Meşruiyet ithalatında ikinci perde: Trump’lı NATO zirvesinin gündeminde neler var?
Emperyalist savaş örgütü NATO’nun, Saray iktidarının ev sahipliğinde 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek 36’ncı zirvesi, ABD Başkanı Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a ‘meşruiyet verme’ sürecinde de yeni bir evreye işaret ediyor.
Okan Evrim
[email protected]
Siyasi iktidarın yurt genelinde adeta olağanüstü hal ilan edip eylem yasakları, operasyonlar, gözaltılar ve tutuklamalar sonucu ‘dikensiz gül bahçesi’ oluşturma çabasıyla hazırlandığı NATO Zirvesi başlıyor.
‘Zengin görücü geliyor’ telaşıyla başkente pahalı bir makyaj yapan, ABD Başkanı Donald Trump’ın uçağı inecek diye pist genişleten, sokak köpeklerini toplatıp polislerin atlarına ‘fön çektiren’, taksicinin kıyafetinden esnafın vitrinine kadar en küçük ayrıntıya dahi önem veren iktidar, emperyalistlerin ayaklarına kırmızı halı sermek için yoğun çaba ve en az 11,5 milyar lira harcadı.
Zirvenin ‘yıldızı’ Trump
Yeni paylaşım pazarlıklarının ve savaş planlarının yapıldığı NATO zirvelerinin 36'ncısına 32 ülkenin devlet başkanı, dışişleri ve savunma bakanları katılacak. Hem Saray iktidarı hem de dönem dönem eleştirdiği İttifakın diğer üyeleri açısından bunlardan en önemlisi ABD Başkanı Trump.
Ziyaret öncesi ABD’nin bağımsızlığının 250’nci yılı olan 4 Temmuz dolayısıyla İstanbul’da Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Ankara’da ise Türk Telekom binası ABD bayrağı renkleriyle aydınlatılarak Trump'a bir ‘jest’ de yapılmıştı. Trump’ın bugün Türkiye'ye gelen makam arabaları ise medyaya “canavar” olarak reklam edildi. Zirve şerefine üzerinde NATO amblemi yer alan madeni 5 liralar basıldı.
Fotoğraf: AA
Zirve öncesi Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Trump ile defalarca telefonda görüşmüş ve kendisini ısrarla zirveye davet etmişti. Trump da zirve öncesi ‘Erdoğan istediği için’ geleceğini belirterek, Türkiye’nin İran savaşına dahil olmamasından memnuniyetini dile getirmişti: “Erdoğan benim dostum ve savaşın dışında kaldı. Dahil olabilecek en güçlü adaylardan biriydi. Hatta belki de İran'ın tarafında yer alabilirdi. Bildiğiniz gibi İsrail’in hayranı değil.”
Son görüşmede ‘meşruiyet’ pahalıya patlamıştı
Trump, 17 yıl aradan sonra Türkiye’ye gelen ilk ABD Başkanı olacak. Ankara’da son olarak nisan 2009’da Barrack Obama ağırlanmıştı. Erdoğan ve Trump ise en son 25 Eylül 2025’te Beyaz Saray’da yüz yüze görüşmüştü.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve ‘Ortadoğu Valisi’ Tom Barrack, bu görüşmeye dair “Trump, Erdoğan’a ihtiyacı olan meşruiyeti verecek” demişti.
2 saat 20 dakikalık görüşmede Erdoğan’ı sandalyesini çekerek nezaketle masaya oturtan Trump, Türkiye’ye fahiş fiyata sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ve 225 adet Boeing yolcu uçağı satmıştı. Öte yandan Erdoğan, prototip yerli savaş uçağı KAAN için ihtiyaç duyulan motorları, F-35 ve F-16’ları çok istemesine rağmen alamamıştı.
BOTAŞ’ın Mercuria şirketi aracılığıyla 20 yıl boyunca yaklaşık ABD’den 70 milyar metreküp LNG tedarik etmesini öngören anlaşma kapsamında Türkiye mayısa kadar 5 ayda ABD’den 305,5 milyar fit küp gaz ithal etti. Buna 2 milyar 667 milyon dolar ödeme yapıldı. Aynı miktardaki LNG, örneğin Katar’dan alsaydı 1,2 milyar dolar daha az ödeme yapılacaktı.
Devlet töreniyle karşılanacak
Trump salı günü öğleden sonra Ankara’ya gelecek ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından devlet töreniyle karşılanacak. Saraydaki karşılama ve Şeref Kıtası geçit töreninin ardından saat 15.00’te ikili görüşmeye geçilecek. Görüşme sonrası ortak basın toplantısı yapılması bekleniyor.
