Danıştay'dan muayenehanesi olan hekimler için emsal karar: Kadro sınırlaması ve konsültasyon şartının yürütmesi durduruldu

Danıştay 10. Dairesi, muayenehanesi bulunan hekimlerin bağımsız çalışma haklarını sınırlayan ve konsültasyon hizmetlerinde kadrolu hekim şartı getiren Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin bazı hükümlerinin yürütmesini durdurdu. Kararda, hastaların dışarıdan hekim çağırma hakkını kısıtlayan düzenlemelerin kanunu aşar nitelikte olduğu, muayenehanesi bulunan hekimlere getirilen kadro sınırlamalarının ise yeterli planlama ve bilimsel gerekçeye dayanmadığı belirtildi.

Muayenehanesi bulunan hekimlerin bağımsız çalışma haklarını sınırlayan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin bazı hükümlerinin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Danıştay 10. Dairesi, talebin bir bölümünü kabul etti.

Kararda, 30 Ocak 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin 17. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "öncelikle özel sağlık kuruluşlarındaki kadrolu tabiplerden olmak üzere" ibaresi ile 24. maddenin çeşitli hükümleri ve geçici 7. maddesinde yer alan bazı ifadelerin yürütmesinin durdurulmasına karar verildi.

Konsültasyon hakkına getirilen sınırlama

Danıştay kararında, acil durumlarda konsültan olarak davet edilecek hekimin "öncelikle özel sağlık kuruluşlarındaki kadrolu tabiplerden" seçilmesine ilişkin düzenleme de değerlendirildi.

Kararda, 2219 sayılı Kanun'un 25. maddesinde hususi hastanede yatan hastaların danışma veya tedavi amacıyla dışarıdan istedikleri hekimi çağırabileceklerinin açıkça düzenlendiği hatırlatılarak, hastanın başka tabiplerin konsültasyonunu isteme hakkına getirilen bu sınırlamanın kanun hükmünü aşar nitelikte olduğu ve bu nedenle hukuka aykırı bulunduğu belirtildi.

Kadro sınırlamasına da yürütmeyi durdurma

Kararla birlikte, muayenehanede çalışan hekimlerin hastalarının tedavilerini özel hastanelerde yapabilme hakkına ilişkin daha önce yargı kararıyla iptal edilen düzenlemeleri yeniden getiren yönetmelik hükümlerinin yürütmesi de durduruldu.

Yönetmeliğin 24. maddesinde, özel hastanelerin ilgili uzmanlık dalındaki toplam kadro sayısının üçte birini aşmayacak şekilde tabiple sözleşme yapabileceği, 60 yaş üstü muayenehane sahibi hekimlerin ise sözleşme yaptıkları hastanelerden birinde bu sınırlamadan muaf tutulacağı hükme bağlanmıştı.

Danıştay 10. Dairesi'nin ara kararlarında, getirilen kısıtlamaların hukuki ve tıbbi gerekçelerine ilişkin bilgi ve belgelerin dosyaya sunulması istenmişti. Kararda, Sağlık Bakanlığı'nın ara karara verdiği yanıtta muayenehanesi bulunan ancak özel hastane ile sözleşme imzalamayan hekim sayısına ilişkin verilerin bakanlık kayıtlarında bulunmadığının bildirildiği aktarıldı.

Ayrıca özel hastanelerdeki ameliyathane sayıları ve kullanım kapasitelerinin kota belirlenirken dikkate alınıp alınmadığına ya da üçte bir oranının hangi bilimsel çalışmaya dayandırıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelere dosyada yer verilmediği ifade edildi.

Bu nedenle, sözleşme zorunluluğunun kadro sınırlamasına bağlanmasından önce herhangi bir planlama yapılmadığı, hizmet kapasitesine ilişkin kriterlerin dikkate alınmadığı ve davalı idareye tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun kullanıldığının ortaya konulamadığı sonucuna varıldı.

Vaka bazlı izin düzenlemesi de durduruldu

Danıştay, sözleşme yapılan hastanede işlemin gerçekleştirilemediği durumlarda il sağlık müdürlüğünün vaka bazlı özel izin vermesine ilişkin düzenlemenin yürütmesini de durdurdu.

Kararda, izin prosedürünün nasıl işleyeceği, başvurunun kim tarafından yapılacağı, değerlendirme kriterleri, sonuçlandırma süresi ve acil durumlarda sürecin nasıl yürütüleceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı, bu belirsizliklerin uygulamada tereddütlere ve hizmet sunumunda aksamalara yol açabileceği değerlendirmesine yer verildi.

Yönetmelikte yürürlükten kalkan düzenlemenin tarihi esas alınarak getirilen geçici maddeye ilişkin sınırlamanın yürütmesi de durduruldu. Kararda, 7 Ocak 2023 tarihinden önce muayenehanesi bulunan hekimlere tanınan kota muafiyetinin de dayanağı olan kadro sınırlamasının hukuka aykırı bulunması nedeniyle hukuka uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı belirtildi.