Gözaltında Kayıplara Karşı Mücadele Haftası: 'Kayıpların akıbeti açıklansın, cezasızlığa son verilsin'

Birçok kentte, 17-31 Mayıs Uluslararası Gözaltında Kayıplara Karşı Mücadele Haftası kapsamında basın açıklamaları düzenlendi. Açıklamalarda, gözaltında kaybedilenlerin akıbetlerinin açıklanması ve cezasızlık politikasına son verilmesi çağrısı dile getirildi. "Geçmişle hesaplaşma olmadan, adalet olmadan kalıcı barış ve toplumsal kucaklaşmadan söz edemeyiz" mesajı verildi. Çeşitli kentlerdeki eylemlerde şu altı talep sıralandı:

1. "Gözaltında kaybedilen tüm kişilerin akıbeti açıklansın.
2. Zorla kaybetme suçu Türk Ceza Kanunu’nda insanlığa karşı suç olarak düzenlensin.
3. Kayıp dosyalarında cezasızlık uygulamalarına son verilsin.
4. Sorumlular bağımsız ve etkin soruşturmalar sonucunda yargılansın.
5. Galatasaray Meydanı’ndaki yasaklar kaldırılsın.
6. Türkiye, Birleşmiş Milletler Zorla Kaybetmelere Karşı Uluslararası Sözleşmesi’ni imzalayıp uygulasın."

Hakkâri: "Adalet mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz"

İnsan Hakları Derneği (İHD) tarafından Hakkâri’nin Şemdinli ilçesinde yapılan açıklamada konuşan Hakkâri Tutuklu Hükümlü Aileleri Dayanışma Derneği (TUHAYDER) Eş Başkanı Pınar Yılmaz, 1915 Ermeni Soykırımı ile başlayan zorla kaybettirme uygulamalarının 1990’lı yıllarda sistematik hale geldiğini söyledi. Yılmaz, "Birçok insan evlerinde, sokakta, işyerlerinde gözaltına alındıktan sonra bir daha kendilerinden haber alınamadı. Aileleri yıllardır belirsizlik ve adalet arayışı içinde yaşamaya mahkum edildi. Aradan geçen uzun yıllara rağmen etkin soruşturma yürütülmedi. Sorumlular korunarak, cezasızlık politikaları sürdürüldü" dedi.

Gözaltında kaybetmenin “insanlığa karşı suç” olduğunun altını çizen Yılmaz, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) bu yönde verdiği ihlal kararlarını hatırlattı. Yılmaz, yakın zamanda Dargeçit JİTEM davasında zaman aşımı kararı verildiğine işaret edilerek, bu kararın cezasızlık politikasının örneklerinden biri olduğunu kaydetti.

Taleplerin ifade edildiği açıklama, "Hakikat ve adalet mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz" vurgusuyla sona erdi.

İstanbul: "Ali Kayahan’ı unutmayacağız"

İHD İstanbul Şubesi ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) İstanbul Temsilciliği, Harbiye Askeri Müzesi önünde açıklama yaptı. Açıklamada, Harbiye Askeri Müze binasının yalnızca tarihi bir yapı olmadığı, gözaltında kaybedilen Ali Kayahan’ın son görüldüğü yer olduğu hatırlatıldı.

Basın açıklamasında konuşan kayıplar komisyonundan Sebla Arcan, "Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisi Öğrencisi Ali Kayahan da 53 yıl önce bu bina kompleksinde bulunan sorgu merkezine getirildi. Burada ağır işkence gördü ve ardından bedeni kaybedildi. Hakikat inkarla yok olmaz. Hafıza mekanları susturulamaz. Kaybedilenlerin izleri bu topraklarda yaşamaya devam eder. Hakikat için, hafıza için, adalet için Ali Kayahan’ı unutmayacağız" dedi.

Dersim: "Kayıplar belli, failler nerede"

İHD Dersim Şubesi tarafından Seyid Rıza Meydanı'nda yapılan açıklamada "Kayıplar belli, failler nerede" pankartı açıldı ve kayıpların fotoğraflarının yer aldığı dövizler taşındı.

Basın açıklamasını okuyan İHD Dersim Şubesi Eş Başkanı Nurşat Yeşil, zorla kaybettirmelerle yüzleşilmesi gerektiğini belirtti. Açıklama oturma eylemiyle sona erdi. 

Siirt: "Bir arpa boyu yol alınmadı"

Siirt'te 150 yıldır "toplu mezar" olarak anılan Kasaplar Deresi bölgesinde İHD tarafından açıklama düzenlendi. Siyasi parti ve kitle örgütü temsilcilerinin yanı sıra Diyarbakır, Batman, Urfa ve Bitlis'ten şube temsilcilerinin de katıldığı açıklamada "Yüzleşme için yürüyoruz, kayıplarımız için hakikat ve adalet mücadelesinden vazgeçmiyoruz" pankartı açıldı.

İHD Diyarbakır Şube Eş Başkanı Ercan Yılmaz, "Burada yüzlerce insanın naaşının olduğuna dair birçok güçlü iddia mevcut ama bu hususlar, etkili bir soruşturma ile gün yüzüne çıkarılmadı. Aksine hepimiz için bir hafıza mekanı olan burası, imara açılmak isteniyor. Burayı bir hafızasızlaştırma mekanına dönüştürmek istendiler. Biz bunu kabul etmiyoruz" dedi.

Açıklamanın ardından konuşan Siirt Baro Başkanı Muhammet Alptekin de, "Burada bulunmamız aslında tarihsel travmalarda bir arpa boyu yol alınmadığını göstergesi. Tarihsel travmaların yaşandığını hiçbir acıyı ve mekanı unutmayacağız" diye konuştu.

İHD Siirt Eş Başkanı Zozan Akdoğan Nas da "Yıllardır faili meçhullerle burun buruna yaşadık. Barış meselesinin konuşulduğu bu günlerde kalıcı bir çözüm sağlanabilmesinin geçmişle yüzleşmekten geçtiğini biliyoruz. Geçmişle hesaplaşma olmadan, adalet olmadan kalıcı barış ve toplumsal kucaklaşmadan söz edemeyiz" dedi.

(MA)