Bütçe gerçekleşmesi açıklandı: İşçilerin ödediği vergi yüzde 145, patronların vergisi yüzde 31 arttı

Merkezi yönetim bütçesinden ocak-haziran döneminde, 8 trilyon 730 milyar 179 milyon lira harcama yapıldı, bütçe gelirleri 7 trilyon 787 milyar 344 milyon liraya ulaştı. Böylece yılın ilk altı ayında merkezi yönetim bütçesi 942 milyar 835 milyon lira açık verdi. Vergi gelirlerinde büyük artış yaşanırken, işçi ve emekçilerden alınan gelir vergisi yüzde 145.7, patronlardan alınan kurumlar vergisi ise sadece yüzde 31.8 arttı. Elde edilen gelir ise faize aktı. Faiz giderleri yüzde 31.7 artışla 1 trilyon 464 milyar 249 milyon liraya ulaştı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, haziran ayı bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Buna göre, merkezi yönetim bütçe giderleri haziran 2025’te 1 trilyon 239 milyar 603 milyon lira iken, bu yılın haziran ayında yüzde 12.6 artışla 1 trilyon 395 milyar 467 milyon liraya yükseldi. Böylece, 2026’da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 7.4’ü haziran ayında kullanılmış oldu.

Merkezi yönetim bütçe giderleri, ocak-haziran 2025 döneminde 6 trilyon 579 milyar 58 milyon lira iken, bu yılın aynı döneminde ise yüzde 32,7 artışla 8 trilyon 730 milyar 179 milyon liraya yükseldi. Böylelikle, 2026’da merkezi yönetim bütçe giderleri için öngörülen 18 trilyon 978 milyar 815 milyon lira ödeneğin yüzde 46’sı kullanılmış oldu.

1.46 trilyon lira faize gitti

Faiz hariç bütçe giderleri, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 23.9 artarak 1 trilyon 193 milyar 860 milyon liraya yükseldi. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı da 2025’in aynı ayında yüzde 7.5 iken, geçen ay da yüzde 7.4 oldu.

Faiz hariç bütçe giderleri, ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 32.9 artarak 7 trilyon 265 milyar 931 milyon liraya çıktı. Faiz hariç giderlerin bütçe ödeneklerine göre gerçekleşme oranı, yüzde 44.7 olarak hesaplandı. Buna göre faiz giderleri yüzde 31.7 artışla 1 trilyon 464 milyar 249 milyon liraya ulaştı.

Vergi emekçinin sırtında

Merkezi yönetim bütçe gelirleri, geçen yılın haziran ayında 909 milyar 427 milyon lira iken, bu yılın aynı ayında yüzde 66 artışla 1 trilyon 509 milyar 630 milyon liraya yükseldi. Bütçe tahminine göre, bütçe gelirlerinin haziran ayı gerçekleşme oranı 2025’te yüzde 7.1 iken, geçen ay yüzde 9.3 oldu.

Vergi gelirleri tahsilatı, geçen ay 2025’in haziran ayına göre yüzde 72 artarak 1 trilyon 315 milyar 662 milyon liraya ulaştı. Vergi gelirlerinin bütçe tahminine göre gerçekleşme oranı, 2025’te yüzde 6.9 iken, geçen ay yüzde 9.5 olarak tespit edildi.

Genel bütçe vergi dışı diğer gelirleri, yüzde 32.6 artarak 156 milyar 188 milyon liraya çıktı. Özel bütçeli idarelerin öz gelirleri 30 milyar 16 milyon lira, düzenleyici ve denetleyici kurumların gelirleri 7 milyar 764 milyon lira olarak hesaplandı.

Vergi türleri itibarıyla haziranda geçen yılın aynı ayına göre gelir vergisi yüzde 145.7, kurumlar vergisi yüzde 31.8, dahilde alınan katma değer vergisi yüzde 89.6, banka ve sigorta muameleleri vergisi yüzde 21.6, ithalde alınan katma değer vergisi yüzde 53.1, damga vergisi yüzde 110.2, harçlar yüzde 94, diğer vergiler tahsilatı yüzde 37.1 artarken, özel tüketim vergisi yüzde 0.1 azalış gösterdi.

(Ekonomi Servisi)