DEM Partili Nevroz Uysal Aslan'dan Mahir Can Ada için soru önergesi: 'İşkence iddiaları araştırılsın'

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Şırnak'ın Cizre ilçesinde gözaltına alınan Mahir Can Ada'nın gözaltında darbedildiği, ölümle tehdit edildiği ve işkenceye maruz bırakıldığı iddialarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Aslan, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.

Önergede, Mahir Can Ada'nın 11 Temmuz 2026 tarihinde "örgüte katılacağı yönünde ihbar bulunduğu" gerekçesiyle Cizre'deki bir kontrol noktasında gözaltına alındığı hatırlatıldı.

Ada'nın gözaltına alındıktan sonra zırhlı araçta yüzüstü yatırıldığı, kolluk görevlilerince darbedildiği, ayak bileklerine basılarak yaralandığı ve ölümle tehdit edildiği yönündeki iddialara dikkat çekilen önergede, darp sırasında zırhlı aracın kamera sisteminin kapatıldığı iddiasının da işkence ve kötü muamele suçlarının yanı sıra delillerin karartılmış olabileceği kuşkusunu doğurduğu ifade edildi.

"İlk muayenede darp raporu düzenlenmedi"

Önergede, Ada'nın gözaltının ardından götürüldüğü Cizre Devlet Hastanesinde darp raporu düzenlenmediği, avukatının aktardığına göre vücudundaki darp izleri ve sol bacağındaki ciddi yaralanmanın ilk muayenede kayıt altına alınmadığı ve gerekli tıbbi müdahalenin yapılmadığı belirtildi.

Şırnak Devlet Hastanesinde yapılan ikinci muayenede ise darp raporu düzenlendiği ve Ada'nın sol bacağının 12 Temmuz'da alçıya alındığı hatırlatılan önergede, iki hastanedeki adli muayene raporları arasındaki farklılığın ceza soruşturması kapsamında incelenmesi gerektiği kaydedildi.

Aslan, işkence ve kötü muamele iddialarında etkili bir soruşturma yürütülebilmesi için soruşturmanın derhal başlatılması, kamera kayıtları ve diğer delillerin korunması, tıbbi bulguların bağımsız biçimde değerlendirilmesi ve soruşturmanın iddialara konu kolluk biriminden bağımsız yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Önergede ayrıca, son dönemde Cizre'de elektronik posta yoluyla yapıldığı belirtilen ihbarlar gerekçe gösterilerek çok sayıda kişinin gözaltına alındığı, ihbarların asılsız çıkmasına rağmen kişiler hakkında yurt dışına çıkış yasağı gibi adli kontrol tedbirleri uygulandığı yönündeki iddialara da yer verildi.

Aslan, bu kapsamda Adalet Bakanı Akın Gürlek'e şu soruları yöneltti:

• Mahir Can Ada’nın gözaltında darbedildiği ve ölümle tehdit edildiği iddiaları hakkında Cizre Cumhuriyet Başsavcılığınca resen soruşturma başlatılmış mıdır? Soruşturma hangi tarihte ve hangi suç iddiaları yönünden başlatılmıştır?
• Cumhuriyet savcısı Mahir Can Ada’nın beyanını doğrudan almış mıdır? Ada, yaralanmalarının ayrıntılı biçimde belgelenmesi amacıyla adli tıp uzmanına veya Adli Tıp Kurumuna sevk edilmiş midir?
• Ada’yı gözaltına alan, zırhlı araca bindiren, Şırnak’a sevk eden ve gözaltı süresince nezaret altında tutan kolluk görevlileri soruşturma kapsamında tespit edilmiş midir? Bu kişiler şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılmış mıdır?
• Şüpheli kolluk görevlilerinin ifadeleri, iddialara konu kolluk birimi tarafından mı, yoksa doğrudan Cumhuriyet savcısı veya bağımsız bir kolluk birimi tarafından mı alınmıştır?
• Olayın gerçekleştiği kontrol noktasına, çevredeki güvenlik kameralarına, Kent Güvenlik Yönetim Sistemi kameralarına, zırhlı aracın iç ve dış kamera sistemlerine, telsiz konuşmalarına, görev çizelgelerine ve haberleşme kayıtlarına ilişkin delillerin korunması için ilgili savcılıkça talimat verilmiş midir?
• Zırhlı aracın kamera sisteminin darp sırasında kapatıldığı, kaydın durdurulduğu veya görüntülerin silindiği iddiası soruşturulmakta mıdır?
• Kamera kayıtlarının kapatıldığı, silindiği veya değiştirildiği tespit edilirse, sorumlular hakkında delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme fiilleri yönünden ayrı bir soruşturma yürütülecek midir?
• Cizre Devlet Hastanesi ve Şırnak Devlet Hastanesinde düzenlenen adli muayene raporları, hasta dosyaları, görüntüleme sonuçları ve elektronik sağlık kayıtları soruşturma dosyasına alınmış mıdır?
• Cizre Devlet Hastanesinde darp bulgularının raporlanmamasına karşın Şırnak Devlet Hastanesinde darp raporu düzenlenmesi ve Ada’nın sol bacağının alçıya alınması arasındaki farklılığın tıbbi nedenlerinin belirlenmesi amacıyla savcılık tarafından herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
• Darp bulgularının eksik veya gerçeğe aykırı biçimde kayıt altına alınmış olabileceği ve gerekli tıbbi müdahalenin geciktirildiği iddiaları yönünden ilgili sağlık personeli hakkında adli soruşturma başlatılmış mıdır?
• Mahir Can Ada’nın gözaltına alınmasına dayanak gösterilen ihbar dışında, gözaltı işlemini haklı gösterecek hangi somut olgu ve deliller soruşturma dosyasında bulunmaktadır? İhbarın kaynağı, güvenilirliği ve doğruluğu gözaltı kararından önce araştırılmış mıdır?
• Kaynağı ve doğruluğu teyit edilmemiş bir ihbarın tek başına gözaltı işlemine dayanak yapılmasının hukuka uygunluğu Cumhuriyet savcılığı tarafından değerlendirilmiş midir?
• Ada’nın darbedildiği iddialarına konu kolluk görevlilerinin şikayetçiye, tanıklara, sağlık personeline veya delillere müdahale etmesini engellemek amacıyla savcılıkça herhangi bir koruma veya tedbir kararı alınmış mıdır?
• 1 Ocak 2025 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına elektronik posta, telefon veya kimliği belirsiz kişiler tarafından yapılan ihbarlar üzerine kaç soruşturma başlatılmıştır? Bu soruşturmaların kaçında gözaltı işlemi yapılmış, kaçı kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanmıştır?
• Aynı dönemde söz konusu ihbarlar gerekçe gösterilerek kaç kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı veya başka bir adli kontrol tedbiri uygulanmıştır?
• Gerçeğe aykırı veya asılsız ihbarda bulunduğu tespit edilen kişiler hakkında iftira, suç uydurma veya adli makamları yanıltmaya yönelik fiiller nedeniyle kaç soruşturma ve kamu davası açılmıştır?
• Şırnak ve ilçelerinde 1 Ocak 2020 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar kamu görevlileri hakkında işkence, eziyet, kötü muamele, darp, tehdit ve delillerin karartılması iddialarıyla kaç soruşturma yürütülmüştür? Bu soruşturmalardan kaçı kovuşturmaya yer olmadığı kararı, iddianame, mahkumiyet ve beraat kararıyla sonuçlanmıştır?