Buğday üreticisine fiyat darbesi: Çiftçi zararına üretime zorlanıyor

Adana — CHP Adana Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, geçen sene 13.5 lira olarak belirlenen buğday alım fiyatının bu sene yüzde 22'lik artışla 16.5 lira açıklanmasına sert tepki gösterdi.

Mazottan gübreye, tohumdan zirai ilaca katlanarak artan maliyetlere rağmen 16.5 lira olarak açıklanan alım fiyatı ve yetersiz desteklerin çiftçiye büyük darbe vurduğunu söyleyen Barut, "Her yıl 10 milyon ton buğday ithal edenler, ülke ortalama verimi gerekçesiyle ton başına 3 bin lira ödeneceğini söyleyerek gerçekleri saptırıp algı oyununa girişenler yanlıştan dönmelidir. Borç batağındaki çiftçinin ürününü alıp 45 gün sonra ödeyeceğini, zaten yetersiz olan desteklerin de ne zaman ödeneceğini açıklamayanlar, tarımsal üretimimiz ve emektar çiftçimize darbe vurmaktadır. Çiftçinin emeği görmezden geliniyor, bu politikalar üretimi sürdürülemez hale getiriyor. Yanlıştan dönün" dedi.

Kilogram başına 20 TL olmalı

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Adana Şubesi, 2025-2026 üretim dönemi için buğday maliyeti hesabına göre buğdayın dekara toplam maliyet 6 bin 923 lira 65 kuruş olurken, ortalama verim 450 kilogram olarak gerçekleştiğinde 1 kilogram buğdayın maliyeti 15 lira 39 kuruş oldu. ZMO Adana Şubesi’nin hesaplamalarına göre üretici karı eklendiğinde ise buğdayın satış fiyatının 20 lira olması gerekiyor.

Odanın hesaplamasında en büyük gider kalemini bin 470 lirayla gübre bedeli oluştururken, onu 2 bin lirayla tarla kirası izledi. Tohum bedeli 700 lira, akaryakıt gideri 651 lira 50 kuruş, zirai mücadele giderleri 600 lira, hasat ve nakliye gideri ise 650 lira olarak kaydedildi. Ayrıca, yapılan masraflar için yüzde 7 girdi faizi (kira hariç) 309 lira 51 kuruş, yüzde 3 genel idare gideri de 192 lira 65 kuruş olarak hesaplanan toplama eklendi.

“Artan maliyetler ve yanlış politikalar buğday üretimini çıkmaza sürüklüyor”

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, Türkiye’de buğday üretiminin artan maliyetler, yanlış tarım politikaları ve ithalata bağımlılık nedeniyle ciddi bir darboğaza sürüklendiğini söyledi. Buğdayın yalnızca bir ürün değil, gıda güvencesi ve ulusal bağımsızlığın temeli olduğunu vurgulayan Tayakısı, mazot, gübre, tohum ve işçilik maliyetlerindeki artışın çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını, ekim alanlarının daraldığını belirterek üretimin azalmasının ise dışa bağımlılığı ve gıda fiyatlarını artıracağını ifade etti.

Tayakısı, Şube’nin kurucu başkanı Akın Özdemir’in “İnsanı aç, hayvanı aç, toprağı aç bir ülkede kutlama yapılmaz” sözünü hatırlatarak, sürdürülebilir üretim için ise desteklerin artırılması, ödemelerin zamanında yapılması, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, TMO alım fiyatlarının gerçek maliyetlere göre belirlenmesi ve ithalat yerine yerli üretimin teşvik edilmesi çağrısında bulundu.