TÜİK hane halkı tüketim harcamalarını açıkladı: En büyük pay yine konut ve kiraya gitti

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Hanehalkı Tüketim Harcaması İstatistikleri'ni yayımladı. Veriler, artan yaşam maliyetleri karşısında hanelerin bütçelerinde en büyük yükü konut ve kira harcamalarının oluşturduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kiraya ayrıldı. Ulaştırma harcamaları yüzde 20,5 ile ikinci, gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 17,3 ile üçüncü sırada yer aldı.

Toplam tüketim harcamaları içinde en düşük paya sahip kalemler ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.

Konut ve kira harcamalarının payı arttı

Bir önceki yıla göre harcama kalemleri incelendiğinde, konut ve kira harcamalarının toplam bütçe içindeki payı 3,3 puan artarak en fazla yükselen harcama grubu oldu. Ulaştırmanın payı ise 1,1 puan azalarak en büyük düşüşün yaşandığı harcama kalemi olarak kaydedildi.

Düşük gelirli haneler bütçesinin büyük bölümünü kiraya ayırıyor

Gelir düzeylerine göre yapılan değerlendirmede dikkat çekici farklılıklar ortaya çıktı. En düşük gelir grubunda yer alan haneler, harcamalarının yüzde 38,7'sini konut ve kiraya, yüzde 29,2'sini gıda ve alkolsüz içeceklere, yüzde 8,6'sını ise ulaştırmaya ayırdı.

En yüksek gelir grubundaki haneler ise bütçelerinin yüzde 25,7'sini konut ve kiraya, yüzde 25'ini ulaştırmaya ve yüzde 12,4'ünü gıda harcamalarına ayırdı. Böylece yüksek gelirli hanelerin ulaştırmaya ayırdığı payın, düşük gelirli hanelere göre üç kattan fazla olduğu görüldü.

Gelir kaynağına göre harcama tercihleri değişiyor

Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan haneler harcamalarının yüzde 26,4'ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9'unu ulaştırmaya, yüzde 16'sını ise gıdaya ayırdı.

Müteşebbis geliriyle geçinen hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9'a kadar yükselirken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,5, gıda harcamalarının payı ise yüzde 17 olarak hesaplandı.

Tek kişilik hanelerde kira yükü daha yüksek

Hane büyüklüğüne göre yapılan incelemede, tek kişilik hanelerin bütçelerinde konut ve kira harcamalarının çok daha yüksek yer tuttuğu görüldü.

Tek kişilik haneler harcamalarının yüzde 41'ini konut ve kiraya ayırırken, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 14,3, ulaştırmaya ise yüzde 14,4 pay ayırdı. Altı ve daha fazla kişiden oluşan hanelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye yükselirken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 22,4, ulaştırmanın payı ise yüzde 18,1 olarak kaydedildi.

En fazla israf edilen gıda taze meyve ve sebze

Araştırmada hanehalklarının gıda israfına ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.

TÜİK verileri, 2025 yılında hanelerin bütçesinde konut ve kira giderlerinin ağırlığını artırırken, gelir düzeyine göre harcama alışkanlıklarında belirgin farklılıkların sürdüğünü ortaya koydu.