Amedspor’un Süper Lig yürüyüşü: Yeşil sahada bariyerler yıkıldı, sınav başlıyor

Diyarbakır- Amedspor’un şampiyonluk ilanıyla birlikte Diyarbakır’dan taşan kutlamalar, sadece bir spor başarısı değil, yıllardır ötelenen bir kimliğin “buradayız” beyanı olarak kayıtlara geçti. Deplasman yasaklarından ırkçı saldırılara, 90’lar karanlığını hatırlatan pankartlardan ağır federasyon cezalarına kadar uzanan engelli yolları aşan Amedspor, şimdi Türkiye’nin en üst liginde. Bu başarının kent hafızasındaki yerini, Amedspor Başkanı Nahit Eren ve Dicle Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Erkan ile tartıştık.

Nahit Eren: Psikolojik bir harbin zaferidir

Amedspor Kulüp Başkanı Nahit Eren, Süper Lig’e çıkışı sadece bir üst lige yükselmek olarak görmüyor. Eren’e göre bu, Türk futbolunda yeni bir dönemin, farklı bir spor kültürü anlayışının tescillenmesi anlamına geliyor.

“Amedspor, temsil ettiği değer yargılarıyla klasik kulüp anlayışından farklı bir takım” diyen Eren, şu vurguyu yapıyor: “Yıllardır yarattığımız değer yargısının farkındaydık ama Süper Lig’e çıkışla birlikte Amedspor’un ne denli güçlü bir tesir alanına sahip olduğu tüm ülkede ve dünyada bir kez daha açığa çıktı. Bu, alışagelmiş kent takımlarından farklı bir sahiplenilme biçimi. Diyarbakır merkezli olsa da bölgenin her kentinden, Türkiye’nin her yerinden samimiyetle desteklenen bir yapıdan söz ediyoruz.”

“Beyaz toroslardan şampiyonluğa”

Amedspor’un geçtiği sürecin hiçbir futbol takımı için normal olmadığını hatırlatan Eren, maruz kaldıkları ayrımcılığı şu sözlerle anlatıyor: “İsim değişikliğinden sonra sürekli bir saldırı hedefi haline geldik. Futbol sahası olmaktan çıkan ortamları, kentlerde suni olarak yaratılan gerginlikleri yaşadık. 1990’lı yılların karanlığını simgeleyen semboller açıldı. Karar vericilerin, hakemlerin bu ayrımcı atmosferden etkilenerek Amedspor’a karşı çok rahat pozisyon alabildiğini gördük. Tüm bu engellemelere rağmen bugün buradayız.”

4 teknik direktör değişiminin arka planı

Sezon boyu yaşanan yönetimsel hareketliliği ve takımdaki baskıyı sorduğumuzda Eren, başarının saha içindeki zorluğunu şu sözlerle detaylandırıyor: “Bu yıl şampiyonluk parolasıyla başladık ve beklenti çok yüksekti. 30 bin taraftarın önüne çıkan futbolcularımız bu baskıyı iliklerine kadar hissediyordu. Onlar için bu sadece sportif bir başarı değil, ağır bir psikolojik yük haline gelmişti. Zaman zaman kamuoyunu tatmin etmeyen ama yeni bir motivasyon ihtiyacıyla 4 teknik direktör değişikliğine gittik. Futbolcularımızla psikolojik seanslar yaptık. Bu süreci yönetmek zordu ama nihayetinde başarıya ulaşmış bir irade var.”

Prof. Dr. Rüstem Erkan: Futbol sadece futbol değildir ama mucize de beklenmemeli

Dicle Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Erkan, meseleye daha mesafeli ve yapısal bir perspektiften yaklaşıyor. Amedspor’un Barselona örneğinde olduğu gibi “bir takımdan öte” anlam taşıdığına dikkat çekmeyi ihmal etmeyen Erkan, başarının kentsel sorunları tek başına çözemeyeceği uyarısında bulunuyor.

“Amedspor, özellikle alt liglerden yükselişiyle birlikte futbolu aşan bir sembole dönüştü” diyen Erkan, ekliyor: “Ancak bu durumu abartmamak gerekir. Şampiyonluk kent için moraldir, tanıtımdır ama ‘Diyarbakır ekonomisi de bir üst lige çıktı’ diye düşünmek gerçekçi değil. Diyarbakır, 17-30 yaş arası 400 bin gencin yaşadığı bir kent. Bu gençlerin devasa sorunlarını sadece futbolla aşamayız. Başarı coşkusunun yanında, başarısızlık ihtimalinin yaratacağı hayal kırıklığını da iyi yönetmek gerekir. Futbol bazen kitleyi lümpenleştirmeye de götürebilir, bu konuda dikkatli olunmalı.”

“Yerel dinamiklerle büyümeli”

Erkan, spor kulüplerinin sadece dışarıdan alınan yıldız oyuncularla değil, yerel dinamiklerle büyümesi gerektiğini savunuyor: “Diyarbakır gençliğine asıl katkı, Amedspor altyapısından yetişen ‘Ahmetlerin’ başarı hikayesi olur. Hedefi hep daha zirveye koyduğunuzda, sadece dünyaca ünlü futbolcular üzerinden bir döngü kurarsınız. Bu şehrin spor bilincine ve ekonomik döngüsüne kalıcı bir katkı sunmaz.”

