ATO: Yoksulluk obeziteyi ve kronik hastalıkları tetikliyor

Ankara — Ankara Tabip Odası (ATO) Yönetim Kurulu, yaptığı açıklamada, TÜİK’in 2025 yılı 'Türkiye Sağlık Araştırması' verilerinin, derinleşen yoksulluğun halk sağlığı üzerindeki etkilerini ortaya koyduğuna dikkat çekti. Açıklamada araştırma sonuçlarının, obezite başta olmak üzere birçok sağlık sorununun yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağını gösterdiği belirtildi. Ekonomik koşulların, sağlıklı gıdaya erişimde yaşanan güçlüklerin ve koruyucu sağlık politikalarındaki eksikliklerin toplum sağlığını olumsuz etkilediği vurgulandı.

Açıklamada, ekonomik kriz ve alım gücündeki belirgin düşüşün, toplumun sağlıklı gıdaya erişimini doğrudan kısıtladığı vurgulandı. "Et, süt, süt ürünleri, yumurta gibi temel protein kaynaklarına erişimin giderek güçleşmesi, geniş kitleleri karbonhidrat ağırlıklı, düşük besin değerli ucuz gıda tüketimine yöneltmektedir. Bu durum, yalnızca bir tercih değil, ekonomik zorunluluktan kaynaklanan bir beslenme modelidir ve obezitenin temel nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir" denildi.

"Obezite bireysel bir sorun değil"

Yoksulluk ve gelecek kaygısının bireyler üzerinde kronik bir stres faktörü oluşturduğu belirtilen açıklamada, "Uyku düzensizliği ve kaygı bozukluklarının hormonal denge üzerindeki olumsuz etkileri, obezite ve depresyon döngüsünü tetiklemektedir" değerlendirmesine yer verildi.

Açıklamada, "Özellikle ucuz paketli gıdalarda koruyucu, renklendirici, aroma verici olarak denetimsizce kullanılan obezojen maddelerin tüketimi de obeziteyi bireysel bir sorun olmaktan çıkarmakta, yasal düzenlemelerin önemini ortaya koymaktadır. Obezite, bu tablo içerisinde bir kilo problemi olmanın ötesinde psikolojik ve hormonal bozuklukların bir dışavurumu olarak karşımıza çıkmaktadır" ifadeleri kullanıldı. 

"Sağlık politikaları sorunu kronikleştiriyor"

Obezitenin diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalıklar gibi kronik rahatsızlıkların birincil risk faktörü olduğu vurgulanan açıklamada, şu tespit ve uyarılar aktarıldı:

"Mevcut ekonomik tabloda proteinden fakir beslenmek zorunda kalan, hareket alanı ve doğal yaşam alanları daraltılmış bir toplumun sağlığı doğrudan risk altındadır. Bugün koruyucu sağlık politikalarına ayrılan kaynakların yetersizliği, bu sorunun kronikleşmesine neden olmaktadır. Koruyucu sağlık hizmetlerinin ihmal edilmesi, toplumun daha fazla hastalanmasına, sağlık sistemine olan başvuruların artmasına ve orta ve uzun vadede toplam kamu sağlık harcamalarında önelemez artışa neden olacaktır."

"Sağlık için okullarda bir öğün ücretsiz yemek"

Obezite artışıyla mücadelede sadece bireysel diyet önerilerinin yeterli olmadığı ifade edilen açıklamada, halk sağlığını korumak adına atılması gereken temel adımlar şöyle sıralandı:

• "Sosyoekonomik eşitsizliklerin giderilmesi,
• Sağlıklı gıdaya erişimin güvence altına alınması,
• Sağlıklı kentler için yapısal değişikliklerin gerçekleştirilmesi,
• Koruyucu sağlık politikalarına bütçe ayrılması."

Açıklama, ayrıca "TÜİK’in verileri, okullarda çocuklara verilecek ücretsiz bir öğünün sağlıklı bir gelecek için olmazsa olmaz hale geldiğini bir kez daha gözler önüne sermektedir" denildi.

(Evrensel)