EMO’dan güneş enerjisi sistemleri için uyarı: 'Denetimsizlik yangın riskini büyütüyor'

Kocaeli — TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu, güneş enerjisi sistemlerinde yaşanabilecek yangın risklerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, bayramdan önce Gölcük Halıdere’de bir binanın çatısında kurulu güneş enerjisi sisteminde çıkan yangının, sektördeki denetim eksikliği ve standart dışı uygulamaları bir kez daha ortaya koyduğu belirtildi.

“Kurulum odaklı anlayış risk oluşturuyor”

Yangının kesin nedeninin teknik incelemeler sonucunda netleşeceği belirtilen açıklamada, sektörde yaşanan temel soruna dikkat çekilerek, “Güneş enerjisi sistemleri birçok noktada yalnızca ‘kurulum odaklı’ ele alınmakta, mühendislik denetimi ve işletme güvenliği ikinci plana itilmektedir” denildi.

Açıklamada özellikle çatı tipi güneş enerji sistemlerinde şu risklere dikkat çekildi:

• Farklı marka ve uyumsuz MC4 konnektör kullanımı,
• Standart dışı ekipman tercihleri,
• Uygun ekipman kullanılmadan yapılan sıkma işlemleri,
• Gevşek DC bağlantıları,
• Yüksek temas direnci,
• İzolasyon zafiyetleri,
• Korumasız kablo geçişleri,
• Yetersiz topraklama,
• Eksik bakım ve kontrol süreçleri.

“Elektrik arkı yangını hızla büyütebiliyor”

Doğru akım (DC) tarafında oluşan elektrik arkının alternatif akım sistemlerine göre çok daha yüksek sıcaklık ve süreklilik oluşturabildiği belirtilen açıklamada, bunun özellikle çatı uygulamalarında yangının kısa sürede büyümesine yol açabildiği ifade edildi.

Birçok sistemin yalnızca ilk devreye alma kontrolüyle işletmeye alındığına dikkat çekilen açıklamada, sonrasında yıllarca teknik denetime tabi tutulmadığı kaydedildi. Gevşeyen bağlantılar, konnektör arızaları ve sıcak nokta oluşumlarının termal kamera kontrolleriyle erken aşamada tespit edilebileceği vurgulandı.

“Tak-çalıştır mantığıyla değerlendirilemez”

EMO Kocaeli Şubesi Enerji Komisyonu, “Elektrik üretim tesisleri ‘tak-çalıştır’ mantığıyla değerlendirilemez. Mühendislik hizmetinin zayıflatıldığı, denetimin kâğıt üzerinde bırakıldığı ve kalite kontrol süreçlerinin ihmal edildiği her uygulama potansiyel bir güvenlik riskidir” ifadelerini kullandı.

Talepler sıralandı

Açıklamada alınması gereken önlemler ise şöyle sıralandı;

• Çatı tipi GES uygulamalarında periyodik teknik kontrol zorunlu hale getirilmeli,
• Termal kamera denetimleri mevzuata bağlanmalı,
• Standart dışı ekipman kullanımına ağır yaptırımlar uygulanmalı,
• Uygulama yapan firmaların teknik yeterlilikleri etkin şekilde denetlenmeli,
• Bakım ve işletme süreçleri kayıt altına alınmalı,
• Mühendislik hizmetleri maliyet kalemi değil, güvenlik unsuru olarak görülmeli

“Elektrik tesislerinde güvenlik kamusal zorunluluktur”

Açıklamanın sonunda, yenilenebilir enerji yatırımlarının sürdürülebilirliğinin yalnızca kurulu güç artışıyla değil, güvenli ve mühendislik esaslarına uygun sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla mümkün olduğu belirtilerek, “Elektrik tesislerinde güvenlik; tercih değil, kamusal bir zorunluluktur” denildi.