Kirazlı'da kabus geri döndü: Alamos Gold gitti, TÜMAD iş makineleriyle sahaya indi!

Çanakkale — Kanadalı Alamos Gold'un devasa bir ekolojik yıkım bırakarak terk ettiği Çanakkale merkeze bağlı Kirazlı köyü yakınındaki kirazlı altın madeni sahasında çalışmalar yeniden başladı. Kazdağı Kardeşliği tarafından yayınlanan ve 19 Nisan Pazar günü çekilen son görüntülerde maden sahasını devralan Nurol Holding'e ait TÜMAD Madencilik'in iş makineleriyle alanda çalışmalara başladığını gözler önüne serildi.

Kirazlı'da yeniden iş makineleri sesleri

TÜMAD'ın son 3 aydır bölgede ofis açtığı, personel alımları yaptığı ve maden yollarını düzenlemek için iş makineleri getirdiği belirtilen Kazdağı Kardeşliği açıklamasında, başlayan bu yeni sürecin hukuksuzluğuna tepki gösterildi. Yetkililere ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na (ÇŞİB) ağaçlandırma sözleri hatırlatılarak Kazdağı Kardeşliği şu soruları yöneltti:

13 yıllık ÇED raporuyla çalışmak yasal mı?

• 13 yıl önce verilmiş ÇED izinleri revize edilmeden, yeni bir ÇED başvurusu yapılmadan ve yeni bir ÇED olumlu kararı alınmadan TÜMAD nasıl faaliyete geçebilir?
• Hiç faaliyet göstermemiş ve ruhsatı yenilenmemiş bir sahada teknik olarak yeniden ÇED süreci işletilmesi gerekirken bu süreç neden başlatılmamıştır?
• 2019'da yenilenmeyen ruhsata bağlı olarak durmuş bir madende geçerliliğini yitiren orman izinleri sıfırdan alınmadan sahada çalışmaya nasıl başlanabilir?

Siyanür tehlikesine karşı yeniden direniş çağrısı

Kazdağı Kardeşliği, projede siyanür liçi kullanılacağına dikkat çekerek TÜMAD'ın aktif olarak başlattığı bu çalışmaların yasadışı olduğunu vurguladı. "Hukuksuz bir şekilde sahada olan TÜMAD'ı hep birlikte ifşa edelim" diyen doğa hakkı savunucuları Çanakkalelileri ve tüm yurttaşları bu hukuksuzluğa karşı çıkmaya çağırdı.

Su ve vicdan nöbetinden bugüne Kirazlı'da neler yaşandı?

Kirazlı maden projesi Çanakkale'nin tek içme suyu kaynağı olan Atikhisar Barajı yakınlarında yer alan maden projelerinden birisi. Proje, 2019 yılında Alamos Gold'un kestiği 350 - 400 bine yakın ağaç ile ülke gündemine oturmuş, yüz binlerce insan Kazdağları'na gelerek aylarca “Su ve Vicdan Nöbeti” tutmuşlardı.

Alamos Gold'un bıraktığı enkaz ve milyar dolarlık pazarlık

Toplumsal direnişin sonucunda 2019'da ruhsatı yenilenmeyen Alamos Gold, uluslararası tahkime giderek Türkiye'den 1 milyar dolarlık tazminat talep etmişti. Ancak şirket, 2025 yılının son ayında bir anlaşmaya vararak tüm hisselerini ve projelerini (Kirazlı, Ağı Dağı, Çamyurt) Nurol Holding’e ait TÜMAD'a 470 milyon dolar karşılığında sattığını duyurmuştu. Bu devir işlemiyle birlikte, şirketin Türkiye'ye karşı yürüttüğü 1 milyar dolarlık tahkim süreci de tarafların uzlaşmasıyla askıya alınarak iptal edildi. Bugün ortaya çıkan görüntüler, verilen rehabilitasyon ve ağaçlandırma sözlerine rağmen sahadaki madencilik tehdidinin yeni bir ÇED süreci dahi olmadan devam ettiğini kanıtlıyor.

Ekolojik yıkıma uluslararası fon: EBRD devrede

Ayrıca, TÜMAD'ın bu projelerini Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) gibi uluslararası kuruluşlardan sağladığı kredilerle finanse etmesi, ekoloji örgütleri tarafından "ekolojik yıkımın fonlanması" olarak şiddetle eleştirilmektedir. Açıklamalarda sadece Kirazlı'da değil; Bayramiç, Lapseki ve Yenice hattında Cengiz Holding ve Koza Altın gibi şirketlerin Kazdağları'nda benzer doğa tahribatları yarattığı hatırlatılarak, Alamos Gold'un gitmesinin tehlikeyi bitirmediği, sorunun yerli sermaye eliyle devam ettiği vurgulanıyor.