EMEP’li Karaca: Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ndeki hayvanların yaşam koşulları araştırılsın

Emek Partisi (EMEP) Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ndeki hayvanların yaşam koşullarına ilişkin iddiaları Meclis gündemine taşıdı. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi veren Karaca, bağımsız gözlem süreçlerinde hayvanların yaşam koşullarına ilişkin ciddi sorunların tespit edildiğini belirtti.

Sorunlar tespit edildi ama çözülmedi

Karaca’nın önergesinde, Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde 5 Kasım 2025’te başlayan bağımsız gözlem sürecinde hijyen koşulları, beslenme düzeni, barınma alanlarının türlere uygunluğu, sosyal ihtiyaçlar, çevresel zenginleştirme eksikliği ve stereotip davranışlar bakımından ciddi sorunların tespit edildiği ifade edildi.

Önergede, Şubat 2026’da Gaziantep Büyükşehir Belediyesi yetkilileriyle yapılan toplantılarda bu sorunların bağımsız uzmanlar tarafından aktarıldığı, Mart ayında uzman raporlarının hayvanat bahçesi yönetimine iletildiği, Nisan ayında ise yeni gözlem ve görüntülerle sorunların sürdüğünün bildirildiği belirtildi. Buna karşın bugüne kadar kamuoyuna açık, takvimlendirilmiş ve denetlenebilir bir iyileştirme planının açıklanmadığı vurgulandı.

Hijyen, beslenme ve barınma koşulları soruldu

Karaca, önergesinde hayvanların dışkı bulunan alanlarda beslendiği, hijyen eksiklikleri bulunduğu, çevresel zenginleştirmenin yetersiz olduğu, bazı türlerin dar ve doğal olmayan alanlarda tutulduğu, sosyal türlerin tek başına barındırıldığı ve stereotip davranışlar sergilediğine ilişkin tespitlerin resmi denetim raporlarında yer alıp almadığını sordu. Ayrıca bu sorunların denetimlerde neden tespit edilemediğinin açıklanmasını istedi.

Şeffaflık eksikliği gündemde

Önergede, hayvanat bahçesinde tutulan tür ve bireylerin güncel listesi, doğum-ölüm kayıtları, transfer kayıtları, veteriner raporları, beslenme programları ve nekropsi raporlarının kamuoyuyla paylaşılmaması da gündeme getirildi.

Karaca, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve hayvanat bahçesi yönetiminin şeffaflık eksikliğine ilişkin herhangi bir idari işlem yapılıp yapılmayacağını sordu.

Filin durumu ve Rehabilitasyon Merkezi sorusu

Karaca’nın önergesinde 2023 yılında öldüğü belirtilen filin kimliği de gündeme taşındı. Önergede, ölen filin Gabi mi yoksa Pili mi olduğunun açıklanması ve hayatta kalan filin kimliğinin doğrulanıp doğrulanmadığı soruldu.

Tek başına tutulan Asya filinin sosyal, davranışsal ve fiziksel ihtiyaçlarının değerlendirilip değerlendirilmediğini soran Karaca, filin uygun bir rehabilitasyon ya da uzman bakım merkezine transferi için çalışma yürütülüp yürütülmediğini de gündeme getirdi.

“Koruma ve Rehabilitasyon Merkezine dönüştürülecek mi?”

Karaca son olarak, Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nin sergileme odaklı yapıdan çıkarılarak bakıma muhtaç, doğaya dönemeyecek veya rehabilitasyon ihtiyacı bulunan hayvanlara yönelik bir rehabilitasyon ve koruma merkezine dönüştürülmesi için kamuoyuna açık, takvimlendirilmiş ve bağımsız denetime uygun bir geçiş planı hazırlanıp hazırlanmayacağını sordu.

Karaca, Bakan Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:

• Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde bağımsız uzmanlar ve ziyaretçiler tarafından belgelenen; dışkı bulunan zeminlerde besleme, hijyen eksikliği, yetersiz çevresel zenginleştirme, dar ve doğal olmayan barınma alanları, sosyal türlerin tek başına tutulması ve stereotip davranışlar gibi açık sorunlar, ilgili kurumların denetim raporlarında yer almakta mıdır? Yer almıyorsa, bu kadar görünür ihlallerin denetimlerde tespit edilememesinin nedeni nedir?
• Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde tutulan türlerin ve bireylerin güncel listesi, doğum-ölüm kayıtları, transfer kayıtları, veteriner raporları, beslenme programları ve nekropsi raporları neden kamuoyuyla paylaşılmamaktadır? Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve hayvanat bahçesi yönetiminin bu konudaki şeffaflık eksikliği hakkında herhangi bir idari işlem yapılacak mıdır?
• Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde hayvanlara uygulanan beslenme programları hangi bilimsel temele dayanmaktadır? Tür, yaş, sağlık durumu, sosyal yapı, bireysel ihtiyaçlar ve doğal beslenme davranışları dikkate alınarak hazırlanmış yazılı ve denetlenebilir beslenme protokolleri var mıdır?
• Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nde yiyeceklerin dışkı bulunan zeminlere atıldığı, bazı hayvanların kirli alanlarda beslenmek zorunda kaldığı ve beslenmenin düzenli, hijyenik ve türlere uygun biçimde yapılmadığına ilişkin görüntü ve tanıklıklar hakkında özel bir inceleme başlatılmış mıdır?
• 2023 yılında öldüğü belirtilen filin kimliği nedir? Ölen fil Gabi midir, Pili midir? Hayatta kalan filin kimliği mikroçip veya genetik test ile doğrulanmış mıdır?
• Tek başına tutulan Asya filinin sosyal, davranışsal ve fiziksel ihtiyaçları Bakanlık tarafından değerlendirilmiş midir? Bu filin uygun bir rehabilitasyon merkezi veya uzman bakım merkezine transferi için herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
• DKMP/Milli Parklar tarafından kaçakçılık, yasa dışı ticaret, el koyma ve müsadere süreçleri sonucunda Gaziantep Hayvanat Bahçesi’ne getirilen hayvanlara ilişkin tür, birey sayısı, getiriliş tarihi, hukuki statü, sağlık durumu, rehabilitasyon ihtiyacı ve nihai yerleştirme planı neden kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmamaktadır? Bu hayvanların gelecekteki durumlarına ilişkin bireysel takipleri yapılmakta mıdır; yapılmıyor ise bu hayvanların akıbetinin hayvanat bahçesine yerleştirildikten sonra izlenmemesinin gerekçesi nedir?
• Gaziantep Hayvanat Bahçesi’nin sergileme odaklı bir hayvanat bahçesi modeli yerine, bakıma muhtaç, doğaya dönemeyecek veya rehabilitasyon ihtiyacı bulunan hayvanlara yönelik bir rehabilitasyon ve koruma merkezine dönüştürülmesi için kamuoyuna açık, takvimlendirilmiş ve bağımsız denetime uygun bir geçiş planı hazırlanacak mıdır?