Trump'ın Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye’deki cihatçı Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) yönetiminin lideri Ebu Muhammed el Colani (Ahmed Şara) ile de bir araya geleceği bildirildi.
Masadaki başlıklar
Trump görüşmesi, ana muhalefet partisi CHP'nin yönetiminin operasyonlar ve yargı kararlarıyla değiştirildiği, muhalif belediye başkanlarının ve seçilmişlerin cezaevinde tutulduğu, rakip cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun hapsedildiği cezaevinin kampüsünde bir davadan diğerine koştuğu bir dönemde gerçekleşecek. Basın toplantısında Trump’a bu konuda soru yöneltmesi muhtemel gazeteciler, zirveye akredite edilmedi, bazıları operasyonlarda gözaltına alındı. Yabancı basın ise zirve öncesi İletişim Başkanı Burhanettin Duran ile ziyafette buluştu.
Trump, ziyareti öncesi “Muhtemelen Türkiye’yi mutlu edecek bir şey yapacağım” diyerek, 700 milyon dolarlık jet motoru satışını Kongreye bildirmişti. Bu kapsamda görüşmede CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, Türkiye’nin F-35 programına yeniden alınması, KAAN için motor satışı ve yeni silah projeleri gündeme gelecek.
Görüşmenin diğer başlığı ise iki ülke arasında 100 milyar dolar ticaret hedefi doğrultusunda yeni iş birliği adımlarının atılması olacak. Zirvede enerji alanında da yeni anlaşmaların görüşülmesi bekleniyor. Suriye ve Gazze’nin inşasında ve yeni yönetiminde iş birliği, Rusya-Ukrayna müzakereleri, İran-ABD görüşmeleri ve Gülen Cemaatinin ABD’deki faaliyetleri de gündemdeki başlıklar arasında. İktidara yakın medya, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in ‘FETÖ mensuplarının Türkiye’ye iade dosyalarını yeniden hazırladığını’ aktardı.
Savunma sanayisi vitrinde
NATO’nun açıkladığı zirve programına göre, ATO Congresium’da salı günü saat 10.00’da Savunma Sanayii Forumu düzenlenecek. Zirvenin ana gündemlerinden birisi üyelerin savaş harcamalarını ‘yüzde 5’ hedefine yükseltmesi. Bu konuda NATO’nun askeri şefi Cavo Dragone tarafından örnek gösterilen Saray iktidarı da zirveyi, savunma sanayisini pazarlamak ve Avrupa silah pazarından pay almak için fırsat olarak görüyor. Erdoğan, Avrupa’daki ortak silah projelerinde yer alma hedefini geçen hafta NATO parlamenterlerini ağırladığı Dolmabahçe’de “Türkiye’nin dahil edilmesi konusunda siz parlamenterlerin desteğini bekliyoruz” sözleriyle açıklamıştı.
Zirve programı
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, saat 12.45’te zirvenin açılış konuşmalarını yapacak. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy de forum kapsamında saat 14.00’te kısa bir konuşma yapacak.
Aralarında Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin bulunduğu ‘İstanbul İşbirliği Girişimi’ ortaklarıyla Dışişleri Bakanlarının görüşmeleri saat 17.00'de yapılacak. Milli Savunma Bakanlığının Ay Yıldız Karargahı’nda saat 17.30’da Savunma Bakanları onuruna resepsiyon verilecek.
Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde, Sarayda saat 18.30’da ülkelerin liderleri ve eşlerinin katılacağı resmi akşam yemeği düzenlenecek. NATO-Ukrayna Dışişleri Bakanları düzeyinde saat 19.45'te düzenlenecek çalışma yemeğine Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kaja Kallas da katılacak. Gün, saat 20.15'te NATO'nun Asya-Pasifik ortaklarından Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore Savunma Bakanlarının davet edildiği Savunma Bakanları düzeyindeki çalışma yemeği ile sona erecek.
Çarşamba günü program, saat 08.00’de Rutte ve 08.15’te Devlet ve Hükümet Başkanlarının ayaküstü gazetecilere yapacağı açıklamalarla başlayacak. Liderler için Rutte ve Erdoğan tarafından resmi karşılama töreni saat 10.45’te düzenlenecek. Saat 11.00’deki aile fotoğrafı çekiminin ardından, saat 11.15’te ana toplantı başlayacak. Saat 15.00’te Rutte’nin düzenleyeceği basın toplantısının ardından liderlerin de basın toplantıları düzenlemesi bekleniyor.
Evrensel'i Takip Et