DEM Parti Şırnak milletvekillerinden çıplak arama uygulamasına ilişkin soru önergesi

DEM Parti Şırnak Milletvekilleri Ayşegül Doğan, Mehmet Zeki İrmez ve Nevroz Uysal Aslan geçici sevk edildiği 11 Haziran’da Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na infaz koruma memurları tarafından çıplak arama uygulaması dayatılan Murat Yalçın'a ilişkin Adalet Bakanı Akın Gürlek'e soru önergesi yöneltti.

Önergede, Erzurum Dumlu 2 No’lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tutuklu bulunan Murat Yalçın'ın, 12 Haziran’da Şırnak 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülecek duruşması nedeniyle 11 Haziran’da Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na geçici olarak sevk edildiği kurumda infaz koruma memurları tarafından çıplak arama uygulaması dayatıldığı belirtildi. Çıplak aramayı kabul etmeyen Yalçın'ın, infaz koruma memurlarınca ters çevrilerek pantolonu zorla çıkartıldığı ifade edildi.

'Çıplak aramının hukuki dayanağı nedir?'

Söz konusu insanlık dışı muameleyi duruşmada da dile getiren Yalçın’ın beyanları duruşma tutanağına geçirildiği ve Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı’na konu hakkında suç duyurusunda da bulunulduğu belirtildi. Önergede Bakan Gürlek'e şu sorular yöneltildi:

1. Erzurum Dumlu 2 No’lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’ndan yalnızca duruşmaya katılmak üzere, kamu görevlilerinin gözetimi ve güvenlik tedbirleri altında Şırnak’a getirilen Murat Yalçın’ın maruz bırakıldığı çıplak arama, duyarlı kapı, el dedektörü ve X-Ray cihazı gibi standart arama yöntemleri uygulanıp sonuçları değerlendirildikten sonra mı, yoksa bu yöntemlere başvurulmadan önce mi gerçekleştirilmiştir?
2. Çıplak arama, söz konusu arama yöntemlerinin (duyarlı kapı, el dedektörü ve X-Ray cihazı) sonrasında gerçekleştirilmiş ve herhangi bir bulguya rastlanılmamış ise söz konusu aramaların neden yeterli görülmediği hangi somut ve nesnel gerekçelerle ortaya konulmuştur? Çıplak aramaya başvurulmasının zorunlu ve ölçülü olduğu nasıl değerlendirilmiştir? Bu emareler ile çıplak aramayı zorunlu kıldığı ileri sürülen gerekçeler tutanak altına alınmış mıdır?
3. Murat Yalçın’ın iradesi dışında ters çevrilerek çıplak aramaya zorlanmasının ve kendisine fiziksel müdahalede bulunulmasının hukuki dayanağı nedir? Kullanılan zorun niteliği ve süresi ile aramaya ve fiziksel müdahaleye katılan personelin sayısı hakkında tutanak düzenlenmiş midir?
4. Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’na ilk kez veya geçici sevkle getirilen mahpusların, somut ve kişiselleştirilmiş bir şüphe aranmaksızın çıplak ya da “detaylı aramaya” tabi tutulmasına yönelik yazılı veya sözlü bir kurum uygulaması bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu uygulamanın talimatını kim vermiştir; kapsamı ve hukuki dayanağı nedir?
5. Murat Yalçın’ın beyanlarının Şırnak 1. Ağır Ceza Mahkemesindeki duruşma tutanağına geçirilmesi ve Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasının ardından Bakanlığınızca idari soruşturma başlatılmış mıdır? Soruşturmanın güvenli biçimde yürütülmesi amacıyla ilgili personel görevden uzaklaştırılmış mıdır?
6. Murat Yalçın, fiziksel müdahaleyle çıplak aramaya maruz bırakılmasının ardından bağımsız bir hekim tarafından muayene edilmiş midir? Muayene edilmemişse olası fiziksel ve psikolojik bulguların tespit edilmesini engelleyen gerekçe nedir?
7. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü ve Tutukluların Sevk ve Nakilleri ile Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında 2017 tarihli Üçlü Protokol’ün 5’inci maddesinde, çıplak ve beden çukurlarında arama için Ceza İnfaz Kurumları Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük’ün 46’ncı maddesine atıf yapılmaktadır. Ancak söz konusu Tüzük, 28 Mart 2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükten kaldırılmış bir düzenlemeye atıf yapan Protokol hangi hukuki gerekçeyle hâlen uygulanmaktadır?
8. Bakanlığınız, zorla çıplak arama uygulamasını sonlandırmak, kurumlara bırakılan geniş takdir yetkisini kaldırmak ve bağımsız bir denetim mekanizması oluşturmak amacıyla hangi yasal ve idari düzenlemeleri yapacaktır?