Pazarda tanesi 21 lira oldu: Kuru soğan değil sanki çeyrek altın

Mutfağın temel ihtiyaçlarından soğan, halk deyimiyle çeyrek altın gibi. Son yedi yılda asgari ücret 14 kat artarken, soğandaki artış 35-40 kata ulaştı.

Şişli'de iki ayrı pazarda ANKA'ya konuşan yurttaşlar, "Koltuğa oturan yeri rahat kalkmıyor. Bir de kalksın gelsin pazarı dolaşsın", "Durum çok vahim gerçekten", "Soğan dediğiniz şey mutfağın temel taşı. Her yemeğe kullanıyoruz. 75 lira olur mu kardeşim?" sözleriyle tepki gösterdi. Kilosu 60 liradan satılan normal boyda bir patatesin tanesi 23 liraya gelirken, kilosu 75 lira olan soğanın tanesine 21 lira ödemek gerekiyor.

2019 seçimleri öncesinde "Enflasyonla topyekûn mücadele" sloganıyla yurtta pek çok meydanda olduğu gibi İstanbul'da da Şişli Mecidiyeköy Meydanı'na kurulan tanzim satış noktasında soğan ve patates 2 lira, çevredeki pazar ve marketlerde ise 3-4 lira civarındaydı. Aynı yıl asgari ücret ise 2 bin 20 liraydı. Bugün asgari ücret 28 bin 75 lirayken Şişli'de kurulan pazarlarda soğanın fiyatı 75 lirayı buluyor. Tarım Kredi Kooperatifinin Şişli'deki mağazasında da 49 lira 90 kuruş etiket fiyatı bulunuyor. Aradan geçen yedi yılda asgari ücret 14 kat artarken, dar gelirli mutfağının temel direği soğanda bu artış yaklaşık 37 kata ulaşmış durumda.

Şişli Mecidiyeköy Gülbağ Pazarı'nda kuru soğanın kilosu boyutuna ve çeşidine göre 50 ila 75 lira arasında değişirken, patatesin kilosunun da aynı şekilde 50 ila 60 liradan satılıyor. Kilosu 60 liradan satılan normal boyda bir patatesin tanesi 23 liraya gelirken, kilosu 75 lira olan soğanın tanesine 21 lira ödemek gerekiyor. Pazarda alışveriş yapan yurttaşlar, diğer ürünler gibi patates ve soğan fiyatları karşısında şaşkın olduklarını ifade ediyor.

"Cep yakıyor, çeyrek altın fiyatına"

 

Bir yurttaş, soğan ve patates fiyatları için, "Cep yakıyor, çeyrek fiyatına" değerlendirmesinde bulunurken bir soğan tezgahının önünden geçerken gördüğü fiyat karşısında şaşkınlığını gizleyemeyen bir yurttaş da "Soğan dediğiniz şey mutfağın temel taşı. Her yemeğe kullanıyoruz. 75 lira olur mu kardeşim? Bir de ağır çeken bir sebze" sözleriyle fiyatlara tepki gösterdi.

"Bunlar temel ihtiyaç maddeleri. Temel ihtiyaç maddelerinin ucuz olması lazım" diyen bir yurttaş fiyatlardaki pahalılığın yüksek kâr marjlarından kaynaklandığını ve temel besin maddelerinin kâr marjının sınırlanması gerektiğini düşündüğünü belirtirken, bir diğer yurttaş ise "Çiftçinin yeterli ürün ekmediğini düşünüyorum çünkü maliyeti çok yüksek, ürün az olunca da fiyat artıyor. Veya tarlada kalıyor (ürün), çiftçi pazarlayamıyor dolayısıyla birkaç firma kazanıyor" diyerek tarım politikasına dikkat çekti.

"Pazardan eli boş dönüyoruz"

Bir yurttaş "Enflasyonla mücadele ediliyorsa böyle olmaz. Millet perişan gerçekten. Bir şey alamıyoruz. Çok vahim durum gerçekten. Bak boş dönüyoruz. Her şey çok pahalı" diye konuşurken diğer bir yurttaş, "Öyle bir mücadele yok. Mücadele halkla siyaset arasında, nasıl bir şeyse" dedi.

Bir yurttaş "Ben devlet memuruyum. Maaşımın nasıl eridiğini gün be gün takip ediyorum. Böyle bir mücadele olduğunu hissetmiyorum, görmüyorum. Bunu zaten dünya alem de söylüyor. Hadi ben maaşlı bir insanım ama etrafımdaki insanları gördüğüm zaman içim parçalanıyor. Yoğurt ve süt ürünlerinde ben dahi almakta zorlanıyorum. Bir zamanlar Ezine peyniri alıyorduk, şimdi yanına yaklaşmak mümkün değil. Ne yapıyorsun, yarım yağlı ya da yağsız peynir alıyorsun. Fiyatı biraz daha düşük olunca insanlar ister istemez daha uygun fiyata kaçmış oluyor... Her geçen gün bir önceki günü aratıyor maalesef" diye konuştu.

"Taneyle alıyoruz artık"

Şişli Gürsel Mahallesi Pazarı'nda soğan patates tezgahı önündeki yurttaşlar ise şunları söyledi:

"(Enflasyonla) mücadele edilmiyor. Tezgah tezgah, market market dolaşıyoruz; biz mücadele ediyoruz, kimsenin mücadele ettiği yok."

"Pahalı. Enflasyon aldı başını gidiyor yani."

"Üçer 3'er alıyoruz artık, ihtiyaçtan dolayı. Öyle kilolarca alamıyoruz artık. Eskiden 2 kilo, 3 kilo (alırdık)...Biber 120 lira. Temmuzda 120 lira biber olur mu?"

"50 lira patates, soğan. Emekliyim; ne yapacağım ben, nasıl alacağım? 1 kilo ondan, 1 kilo ondan 100 lira ediyor ikisi."

"Nerede rahat alıyorsun? Nasıl alacaksın? Şu anda hiçbir şeyi alamıyoruz."

(Ekonomi Servisi)