İzmir Barosundan Şakran Cezaevi'ndeki uygulamaya tepki: 'Kimlik kartı uygulaması hukuka aykırı'

İzmir Barosu, Şakran Kadın Kapalı Cezaevi’nde kadın mahpuslara yönelik uygulanan kimlik kartı taşıma zorunluluğunun hukuka aykırı olduğunu belirterek, bu uygulama nedeniyle bir mahpusun 127 gündür süresiz açlık grevinde olduğunu açıkladı.

Barodan yapılan açıklamada, cezaevi idaresinin 2025 yılının aralık ayından itibaren kadın mahpuslara hapishane kimliğini sürekli yanlarında taşıma zorunluluğu getirdiği belirtildi. Kimlik kartını yanında bulundurmayan mahpusların revire, hastaneye, ziyaretçi ve avukat görüşlerine çıkarılmadığı, ayrıca kitap ve mektup gönderilerinin kendilerine verilmediği ifade edildi.

Açıklamada, avukat görüşlerine yönelik engellemenin İzmir Barosu’nun başvuruları ve avukatların girişimleri sonrasında yaklaşık bir buçuk ay önce kaldırıldığı, ancak diğer uygulamaların sürdüğü kaydedildi.

“Kanunda öngörülmeyen yaptırımlar uygulanıyor”

İzmir Barosu, hükümlü ve tutuklu kimlik kartlarına ilişkin yasal düzenlemelerin yalnızca disiplin yaptırımlarıyla sınırlı olduğunu, buna rağmen cezaevi idaresinin kanunda öngörülmeyen yaptırımlar uyguladığını belirtti.

Açıklamada, “Hükümlü veya tutuklunun kimlik kartını ibraz etmediği gerekçesiyle kurum yalnızca disiplin yaptırımı uygulayabilecekken; idare tarafından kanunda öngörülmeyen gizli veya örtülü disiplin yaptırımlarının hukuka aykırı biçimde devreye sokulduğu görülmektedir” denildi.

Mahpusların kurum etkinliklerine katılımının engellenmesi, revire, hastaneye, ziyaretçi ve avukat görüşlerine çıkarılmaması ile kitap ve mektup gönderilerinin verilmemesinin disiplin cezalarının kanuniliği ilkesiyle bağdaşmadığı belirtilen açıklamada, uygulamanın ölçülülük ilkesine de aykırı olduğu vurgulandı.

“Temel haklar ihlal ediliyor”

Baro, söz konusu uygulamanın hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını, insan onuruna aykırı olduğunu ve yaşam hakkı, kötü muamele yasağı, adil yargılanma hakkı ile ayrımcılık yasağını ihlal ettiğini ifade etti.

Açıklamada, cezaevindeki uygulamalar nedeniyle mahpus Tuğçenur Özbay’ın süresiz açlık grevine başladığı ve bugün itibarıyla açlık grevinin 127’nci gününde olduğu belirtildi. Özbay’ın yaklaşık 43 kiloya düştüğü ve yaşamını yitirme riskinin ciddi bir tehlike haline geldiği kaydedildi.

İzmir Barosu, cezaevlerinde herhangi bir ölüm yaşanmaması, infaz koşullarının yasalara uygun yürütülmesi ve tespit edilen sorunların giderilmesi için ilgili kurumlara başvuruda bulunduklarını belirterek, hem kamu kurumlarını hem de sivil toplumu harekete geçmeye çağırdı.