Şemdinli–Derecik Karayolu Meclis gündeminde: ‘Yaşam hakkı ve ekonomik faaliyetleri tehdit ediyor’

DEM Parti Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin, Şemdinli–Derecik karayolunun mevcut durumuna ilişkin Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’na soru önergesi verdi. Bartin, yolun sadece bir ulaşım hattı olmadığını, aynı zamanda yaşam hakkı, kamu hizmetlerine erişim, ekonomik faaliyetler ve kamusal güvenlik açısından kritik bir altyapı unsuru olduğunu vurguladı.

Bartin, mevcut yolun fiziksel standartlarının yetersizliği nedeniyle derin çukurlar, dar ve riskli virajlar, zayıf zemin yapısı ve eksik güvenlik önlemleri nedeniyle sürekli kaza riski yarattığını ifade etti. Özellikle acil sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan gecikmelerin, yaşam hakkı ve sağlık hakkı açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.

Bartin, yolun sınır hattına yakınlığı ve Umurlu Sınır Kapısı ile bağlantısı dikkate alındığında, mevcut durumun sınır ticareti, lojistik akış ve bölgesel ekonomik canlılık üzerinde sınırlayıcı etkisi olduğunu da dile getirdi.

Bartin, Şemdinli–Derecik hattında yaşanan sorunların münferit olmadığını, bölgesel ölçekte kronik altyapı eksikliklerinin somut bir yansıması olduğunu kaydederek şunları söyledi:

“Geçici ve parça bazlı müdahaleler yerine; bilimsel, teknik ve bütüncül bir planlama yaklaşımıyla kalıcı çözümlerin ivedilikle hayata geçirilmesi zorunludur. Bu çerçevede, ilgili tüm kurumların eşgüdüm içerisinde hareket ederek; bilimsel verilere dayalı, şeffaf, denetlenebilir ve takvime bağlanmış bir yatırım ve iyileştirme programını ivedilikle hayata geçirmesi gerekmektedir.”

Bartin önergesinde şunları sordu:

• Şemdinli–Derecik karayolunun mevcut teknik standartları (yol genişliği, kaplama türü, zemin yapısı, eğim, kurp yarıçapları vb.) hangi sınıf karayolu kriterlerine karşılık gelmektedir? Bu standartlar yürürlükteki Karayolları Teknik Şartnamesi ile uyumlu mudur?
• Söz konusu yol için son 10 yıl içerisinde yapılan zemin etütleri, jeoteknik analizler ve mühendislik değerlendirmeleri nelerdir? Bu çalışmaların sonuçlarına göre yolun hangi kesimlerinde yapısal zafiyet tespit edilmiştir?
• Yol üzerindeki bozulmaların temel nedeni üstyapı aşınması mı, yoksa altyapı (zemin, drenaj, su tahliyesi) kaynaklı mı değerlendirilmektedir? Bu kapsamda kalıcı çözüm için hangi teknik model öngörülmektedir?
• Son 15 yıl içerisinde bu güzergâh için ayrılan yatırım, bakım ve onarım bütçeleri yıllar itibarıyla ne kadardır? Bu ödeneklerin kullanım oranı nedir?
• Şemdinli–Derecik karayolunun tamamen yenilenmesi, genişletilmesi veya standardının yükseltilmesine yönelik hazırlanmış bir proje (rehabilitasyon, sıcak asfalt dönüşümü, bölünmüş yol vb.) bulunmakta mıdır? Varsa hangi aşamadadır?
• Yolun yüksek riskli segmentlerine ilişkin hazırlanmış bir trafik güvenliği risk haritası mevcut mudur? Bu kapsamda belirlenen “kara nokta” sayısı kaçtır ve bu noktalarda hangi iyileştirmeler planlanmaktadır?
• Yol güvenliğini artırmak amacıyla; bariyer, aydınlatma, yatay-düşey işaretleme, hız kontrol sistemleri ve akıllı ulaşım altyapısı gibi unsurların kurulmasına yönelik bir yatırım planı var mıdır?
• Yoğun kar yağışı, heyelan ve taşkın gibi doğal afetler nedeniyle yolun kapanmasını önlemek amacıyla; kar tüneli, çığ bariyeri, istinat yapıları ve gelişmiş drenaj sistemleri gibi kalıcı mühendislik çözümleri planlanmakta mıdır?
• Yolun mevcut haliyle sürekli bakım gerektiren bir yapıda olmasının nedeni nedir? Bu durumun kamu kaynakları açısından oluşturduğu maliyet yüküne ilişkin bir analiz yapılmış mıdır?
• Şemdinli–Derecik hattına alternatif bir ulaşım koridoru oluşturulmasına yönelik fizibilite çalışması yapılmış mıdır? Yapılmış ise sonuçları nelerdir?
• Bu güzergâhta meydana gelen ölümlü ve yaralanmalı trafik kazalarının son 10 yıla ilişkin sayısal dağılımı nedir? Bu kazalarda yol kusurunun payına ilişkin bir teknik değerlendirme yapılmış mıdır?
• Bölgesel ulaşım altyapısında önceliklendirme yapılırken kullanılan kriterler nelerdir? Şemdinli–Derecik karayolu bu kriterler çerçevesinde hangi öncelik düzeyinde değerlendirilmektedir?
• Yolun ulusal ulaşım ağı içindeki stratejik konumu dikkate alınarak, bu güzergâh için özel bir yatırım programı oluşturulması planlanmakta mıdır?