Kültürpark Platformu: 'Basmane Çukuru’nda gökdelen istemiyoruz'

İzmir – Kültürpark Platformu, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen 1039 ada 8 parsele ilişkin plan kararlarına tepki gösterdi. Basmane Çukuru önünde bir araya gelen platform bileşenleri, “Basmane Çukuru’nda gökdelen istemiyoruz” sloganlarıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına yürüdü. Belediye binası önünde yapılan basın açıklamasının ardından hazırlanan dilekçeler belediye yetkililerine teslim edildi.

Platform adına basın açıklamasını okuyan Cezmi Tomrukçu, Basmane Çukuru’na ilişkin alınan plan kararlarının kamu yararını, kentin geleceğini ve yıllardır yürütülen hukuki süreçleri yok saydığını belirtti.

Tomrukçu, “İzmir’in merkezinde yer alan, kentin en değerli kamusal alanlarından biri olan ve kamuoyunda ‘Basmane Çukuru’ olarak bilinen 1039 ada 8 parsele ilişkin alınan plan kararları; başta kamu yararı olmak üzere kentin geleceğini, yürütülen tüm hukuki süreçleri, meslek odaları ve Kültürpark Platformu’nun uzun yıllardır ortaya koyduğu bilimsel ve teknik değerlendirmeleri yok sayan anlayışın yeni bir örneğidir” dedi.

Basmane Çukuru’nun yalnızca boş bir arazi olmadığını vurgulayan Tomrukçu, alanın bir yanında doğal ve tarihi sit alanı olan Kültürpark’ın, diğer yanında ise kentsel ve arkeolojik sit alanı niteliğindeki Kemeraltı’nın bulunduğunu hatırlattı.

“Basmane Çukuru arazisi; bir yanıyla doğal ve tarihi sit alanı olan Kültürpark’a bitişik, tarihsel, sosyal ve kamusal niteliği yüksek bir kent alanıdır” diyen Tomrukçu, “Arazi diğer yanıyla da, dünyanın en büyük tarihi açık hava çarşılarından biri olan, 17. yüzyıldan beri İzmir’in ticaret merkezi konumundaki Kemeraltı gibi kentsel ve arkeolojik sit alanı olan bir kültür mirasının yanındadır. Bu kentin çok değerli iki sit alanı ile mekânsal, tarihsel ve kamusal bir bütünlük içinde olan Basmane Çukuru yüzyıllardır İzmir’in kent hafızasında, Ermeni Hastanesi, Otobüs Terminali ve ESHOT Garajı gibi kamusal amaçlarla kullanılmıştır” ifadelerini kullandı.

‘Arazi yıllardır rant ve pazarlık unsuruna dönüştürülüyor’

Basmane arazisine ilişkin temel sorunun, alanın kamuya ait olmasına rağmen ayrıcalıklı imar hakları ve sermaye odaklı kararlarla değerlendirilmesi olduğunu söyleyen Tomrukçu, “Basmane Arazisine ilişkin en temel sorun, kamuya ait böylesine önemli bir alanın ayrıcalıklı imar hakları ve sermaye odaklı kararlarla yıllardır bir rant ve pazarlık unsuruna dönüştürülmesidir. Bu yaklaşım, yalnızca kent bütününü değil; kentin altyapı kalitesini, ulaşım sistemini, toplumsal yaşamını ve planlamanın eşitlik ilkesini de açık biçimde zedelemektedir” dedi.

Tomrukçu, alanın yeniden bedelsiz biçimde kamu mülkiyetine geçirilmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesinin önceki dönemde başlattığı hukuki sürecin kamu lehine devam ettiğini belirterek, buna rağmen yapılan plan değişikliğinin kamu yararına dayanmadığını ifade etti.

“Alanın yeniden bedelsiz olarak kamu mülkiyetine geçmesine ilişkin İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından geçmiş dönemde başlatılmış olan hukuksal süreç kamunun lehine devam ederken ve kamunun açık mülkiyet hakkı ortadayken yapılan söz konusu plan değişikliğinin bilimsel ve teknik bir gerekçeye dayanmadığı, kamu yararını öncelemediği ve rant baskısından kaynaklandığı açıktır” diyen Tomrukçu, plan değişikliğinin kent üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.

‘Yoğunluk artışı kamusal kaynaklarla telafi edilmeye çalışılacak’

Alanda öngörülen yapılaşma yoğunluğunun kent merkezinin ulaşım ve altyapı sistemleri üzerinde ciddi yük oluşturacağını kaydeden Tomrukçu, “Alanda öngörülen yoğunluk, kent merkezinin ulaşım ve altyapısı üzerinde ciddi yük oluşturacak, bu yük de kamusal kaynaklar harcanarak çözülmeye çalışılacaktır. Kamu kaynaklarının yoğunluk artıran, parçacıl plan kararlarının kaçınılmaz sonuçlarını telafi etmek için kullanılması ise kamuyu zarara uğratacaktır” dedi.

Basmane Arazisi’nin İzmir’in kolektif hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Tomrukçu, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve meclis üyelerine çağrıda bulundu.

“Basmane Arazisi; İzmir’in ulaşım akslarının kesiştiği, tarihsel katmanlarının buluştuğu, kolektif belleğinde önemli yer tutan bir mekandır” diyen Tomrukçu, “İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ve Meclis Üyelerinin; İzmirlinin kent hakkına saygı göstermelerini, geri dönülmez adımlar atmamalarını, araziyi yeniden kamu mülkiyetine geçirmelerini, çevresi ile olan mekânsal bütünlüğü korumalarını, buna uygun planlamalarını ve bu kent suçuna son vermelerini istiyoruz” ifadelerini kullandı.

‘Kamusal kullanımlar esas alınmalı’

Platformun talebinin açık olduğunu belirten Tomrukçu, “Basmane arazisinin kentlinin ihtiyacını karşılayacak ve Kültürpark ile yeniden bütünleşecek şekilde kamusal kullanımları esas alan planlama kararlarıyla değerlendirilmesi gerekmektedir” dedi.

Yakın dönemde Eski Buca Cezaevi arazisi için gösterilen kamusal hassasiyetin Basmane Arazisi için de gösterilmesi gerektiğini ifade eden Tomrukçu, “Kamuoyunda uzun yıllardır tartışma konusu olan bu alanda; yakın dönemde Eski Buca Cezaevi alanı için gösterilen kamusal hassasiyetin Basmane Arazisi için de gösterilmesi gerektiğini bir kez daha ifade ediyoruz” diye konuştu.

Açıklamanın sonunda İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi üyeleri ve belediye yönetimine çağrıda bulunan Tomrukçu, “İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi üyelerini ve İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığını; kamu yararını esas alan, katılımcı, şeffaf ve bilimsel bir süreç yürütmeye, bu alanın yeniden kamusal niteliğiyle kente kazandırılması konusunda sorumluluk almaya davet ediyoruz” dedi.

Basın açıklamasının ardından platform üyeleri tarafından hazırlanan dilekçeler İzmir Büyükşehir Belediyesine teslim edildi.

(Evrensel)