DEM Partili Perihan Koca’dan Bakanlığa 'vicdani ret' önergesi: 'Askerlik dayatması hak ihlallerine yol açıyor'

DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca, 15 Mayıs Uluslararası Vicdani Ret Günü dolayısıyla vicdani ret hakkı ve vicdani retçilerin yaşadığı hak ihlallerini Meclis gündemine taşıdı. Koca, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.

Önergede, Türkiye’nin Avrupa Konseyi içerisinde vicdani ret hakkını tanımayan tek ülke olduğu belirtildi. Vicdani reddini açıklayan yurttaşların yaşadığı hak ihlallerinin “sivil ölüm” olarak tanımlandığı belirtilen önergede, bu kişilerin sistematik baskılarla karşı karşıya bırakıldığı ifade edildi.

Perihan Koca, vicdani retçilerin banka hesaplarına bloke konulduğunu, sigortalı bir işte çalışmalarının fiilen engellendiğini belirtti. Vicdani reddini açıklayan kişilerin sürekli idari para cezaları, seyahat özgürlüğünün kısıtlanması ve temel yurttaşlık haklarından mahrum bırakılma gibi yaptırımlarla karşı karşıya kaldığını ifade eden Koca, Milli Savunma Bakanlığı’na şu soruları yöneltti:

• Türkiye'de bugüne kadar vicdani reddini kamuoyuna veya resmi kurumlara açıklayan yurttaş sayısı kaçtır?
• AİHM'in vicdani ret konusunda Türkiye aleyhine verdiği ihlal kararlarının uygulanması ve vicdani ret hakkının yasal güvence altına alınması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir mevzuat hazırlığı veya çalışma bulunmakta mıdır?
• Vicdani reddini açıkladığı için "yoklama kaçağı" veya "bakaya" durumuna düşen ve bu nedenle haklarında idari para cezası uygulanan, adli işlem başlatılan kişi sayısı kaçtır? Bugüne kadar kesilen toplam idari para cezası miktarı ne kadardır?
• Vicdani retçilerin çalışma hakkı, seyahat özgürlüğü ve eğitim hakkı gibi en temel anayasal haklarından mahrum bırakılarak "sivil ölüm"e mahkum edilmelerini önlemek adına, bu kişilerin kamu ve özel sektörde sigortalı çalışabilmesinin önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik bir girişiminiz olacak mıdır?
• Askerlik hizmetini yerine getirmeyi inanç, etik veya politik nedenlerle reddeden yurttaşlar için alternatif bir kamu hizmeti modeli oluşturulması yönünde bir planlamanız var mıdır?

Koca, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmelerine uyum sağlamasının ve vicdani retçilerin yaşadığı mağduriyetlerin sona erdirilmesinin demokratik hukuk devleti açısından gerekli olduğunu ifade etti.