İşçilerin bayram seçenekleri: Ya fazla mesai ya da borç

İzmir – Artan hayat pahalılığı, düşük ücretler ve ağır çalışma koşulları nedeniyle işçiler için bayram artık dinlenme anlamını giderek yitiriyor. Bir yanda borçlar ve temel ihtiyaçları karşılama kaygısı, diğer yanda dayatılan fazla mesailer… Kimi işçiler, bayramda dahi fazla mesaiye zorlandıklarını dile getirirken; kimi işçiler ise “Keşke fazla mesaiye çağırsalar” diyerek geçim zorluklarına vurgu yapıyor.

‘Bayram ekonomik kaygılarla geçiyor’

İlk olarak görüştüğümüz İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi’nde (ALOSBİ) çalışan bir işçi, mevcut ücretlerle bir ayı çıkarmanın dahi mümkün olmadığını belirterek bayramın artık sosyal yaşamdan çok ekonomik kaygılarla geçtiğini söyledi.

Bayram öncesinde maaşların yatmadığını, ek ödeme ya da bayram desteği gibi haklarının da bulunmadığını ifade eden işçi, “Bayramda yapılacak pek bir şey gözükmüyor. Eskiden en azından günlük denize gitmek ya da farklı yerlere gitmek gibi şeyler yapabiliyorduk. Şimdi bunları yapsak bile borçla yapabiliyoruz. Bu da zaten olan borçların üstüne yeniden yük bindiriyor. O yüzden çoğu zaman ekonomik kaygılarla evde durup dinlenmeye çalışıyoruz” diye konuştu.

‘Fazla mesai fırsatım olsa bayramda çalışmayı tercih ederim’

Geçim sıkıntısının dinlenme ihtiyacının önüne geçtiğini söyleyen işçi, bayramda fazla mesai imkanı verilmesi halinde çalışmayı tercih edeceğini dile getirerek, “Dinlenmeyi artık çok alt sıralardaki bir ihtiyaç olarak görüyorum. Öncelik kirayı, faturaları, borçları ve temel ihtiyaçları karşılamak oluyor. Fazladan mesai daha mantıklı geliyor. Evde oturup dinlenmek ya da bayram gezileri yapmak gerçek anlamda lüks oldu” ifadelerini kullandı.

‘Bayramda da çalışıyoruz, reddetme şansın yok’

Bir Türk Telekom işçisi ise özellikle taşeronlaşma ve şirketleşme süreçleriyle birlikte çalışma koşullarının ağırlaştığını anlattı. Normal günlerde dahi yoğun fazla mesai nedeniyle ailesine zaman ayıramadığını söyleyen işçi, bayramlarda da çalışmanın fiili zorunluluk haline geldiğini ifade ederek, “Normal zamanda da fazla mesai yapmaktan çoluğumuzun çocuğumuzun yüzünü göremez olduk. İşimi bitirip eve gideceğim sırada arıyorlar, ‘İki saat fazla mesai var’ diyorlar” diye konuştu.

“Bayramda da çalışıyoruz. Reddetme şansın yok” diyen işçi, geçmişteki çalışma düzeniyle bugünkü koşulları şöyle karşılaştırdı: “Eskiden böyle değildi. Eskiden kurumda çalışıyorduk, kurallar belliydi. Şimdi şahıs var, dediğim dedik bir patron var karşımızda.”

‘Çalışmadığımız günlerde hayat durmuyor’

Son olarak görüştüğümüz bir metal işçisi ise, bayramda çalışmasa dahi bunun dinlenme anlamına gelmediğini kaydederek, “Bayramda çalışmıyorum ama bu bir dinlenme anlamına da gelmiyor. Çünkü çalışmadığın günlerde bile hayat durmuyor, faturalar geliyor, kira bekliyor, market fiyatları sürekli değişiyor” diye konuştu.

Bayram tatilinin masraf hesabıyla geçtiğini kaydeden işçi, “Bayram tatili evde oturmayla geçecek. Çünkü daha evden çıkmadan masraf hesabı yapmaya başlıyorsun. En azından ekstra masraf çıkarmayalım diye düşünerek geçiriyoruz. Bir yere gitsek ayrı bir yük, gitmesek ayrı bir sıkışmışlık hissi. İnsan çalışmayınca dinleneceğini sanıyor ama bu sefer de geçim kaygısı dinlenmeye izin vermiyor. Kafanın bir tarafı sürekli borçlarda, gelecek ayın hesabında” ifadelerini kullandı.