Kuşlar elektrik tellerinde neden çarpılmaz?

Elektrik akımının bir canlıya zarar verebilmesi için temel koşul, potansiyel farkı olan iki nokta arasında bir devre oluşturmasıdır. Çoğu elektrik çarpması vakasında, canlı vücudu üzerinden toprağa veya farklı bir faza akım akar. Kuşlar ise bu koşulu sağlamaz.

Kuşlar, genellikle tek bir enerji iletkeni üzerinde durur. Ayakları arasındaki mesafe santimetrelerle ifade edilir ve bu kısa aralıkta telin direnci son derece düşük olduğu için ölçülebilir bir gerilim farkı oluşmaz. Elektrik akımı, düşük dirençli iletken üzerinden akıp yoluna devam ederken, kuşun vücudu yüksek dirençli bir yan dal oluşturur. Akım, her zaman en az dirençli yolu izler.

Ancak durum leylek, kartal gibi büyük kanat açıklığına sahip türlerde değişir. Bu kuşlar kanatlarını açtığında veya iki farklı faza (örneğin iletken hat ile topraklanmış direk arasına) aynı anda temas ettiğinde, vücutları üzerinden yüksek gerilim farkı oluşur. Bu senaryoda akım kuşun içinden geçer ve ciddi yaralanma veya ölüm kaçınılmaz olur. Nitekim enerji nakil hatlarında her yıl binlerce büyük kuşun bu nedenle öldüğü bilinmektedir.

Kuşların bir diğer avantajı, tellerle toprak veya diğer iletkenler arasında yeterli hava boşluğu bulunmasıdır. Hava, yüksek dirençli bir yalıtkandır. Dolayısıyla kuşun ayağından toprağa doğru bir akım yolu oluşmaz. Ayrıca, kuşların tüyleri ve kuru derileri ek bir yalıtım sağlar.

Ancak kuşların tellerde çarpılmaması, onların ‘dokunulmaz’ olduğu anlamına gelmez. Özellikle fırtınalı havalarda veya nem oranı yüksek olduğunda koşullar değişebilir. Ancak sağlıklı koşullarda tek bir tele konan küçük kuşlar için ciddi bir risk söz konusu değildir.