5 ayda 303 çocuk yaşamını yitirdi: Bakan Göktaş'a soru önergesi

İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek tarafından, FİSA Çocuk Hakları Merkezi’nin “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” başlıklı bilgi notunu kaynak göstererek Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılması istemiyle bir soru önergesi verdi.

Önergede, 2026 yılının yalnızca ilk beş ayında en az 303 çocuğun önlenebilir nedenlerle yaşamını yitirdiğine dikkat çekilerek, çocuk ölümlerinin münferit olaylar olmadığı, kamusal koruma mekanizmalarının yetersizliğinden kaynaklandığı vurgulandı.

"MESEM' de çalışırken yaşamını yitiren çocuklar, eğitim hakkından uzaklaştırılarak emek piyasasına sürükleniyor"

Milletvekili Çiçek, gerekçesinde çocuk ölümlerinin 69 ile yayıldığını belirterek, bu ölümlerden 46'sının çocukların doğrudan kamu hizmeti aldığı hastane, okul, bakım kuruluşu ve yerel yönetim hizmetleri sırasında gerçekleştiğini ifade etti. Önergede, devletin düzenleme, denetleme ve önleyici politika geliştirme yükümlülüğünü yerine getirmediği; çocukların güvenlik önlemi alınmamış sulama kanallarında, açık sularda, pencere ve balkonlardan düşerek, trafik kazalarında ve iş cinayetlerinde can verdiği hatırlatıldı.

Yoksulluk ve güvencesiz çalışma düzeninin çocuk işçiliğini artırdığına değinilen gerekçede; tarım, sanayi, inşaat ve Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalıştırılırken hayatını kaybeden çocukların eğitimden koparılarak emek piyasasına sürüklenmesinin ağır sonuçları vurgulandı. Ayrıca, çocuk intiharları, şiddet vakaları ve mülteci çocukların karşı karşıya kaldığı ayrımcılık ile güvencesizlik sorunlarının da koruyucu sosyal hizmetlerin yetersizliğini gözler önüne serdiği belirtildi.

Bakan Göktaş’a yöneltilen sorular

Milletvekili Cengiz Çiçek, Anayasa ve BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme gereğince devletin çocukların yaşam hakkını koruyacak önleyici tedbirleri alma yükümlülüğü bulunduğunu hatırlatarak Bakan Mahinur Özdemir Göktaş’a şu soruları yöneltti:

Bu bağlamda;

• Önlenebilir çocuk ölümlerinin nedenlerini incelemek, risk alanlarını belirlemek ve kamu kurumlarına politika önerileri geliştirmek amacıyla bağımsız bir inceleme ve değerlendirme mekanizması kurulmasına yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır?
• 2026 yılının ilk beş ayında Bakanlığınıza bağlı koruma ve bakım kuruluşlarında yaşamını yitiren çocuk sayısı kaçtır? Bu ölümler nedeniyle kaç idari soruşturma başlatılmış, bunlardan kaçı kamu görevlileri hakkında yaptırımla sonuçlanmıştır?
• Sulama kanalları, barajlar, denetimsiz inşaat alanları ve açık sular gibi her yıl çocuk ölümlerinin yaşandığı risk alanlarında önleyici tedbirlerin alınmasına yönelik, Bakanlığınız tarafından ilgili kamu kurumları ve yerel yönetimler nezdinde herhangi bir girişimde bulunulmuş mudur?
• Bakanlığınız, yaşamını yitiren işçileştirilmiş çocuklara ilişkin herhangi bir inceleme veya değerlendirme yapmış mıdır? İşçileştirilmiş çocukların korunması ve başta MESEM olmak üzere çocukların çalışma yaşamına sürüklenmesine yol açan uygulamaların önlenmesine yönelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında yürütülen ortak bir çalışma bulunmakta mıdır?
• Mülteci ve göçmen çocukların çocuk koruma sistemine etkin erişimini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen programlar nelerdir? Bu çocukların çocuk koruma hizmetlerine erişiminde yaşanan sorunların tespitine ve giderilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir izleme veya eylem planı bulunmakta mıdır?
• Önlenebilir çocuk ölümlerinin önlenmesine yönelik, Bakanlığınız koordinasyonunda ilgili kamu kurumları ve çocuk hakları alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bütüncül bir eylem planı hazırlanması planlanmakta mıdır?