadığı Bakanlığınızca denetlenmiş midir?
• Emniyet müdürlüklerinin tıp biliminin önüne geçen bu soyut raporları hakkında bakanlığınızca bir inceleme başlatılacak mıdır?
• İrfan Yılmaz’ın ilk tutuklandığı süreçte Metris Cezaevi’nde 2 gün boyunca tekerlekli sandalyede bakımsız bırakılması ve tıbbi ihtiyacı olan özel elektrikli tekerlekli sandalyesinin cezaevine alınmaması talimatını kim vermiştir? İşkence ve kötü muamele teşkil eden bu ihmalin sorumluları hakkında idari veya adli bir soruşturma açılmış mıdır?
• Marmara 2 No’lu L Tipi Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu’nun, 18 Haziran 2026 tarihinde İrfan Yılmaz’ın denetimli serbestlik hakkını sırf "dilekçe vermediği" gerekçesiyle reddetmesinin yasal dayanağı nedir? Ağır engelli ve ellerini kullanamayan bir mahpustan dilekçe beklenmesi Bakanlığınızca idarenin keyfi tutumunun bir göstergesi olarak değerlendirilmemekte midir?
• İleri derece felçli olması sebebiyle fiziken yazı yazması ve imza atması imkânsız olan bir mahpusun tahliye talebi değerlendirilirken, mevzuatın zorunlu kıldığı refakatçi, katip veya vasi/avukat kanalıyla beyan alma usullerinin işletilmemesinin ve "dilekçe vermedi" gerekçesinin arkasına sığınılmasının hukuki sorumluluğu kimdedir?
• Türkiye genelindeki ceza infaz kurumlarında, ATK veya tam teşekküllü hastane raporuyla "cezaevinde kalamaz" denildiği halde emniyet/jandarma raporları veya İdare ve Gözlem Kurulu kararları gerekçe gösterilerek tahliye edilmeyen toplam kaç hasta mahpus bulunmaktadır?
• Ceza infaz kurumlarında bulunan ağır hasta (özellikle serebellar sendrom, felç, ilerleyici nörolojik hastalıklar vb.) hükümlü sayısı nedir? Bunlardan kaçına infaz erteleme veya denetimli serbestlik uygulanmıştır? Kaçının talebi "toplum güvenliği" gerekçesiyle reddedilmiştir?
• Son 5 yıl içerisinde, ceza infaz kurumlarında kalırken ya da infaz erteleme süreçlerinin bürokratik engellere takılması nedeniyle yaşamını yitiren hasta mahpus sayısı kaçtır?
• Cezaevlerinde adeta mahkemelerin yerine geçerek paralel bir yargılama mekanizması gibi çalışan, sübjektif, ayrımcı ve siyasi kararlarla hasta mahpusların tahliyelerini engelleyen İdare ve Gözlem Kurullarının bu geniş ve denetimsiz yetkilerinin sınırlandırılması ya da bu kurulların tamamen lağvedilmesi amacıyla bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır?
• Ağır hasta tutsakların infazlarının ertelenmesi ve denetimli serbestlik hakkının fiilen engellenmesinin, Anayasa’nın 17. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi açısından yarattığı sorumluluklar konusunda Bakanlığınızın tutumu nedir?
• Bakanlığınızca hasta tutsakların yaşam hakkını ve insan onurunu korumak amacıyla somut ve acil olarak herhangi bir idari ve yasal düzenlemeler yapılması planlanmakta mıdır?