Süper Lig sınavı: Yeni gerginlikler değil, bütünleşme

Gelecek sezon Amedspor’u ve Türkiye futbolunu ne bekliyor? Her iki isim de karşılıklı saygı ve dil konusunda hassas.

Nahit Eren, Süper Lig’e katacakları değeri şöyle özetliyor: “Biz Süper Lig’de de küfre, cinsiyetçi söyleme ve şiddete karşı duruşumuzu sürdüreceğiz. Amedspor sosyal sorumluluk projeleriyle, farklı kimliğiyle Süper Lig’i güzelleştirecek ve artı bir değer katacak. Ön yargıların bu görünürlükle kırılacağına inanıyorum.”

Prof. Erkan ise diğer kulüplere çağrı yapıyor: “Süper Lig’deki diğer 17 takımın da aynı hassasiyeti göstermesi lazım. Trabzon’da da İstanbul’da da İzmir’de de Amedspor’a sadece bir ‘futbol takımı’ muamelesi yapılmalı. Tepki gösterilecekse sadece futboluna gösterilmeli; şehre veya kimliğe hakaret eden bir dilin ortaya çıkmaması, Türkiye’deki bütünleşmeye asıl hizmet eden şey olacaktır.”

Tribünlerin sesi: Amedspor taraftarı sporun öz ruhunu hatırlatacak

Amedspor’un her koşulda yanında duran taraftar gruplarından Barikat Grubu Sözcüsü Hidayet Akboğa ise şampiyonluğu ve Süper Lig hedeflerini şu sözlerle netleştiriyor: “Amedspor tüm engellemelere rağmen büyük bir başarı elde etmiş, önündeki mevcut bariyerleri ve olası bariyerleri yıkmıştır. Amedspor, arkasına aldığı taraftar gücü ile ülkede hatta dünyada yankı uyandırmıştır. Amedspor’un taraftar gücü katlanarak devam ediyor ve çok kısa bir sürede ülkedeki en büyük takım olacağını öngörüyoruz.”

Akboğa, Amedspor tribünlerinin Türkiye futboluna bir model sunacağını belirterek şunları ekliyor: “Amedspor taraftarı Türkiye’ye sporun öz ruhunu hatırlatacak. Tribünlerindeki ırkçılık, cinsiyetçilik ve şiddet karşıtlığı ile sporun aslında toplumu geliştiren bir pozisyonda olmasını gerektiğini kanıtlayacak. Süper ligde misafir değil ev sahibiyiz düşüncesi kesinlikle doğru olup bu yönde hazırlıklarımız yapılmaktadır. Amedspor ülkede çürüyen spor anlayışına yeni bir soluk katarak canlandırma katacaktır. Bu konuda yeterli bilgi ve tecrübe birikimine sahiptir.”

Siyasetin ‘normalleşme’ mesajları ve Amedspor

Sohbetimizin en önemli başlıklarından biri, MHP Lideri Devlet Bahçeli’nin tebrik mesajı ve bu durumun “yeni bir süreç” olup olmadığıydı.

Nahit Eren mesajı normalleşme adına kıymetli bulsa da çözümün köklü adımlarda olduğunu söylüyor: “MHP liderinin kutlaması kamuoyunda yankı buldu. Ön yargıların kırılması adına önemliydi. Ancak bu saldırıları besleyen şey, ülkedeki temel sorunların çözümsüz bırakılmasıdır. Toplumdaki fay hatlarını ortadan kaldırmadan, kutuplaştırıcı dilden vazgeçmeden kalıcı bir huzur gelmez. Kamusal alandan gelen tebrikler bakışı değiştirebilir ama provokatif girişimlere karşı da hepimiz tetikte olmalıyız.”

Prof. Dr. Rüstem Erkan ise bu durumun bir neden değil, bir sonuç olduğu kanaatinde: “Bahçeli’nin mesajı, yaklaşık bir buçuk yıldır devletin üst perdesinden yürütülen yeni bir aşamanın ilanıdır. Yani Amedspor başardı diye süreç başlamadı; var olan siyasi iklim dönüşümü, Amedspor’un başarısına karşı sessiz kalınamayacak bir zemin yarattı. Fakat Amedspor’u sadece bir kimlik kalesine sıkıştırmak haksızlık olur. Bu kent sinemada, tiyatroda, sanatta da çok güçlü. Kimliği sadece futbola indirgemek, kentin diğer alanlardaki birikimine haksızlıktır.”

Yeşil sahada eşitlik arayışı

Amedspor’un Süper Lig’e yükselişi, sadece galibiyet değil Türkiye’nin en çok konuşulan kulüplerinden birinin kendine yer açmasıdır. Diyarbakır heyecanla Süper Lig devlerini beklerken, futbol kamuoyu da şu soruyu soruyor: Saha içindeki bu başarı, tribünlerdeki ve sokaktaki “ötekileştirme” duvarlarını da yıkabilecek mi? Amedspor’un başarısı sadece gollerden ibaret kalmayacak, Türkiye’nin toplumsal barış ve bir arada yaşama iradesinin de en önemli sınav sahalarından biri olacak.