Karlıova'da JES'e tepki: Doğamızı ranta açtırmayacağız

Bingöl – Karlıova ilçesine bağlı Qerxabazar başta olmak üzere Aynik, Licik, Şorik, Çêrmûk ve Siqavêlan köylerinde, Amerika Merkezli IGNIS H2 Anonim Şirketi tarafından "Jeotermal Enerji Kaynağı Arama" çalışmaları kapsamında en az 25 sondaj kuyusu açılması planlanıyor. 3 Ekim 2025 tarihinde Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecini başlatan şirkete 1 Nisan'da olumlu yanıt verildi. "ÇED olumlu" raporuna karşı ise bölge halkı, dava açmaya hazırlanıyor.

1 köyde 8 bin 139 metrekare alan kullanılacak

Projenin, “Doğu Anadolu Fay Hattı” olarak isimlendirilen ve odak noktası Kanîreş Qerxabazar köyü olan Mûş’un Varto ilçesini de içerisine alarak Kuzeybatı yönüne yönelip, “Kuzey Anadolu Fay Hattı” ile birleşen fay hattı üzerinde planlanması deprem riskini arttırıyor. Şirket, Varto ilçesindeki (Qerxabazar köyüne yaklaşık 25 kilo metre uzaklıkta) Xwarik köyü sınırları içerisinde aynı fay hattı üzerinde Mayıs ayında ilk sondajı vurmaya hazırlanıyor. Fay hatlarını inceleyen sismologlar, Qerxabazar sismik boşluğunda ciddi enerji birikiminin olduğuna ve en az 7 şiddetinde depremin meydana gelebileceğine dikkati çekiyor. Ayrıca proje için sadece Qerxabazar köyünde 8 bin 139 metrekarelik alan kullanılacak. Proje, mera alanlarını işgal ederek, bölgenin temel geçim kaynağı olan tarım ve hayvancılığı yok edecek. Yine projeden Kanîreş'te yaşayan Kürt-Alevi yurttaşların inanç merkezleri olumsuz etkilenecek.

Mezopotamya Ajansı’ndan Can Kırbaş’a konuşan Qerxabazar köyü sakinleri, projeye tepki gösterdi.

“Halka sorulmadı”

Qerxabazar köyüyle birlikte çevre köylerde de çok sayıda sondaj kuyusu için belirlenen alanların olduğunu belirten İhsan Çelik, bölgenin maden ve JES projelerine peşkeş çekildiğini söyledi. 2023'te bölgeye "Fay hattı araştırması" bahanesiyle gelindiğini ve proje için halktan gizli araştırma yapıldığını dile getiren Çelik, "İnsanları bir şekilde uyutmaya çalıştılar. Bölge halkına sormadan çalışmaları sürdürdüler. Sorduğumuzda 'Sismik hareketleri takip ediyoruz' dediler. Gelinen noktada bütün bu alanların projelere açıldığını duyduk. Yaşam alanlarımızı talana, doğamızı ranta açtırmayacağız. Bu köyde yaklaşık 3 bin kişi yaşıyor. 60-70 bin küçükbaş hayvanımız var. Örgütlü ve kararlıyız. Mücadelemizi devam ettireceğiz" diye belirtti.

“JES iptal edilsin”

Qerxabazar'ın merkezinden geçen fay hattına da dikkati çeken Çelik, olası bir depremin büyük yıkım yaratacağını ve JES'in depremi tetikleme riskinin büyük olduğunu vurguladı. Çelik, "Bu halk sahipsiz değildir. Projeye geçit vermeyeceğiz. Bütün siyasi partileri, kurumları ziyaret ettik. Sonuna kadar mücadelemizi sürdüreceğiz. Kargapazar yurttaşları olarak projeye karşı topladığımız imzalarla Vali beyin yanında gittiğimizde, 'Faydalıdır, sıcak sudur' dedi. Seracılıktan bahsetti. Bir karı varsa bin de zararı vardır. Devlet bir yandan hayvancılığa teşvik ediyor ama bir yandan da hayvancılığı bitirmek zorunda bıraktırıyor. Köylünün merasına gasp var. Yakın zamanda Bingöl'de HES iptal edildi. JES'in de iptal edilmesini istiyoruz" dedi.

“Destek bekliyoruz”

Qerxabazar halkının projeyi istemediğini dile getiren Sait Çiftçi, proje gerçekleşirse hayvancılığın biteceği ve doğanın talan edileceğinin altını çizdi. Sait Çiftçi, "Köyümüz talan olacak. Projeyi istemiyoruz. Tüm siyasi partilerden destek istiyoruz” çağrısında bulundu.

(MA)