Ankaralı işçilerin gözünden mutlak butlan tartışması: İşçi sorumlu olarak Saray’ı görüyor

Ankara’da herkesin olduğu gibi işçilerin de gündemi CHP’ye mahkeme kararıyla atanan Kemal Kılıçdaroğlu ve mahkemenin mutlak butlan kararı. Ancak işçilerin, özellikle sanayi işçilerinin, Ankara’nın geri kalanından farklılaşan bir özelliği var. Bu işçilerin tamamına yakını son iki seçime kadar AKP dışında hiçbir partiye oy vermedi. Son seçimlerde ise önemli bir kısmı yine AKP’ye oy verdi. AKP’ye oy vermeyenlerin de çoğunluğu ise CHP’ye oy vermedi. İşçilerin seçim tutumu bu konu özelinde ayrı bir önem taşıyor. Çünkü işçilerin tamamına yakını bu yaşananların AKP’nin seçim hazırlığı olduğuna dair kesin görüşlere sahip.

‘CHP’ye kazandırarak AKP’den kurtulma formülü de işlevsizleşiyor’

İşçilerin neden bu kararın çıktığına ya da kararın kime hizmet ettiğine dair görüşleri ortak. Siyasi ve seçim odaklı olduğu, Saray’dan bu kararın alındığı düşüncesinde hem fikirler. Ancak çıkarılan sonuçlar değişiklik gösteriyor.

En yaygın görüş şöyle özetlenebilir; umutsuzluk ve çaresizlik. “AKP sürekli işçilerin üstüne geliyor ve gelmeye devam edecek gibi görünüyor. CHP’ye kazandırarak AKP’den kurtulma formülü de işlevsizleşiyor. Her geçen gün işçilerin elinde de bir kaçış rampası kalmamış oluyor.” Böyle düşünen işçilerde çaresizlik hissiyatı hakim denebilir.

Kimisi iktidarın zaferi olarak görüyor

Fabrikalarda, özellikle 50 yaş üstü, az sayıda bir işçi grubu ise mutlak butlanı AKP’nin ve asıl Cumhurbaşkanın bir zaferi olarak görüyor. “Özgür Özel sen kimsin de koskoca Cumhurbaşkanın karşısına dikiliyorsun, alırsın böyle boyunun ölçüsünü. Bak Kılıçdaroğlu nasıl hizaya geldi. Bu ülke Sol’a, CHP’ye kalacak değildi ya!”.

‘Bir yolunu bulup AKP’den kurtulmak gerek’

İşçiler arasında sayısı az da olsa etkili sayılabilecek bir grup ise hala içinde bulundukları durumdan nasıl kurtulacaklarının arayışında. “Bir yolunu bulup AKP’den kurtulmak gerek. Sarayın en büyük cefasını biz işçiler çekiyoruz. Eğer bunlar gitmez de kalırsa hayat işçiler için iyice katlanılamaz bir hale gelir. CHP de bu işi başarabilecek gibi görünmüyor ama şimdilik tek yol seçimde CHP’yi seçtirmek gibi duruyor.”

Bu görüşteki işçilerde Sarayın politikalarının sonuçlarının işçilere dayatıldığına dair hissiyat gün geçtikçe daha da artıyor. Ancak bu durumdan nasıl çıkılacağına dair henüz CHP’yi iktidara getirmek dışında bir yöntem akla gelmiyor. Bu nedenle “CHP’liler yemiş de olabilir. CHP’ye kefil de değiliz ama bu AKP gitmeden bize huzur yok” diyerek fikirlerini beyan ediyorlar.

‘Mahkemeler patronlardan taraf’

Mutlak butlan kararını işçiler arasında hukuki bir tartışmaya dönüşmemesinin de somut nedeni var. İşçilerin hukuka olan güveni zaten uzun zaman önce kırılmıştı. Kıdem tazminatını almak isteyen işçilere patronlar yıllardır mahkeme yolunu gösteriyor. İş kazası yahut haksız fesih gibi nedenlerle düşülen mahkeme yolları işçilerde uzun süredir ‘mahkemelerin patronlardan taraf’ olduğu görüşünü pekiştirdi. Sendikalaşan ya da sendika değiştiren işçiler, mahkemelerin patronlara nasıl bir güç, dayanak olduğunu bizzat yaşayarak öğrendiler. Patronlardan taraf olan mahkemeler tabi ki AKP’den yana olmalıydı. Bu tür süreçler işçilerin, patronlarla AKP’nin aynı safta hatta neredeyse aynı şey olduğu hissiyatını da gün be gün güçlendiriyor. Sonuç olarak “Tabi ki mutlak butlan kararı çıkacaktı” diyorlar.

İşçilerin bu kadar somut fikirler geliştirmesinde AKP’nin patronların partisi olmasının dışında hukuk sisteminin kendisine dair de fikirleri elbet etkili oluyor. “Kim atama yaparsa ona çalışır mahkeme”, “Saraydan atanan mahkemeler tabi ki de Sarayın çıkarına karar verir” görüşleri de yaygın. Bu da aslında mahkemelerin kimler tarafından belirlenirse onların çıkarına olacağı görüşünü oluşturuyor. Bu fikre başka bir yaklaşım getirirsek işçiler tarafından seçilerek oluşan mahkemeler de işçilerin çıkarlarını koruyacaktır. Yani sorun temelde hâkimde, savcıda değil görev verme yetkisinin kimde olduğunda.

AKP’den kurtulalım ama nasıl?

Gelelim “AKP’den kurtulma” arayışına. Bunun kaçınılmaz olduğu işçilerin çok ciddi bir çoğunluğunun ortak görüşü ama nasıl olacak? “Bunlar hiçbir şeyden de korkmuyor. Özel, 10 binlerle mitingler yapıyor. Milyonlar İmamoğlu için harekete geçti ama AKP yolundan sapmadı.”

İşçilerin AKP’den bu kadar çok kurtulmak istemesinin nedeni Saray politikalarının yükünü işçilerin çekiyor olması. Bu da aslında yükü çekenlerin, politikaları bozmakta da en önemli yerde olduğunu gösteriyor. Onun için bir burjuva muhalefeti olmasına rağmen AKP’yi göndermek isteyen CHP mitinglerinde dahi ‘genel grev genel direniş’ sloganı atılıyor. Yani AKP’yi sarsmanın yolu olarak üretimin durdurulması tarif ediliyor. İşçilerin bir bölümü üretime müdahale etme yolunun hem ellerindeki en büyük koz hem de en etkili yöntem olduğunu biliyor. Ama bunun için fabrikalarda işçilerin birlik içinde de olması gerektiğini de biliyor. Belki başta fabrikalarda sonra ülke genelinde işçilerin birliklerinin kurulamamış olması şimdilik çözüm olarak genel grev yolunu akıllara getirmiyor. Bu yolu açacak olan da işçilerin fabrikalarında, işyerlerinde işçilerin müdahalesi olmadan kurtuluşun çok zor olduğunu, diğer işçilere anlatmak olacak gibi duruyor.

Peki AKP gittiğinde ne olacak? İşçiler gerçek kurtuluş olmayacağını biliyor ama bir ağrı kesici beklentisi var. Gerçek kurtuluş için ise işçilerin, kendi iktidarlarına gidecek yola koyulmaları gerekiyor.