Trump, Pekin ziyareti öncesi sıkıştığı Hürmüz’den çıkmaya çalışıyor

ABD’deki Donald Trump yönetiminin sadece birkaç gün içinde İran’a karşı savaşa yönelik yaklaşımındaki tutarsız açıklamaları, 28 Şubat’ta başlattığı savaşta nasıl bir çıkmaza girdiğini ortaya koyuyor. Bazı uzmanlar Trump’ın 14-15 Mayıs’ta gerçekleştireceği Çin ziyareti öncesi Hürmüz’de kazanım aradığı için sıkıştığı yorumunda bulunuyor.

İki günde çöken Hürmüz projesi

Salı günü, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, mahsur kalan gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçebilmeleri için ABD ordusunun onları nasıl koruduğunu açıklamasıyla başladı. Aynı öğleden sonra, Dışişleri Bakanı Marco Rubio Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, askeri operasyonun “sonuçlandığını” ve ABD’nin hedeflerine ulaştığını söyledi. Ancak hemen ardından, Trump’ın İran’ın petrol nakil koridoru Hürmüz’ü yeniden açmak için “barış yolu” aradığını söyledi. Salı akşamı ise Trump, Hürmüz planının askıya alındığını duyurdu. Ardından çarşamba sabahı, Tahran’ın ABD’nin şartlarını kabul etmemesi halinde bombardımanın yeniden başlayacağı tehdidi savurdu.

Amerikan AP haber ajansı, “Trump yönetiminin İran savaşı boyunca sergilediği tutarsız ve çoğu zaman çelişkili mesajlar, bu hafta daha da büyük bir kafa karışıklığına yol açtı” yorumunda bulundu. Haberde, ABD’de yakıt fiyatlarının yükselmesi ile ekonomik etkiler artarken, Cumhuriyetçi Partinin kasım ara seçimleri öncesinde artan maliyetlere çözüm bulma konusunda giderek artan bir baskı ile karşı karşıya kaldığına dikkat çekildi.

AP’ye konuşan Yakın Doğu Politikası Enstitüsü’nün kıdemli araştırmacısı Elizabeth Dent, savaşın “iyi planlanmamış” olması nedeniyle Trump yönetiminin mesaj verme konusunda zorlandığını söyledi. Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’da görev yapmış olan Dent, “Her şey çok hızlı geliştiği için, Amerikan halkına benim kabul edilebilir bulduğum bir şekilde sunulmadı. Şimdi Trump, savaşın popüler olmadığını gördüğü için, çatışmaların yeniden başlamasını önlemek için elinden gelen her şeyi yapıyor gibi görünüyor” dedi.

Uluslararası Kriz Grubu’nun İran Direktörü Ali Vaez de, “Bu, politika sürecine dayalı hareket eden bir yönetim değil. Dürtüyle hareket ediyor. Ve başkan şu anda hem bu savaştan bıkmış hem de siyasi sermayesini bu savaşa yatırmaya devam etmekte isteksiz görünüyor” yorumu yaptı.

Hürmüz’de yardıma kimse gelmedi

Öte yandan ABD yönetimi iki aydan fazla bir süredir müttefiklerini Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yardımcı olmak için savaş gemileri göndermeye ikna etme çalışıyor. Trump sık sık müttefikleri tehdit etti, “kendi petrolünüzü kendiniz bulun” dedi ve boğazı güvence altına almanın Amerika’nın işi olmadığını söyledi, ülkeleri yeni gümrük vergisi zamlarıyla iknaya girişti.

İngiltere ve Fransa gibi ABD müttefikleri, Trump’ın askeri müdahaleye yönelik aralıklı önerilerini reddettiler, ancak boğazı güvenli hale getirmek için ayrı bir uluslararası deniz koalisyonunun kurulmasına öncülük ettiler. Fakat bu, deniz taşımacılığına yönelik “tehdit sona erdiğinde” gerçekleşecek. Fransa’nın uçak gemisi saldırı grubu, boğazda olası bir Fransız-İngiliz misyonu için hazırlık amacıyla Süveyş Kanalı’nın güneyine ve Kızıldeniz’e doğru ilerliyor.

‘Pekin’den yardım istemek zorunda kalacak’

Trump’ın önümüzdeki hafta Pekin’e yapacağı ziyaretin de yönetimi sıkıştırdığı yorumları yapılıyor. Uluslararası Kriz Grubu’nun İran Direktörü Ali Vaez’e göre, “Boğaz kapalıyken Çin’e gitmek Başkan Trump için küçük düşürücü bir durumdur ve Çin’i ABD karşısında güçlü bir konuma getirir; zira Başkan Trump, savaş başlatmadan önce var olmayan bir sorunu çözmek için Çin’den yardım istemek zorunda kalacaktır” dedi. 

(Dış Haberler)