DEM Partiden 12. Yargı Paketi'ne şerh: 'Teklif yapısal sorunlara çözüm getirmiyor'

DEM Parti'den 12. Yargı Paketi'ne şerh: "Yapısal sorunlara çözüm getirmiyor"

DEM Parti, TBMM Adalet Komisyonu'nda görüşülen 12. Yargı Paketi'ne kapsamlı bir şerh sundu. Şerhte, teklifin yargının temel sorunlarını çözmek yerine teknik düzenlemelerle sınırlı kaldığı, Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği hükümler doğrultusunda hazırlanan değişikliklerin "reform" olarak sunulduğu belirtildi.

DEM Parti, teklifin geneline yönelik itirazlarını sekiz ana başlık altında topladı. Şerhte özetle şu değerlendirmelere yer verildi;

• Hukukun siyasal iktidarın aracı haline getirildiği, yargı bağımsızlığının zayıfladığı ve bunun giderilmesine yönelik herhangi bir düzenleme yapılmadığı belirtildi.
• Yargıdaki sorunların teknik değişikliklerle çözülemeyeceği, hukukun üstünlüğü, temel haklar ve yargı bağımsızlığına ilişkin sorunlar giderilmeden hazırlanan paketlerin sonuç vermeyeceği ifade edildi.
• Teklifin, mevcut sorunları ortadan kaldırmak yerine yargı süreçlerini hızlandırmayı hedeflediği, ancak bağımsız ve tarafsız yargı oluşturulmadan yapılacak bu değişikliklerin hak ihlallerini ortadan kaldırmayacağı savunuldu.
• Paketin önemli bölümünün, Anayasa Mahkemesinin daha önce iptal ettiği düzenlemelerin yeniden kaleme alınmasından oluştuğu, bunun yeni bir reform değil önceki düzenlemelerin onarılması anlamına geldiği kaydedildi.
• Anayasa'ya aykırı düzenlemelerin önce yürürlüğe sokulduğu, iptal kararlarının ardından aynı anlayışla yeniden yasa hazırlandığı belirtilerek bunun bir "yasama yöntemi" haline geldiği ifade edildi.
• Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının özünün dikkate alınmadığı, iptal edilen hükümlerin yalnızca biçimsel değişikliklerle yeniden düzenlendiği savunuldu.
• Teklif hazırlanırken etki analizi yapılmadığı, Anayasa'ya uygunluk yönünden ön inceleme gerçekleştirilmediği ve Komisyon üyelerine düzenlemeyi incelemek için yeterli süre tanınmadığı belirtildi.
• Sonuç olarak 12. Yargı Paketi'nin yargı bağımsızlığı, tarafsızlık, infaz rejimi, savunma hakkı ve mahkeme kararlarının uygulanması gibi temel başlıklarda düzenleme getirmediği, bu nedenle paketin gerçek bir reform niteliği taşımadığı ifade edildi.

Maddelere ilişkin itirazlar

DEM Parti, teklifte yer alan çok sayıda maddeye de ayrı ayrı şerh düştü. Şerhte; idare aleyhine verilen mahkeme kararlarının icrasından önce idareye başvuru zorunluluğu getirilmesinin yurttaşların alacaklarını geciktireceği, tek hakimle görülecek davaların kapsamının genişletilmesinin yargısal denetimi zayıflatacağı ve temyiz hakkını sınırlandıracağı belirtildi. Ayrıca Adli Tıp Kurumunun yapısına ilişkin düzenlemenin kurumun bağımsızlığına yönelik sorunları çözmediği, kişisel verilerin uzun süre saklanmasına ilişkin düzenlemelerin temel haklar açısından yeni riskler doğurduğu, hakim ve savcılar ile kanuni faiz düzenlemelerine ilişkin değişikliklerin de Anayasa Mahkemesinin iptal gerekçelerini tam olarak karşılamadığı ifade edildi.