AYM'den Kamulaştırma Kanunu'na ilişkin iptal kararı

Anayasa Mahkemesi, mülk sahiplerini yakından ilgilendiren emsal bir karara imza atarak Kamulaştırma Kanunu’ndaki kritik bir hükmü iptal etti. Yüksek Mahkeme, kamulaştırma davalarında mahkemenin verdiği tapu devri kararının "kesin" olmasını Anayasa’ya aykırı buldu. Bodrum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin başvurusu üzerine alınan bu kararın, yasal boşluk oluşmaması adına 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmedildi.

Resmi Gazete'de yer alan karara göre, süreci başlatan olay, Bodrum'da görülen bir kamulaştırma davasında yaşandı. Yerel mahkeme, mevcut kanun maddesinin mülk sahiplerini ciddi şekilde mağdur ettiğini tespit ederek konuyu Anayasa Mahkemesi'ne taşıdı. Başvuruda, mevcut düzenleme nedeniyle taşınmazın gerçek değeri henüz tam olarak belirlenmeden tapunun doğrudan idareye geçtiği vurgulandı. Vatandaşın hakkı olan bedeli alamadan mülkiyetinden mahrum bırakıldığı ve parasını alabilmek için yeni davalar açmaya zorlandığı, bunun da yargı sürecini uzattığı belirtildi.

Başvuruyu haklı bulan Anayasa Mahkemesi, iptal kararının gerekçesinde mülkiyet hakkının anayasal güvence altında olduğuna dikkat çekti. Kararda, Anayasa'nın 46. maddesine göre bir kamulaştırmanın yapılabilmesi için taşınmazın gerçek karşılığının vatandaşa peşin ve nakden ödenmesi gerektiği hatırlatıldı. Gerçek bedel ödenmeden yapılan tapu devirlerinin hem "gerçek karşılık" hem de "peşin ödeme" güvencesini açıkça ihlal ettiği ifade edildi.

Kamulaştırma işlemlerinde kamu yararı ile vatandaşın bireysel hakları arasında adil bir dengenin kurulması gerektiğine işaret eden Yüksek Mahkeme, bu dengenin ancak mülk sahibine hakkının tam olarak ödenmesiyle sağlanabileceğini belirtti.

Yüksek Mahkemenin kararında, şunlar yer aldı:

"Kural kapsamında kamulaştırma sürecinde mahkemece idare adına verilen tescil kararının kesin nitelikte olmasının, mahkeme kararıyla belirlenen kamulaştırma bedelinin taşınmazın gerçek değerini oluşturup oluşturmadığı kesin olarak tespit edilmeksizin taşınmazın mülkiyetinin idareye geçmesine neden olduğu, bu yönüyle kuralla Anayasa'nın 46. maddesinin birinci fıkrasında yer alan peşin ödeme güvencesi yerine getirilmeksizin mülkiyet hakkına getirilen sınırlamanın Anayasa'nın 13. maddesinde belirtilen Anayasa'nın sözüne uygunluk ölçütünü karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır."

(Haber Merkezi)