Bir günde 40 bin hektar alan madene açıldı
Madenlere ruhsatlandırılan alanlarda yeni bir rekor daha kırıldı. 9 Nisan’da sadece bir günde 7 ilde, 39 bin 919 hektar alan maden şirketlerine verildi. 29 ruhsat sahasının içinde ormanlar, dereler ve köyler de var.
Maden alanı
Özer Akdemir
[email protected]
Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından yürütülen 317 No’lu ihale kapsamında, 9 Nisan Perşembe günü gerçekleştirilen satışlarda Türkiye’nin doğal varlıkları için kritik bir eşik daha aşıldı. Öte yandan, maden ihaleleri ile ilgili haberlere dair açıklama yapan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM), şirketlere satılan-kiralanan “ruhsat sahası” büyüklüğünü değil, sadece içinde toprak kazılan “fiili üretim alanı” büyüklüğüne yer verdi.
Yeni rekor: 7 ilde 29 maden ruhsatı
Maden ruhsat sahası alanı
Rize'de madenlere ruhsatlanan alanlar
Polen Ekoloji Kollektifi tarafından yapılan veri analizleri ve haritalandırma çalışmalarına göre, 9 Nisan 2026’de yapılan ihaleler sonucunda 7 farklı ilde, toplam alanı 39.919 hektara ulaşan 29 adet maden ruhsat sahası madenci şirketlerin kullanımına sunuldu. Yaklaşık 56 bin futbol sahası büyüklüğündeki bu devasa alanın satışı, 317 No’lu ihale sürecinde günlük bazda 40 bin hektara yaklaşan yeni bir rekor olarak kayıtlara geçti.
Ormanlar ve dereler madenlere
9 Nisan’da satılan sahaların niteliği incelendiğinde, doğa üzerindeki yıkımın boyutu daha net görülüyor. Ordu’nun İkizce, Ünye ve Fatsa ilçelerinde satılan toplam 12 bin 713 hektarlık dev sahaların tamamına yakını tamamen ormanlık alanlardan oluşuyor. Rize’nin Çayeli ilçesinde Eti Bakır’a (Cengiz Holding) satılan 4 bin 469 hektarlık üç bitişik saha ile Osmaniye ve Sinop’ta ihale edilen alanların çok büyük bir kısmı da geniş orman varlıklarını kapsıyor. Samsun’un Ladik ilçesinde satılan saha ise ormanların yanı sıra geniş tarım arazilerini de içine alıyor. Ordu’daki ruhsat sahalarının içinden Say Deresi, Ilıca Irmağı ve Melet Irmağı geçerken; Rize’de Azsu ve Balat Dereleri, Sivas’ta ise Çotuk Deresi maden sahalarının tam ortasında kalıyor. Siirt’te satılan 7 bin 393 hektarlık devasa alan ise Kocaçay Nehri’ne teğet geçiyor. Bu da su kaynaklarının kirlenmesine ve tarımsal üretimin yok olmasına neden olacak.
Yalova’nın 3 katı maden şirketlerine verildi
25 Mart’ta başlayan 317 No’lu ihale süreciyle bugüne kadar 55 ilde 257 adet ruhsat sahasının satışı 282 bin 351 hektarlık bir alana ulaştı. Bu rakam, yaklaşık 395 bin futbol sahası genişliğiyle Türkiye’nin yüz ölçümü en küçük ili olan Yalova’nın (84 bin 700 hektar) yaklaşık 3.3 katı büyüklüğünde bir alanın maden şirketlerine devredilmesi anlamına geliyor. İhalelerde Ordu’da bentonit, Sivas ve Rize gibi bölgelerde ise altın ve metalik maden arama-işletme faaliyetleri öne çıkıyor. Koza Altın, Eti Bakır ve Safi Galata gibi büyük şirketlerin yer aldığı bu süreçte; düzinelerce köy, orman, akarsu ve tarım arazisi maden projelerinin sınırları içinde kalarak sosyolojik ve ekolojik bir yıkıma sürükleniyor.
DMM’nin “fiili kazı” savunması
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) tarafından yapılan açıklamada “Türkiye genelinde fiili olarak maden üretimi yapılan toplam alan, ülke yüz ölçümünün sadece binde 1.8’ine tekabül etmektedir. Fiili kazı oranları iddia edilenin aksine hiçbir ilimizde yüzde 1’i dahi geçmemektedir” denildi. Ülkemizin büyük bir kısmının ‘maden sahası olarak ruhsatlandırıldığı’ yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı ileri sürülerek yapılan haberler yalanlanmak istendi. DMM, şirketlerin mülkiyetine veya kullanım hakkına geçen “ruhsat sahası” büyüklüğünü değil, sadece o an içinde toprak kazılan “fiili üretim alanı” büyüklüğüne yer veriyor. Ama “ruhsat sahası”, maden arama veya işletme hakkının bir şirkete verildiği toplam sınırları ifade ediyor. DMM’nin, açıklamasında verilen fiili kazı alanı ise bir maden sahasının içindeki bizzat kazma-çıkarma işleminin yapıldığı dar noktayı belirtiyor. DMM, bu veriyle illerdeki maden etkisinin on binde birlerle sınırlı olduğunu savunmaya çalışsa da şirketlere devredilen toplam ruhsat alanları ile bu alanların içindeki fiili kazı oranlarının karşılaştırılması, aslında DMM’nin dezenformasyon yapmaya çalıştığı şeklinde de yorumlanabilir. Ruhsat sahaları binlerce hektarı kapsadığında, bu sahanın içindeki köyler, su varlıkları ve ormanlar yasal olarak maden tehdidi altına giriyor. Örneğin; Ordu İkizce ‘deki 1801 hektarlık ruhsat sahasının tamamı ormanlık alan, dereler ve 7 köy bu sınırın içinde. DMM’nin verdiği istatistiklerde “kazı alanı” küçük görünse de ruhsatın varlığı bu ekosistemlerin korunmasını imkansız hale getirdiği gerçeği var. Öte yandan kazı alanının binde birlerde olması, ihale edilen yüz binlerce hektarlık alanın ileride madene açılmayacağı anlamına gelmiyor. Devasa satışların (günlük 40 bin hektar) yapıldığı bir dönemde, “kazı alanı yüzde 1’i geçmiyor” açıklaması, kamuoyunun odağını mülkiyet transferinden küçük ölçekli istatistiklere kaydırma çabası olarak değerlendirilebilir. Şirketlere “maden ruhsat alanı” olarak satılan devasa araziler ile DMM’nin açıkladığı “fiili kazı alanları” arasındaki farkı göz ardı etmek, ülkenin doğal varlıklarının ne kadarının madenlere açıldığını kamuoyundan gizlemeye yönelik.
Evrensel'i Takip Et